Foto Pamfleti / Kennedy Center mbyllet për dy vjet dhe programet shpërndahen nëpër Uashington, ndërsa Donald Trump e lidh rinovimin prej 257 milionë dollarësh me vendosjen e emrit të tij në godinë. Kriza e Kennedy Center në Uashington është lajmi kulturor më i rëndësishëm i ditës. Një nga institucionet simbol të kulturës amerikane është mbyllur, financat e tij janë dobësuar dhe programet kryesore po shpërndahen nëpër qytet, ndërsa presidenti Donald Trump e ka lidhur rinovimin me vendosjen e emrit të tij në ndërtesë. Sot, debati mori përmasë evropiane përmes një analize të Le Monde, e cila e paraqet rastin si paralajmërim për institucionet publike të kulturës në Evropë.
Faktet e verifikuara
Bordi i Kennedy Center votoi më 15 shtator mbylljen e menjëhershme të kompleksit për një rinovim dyvjeçar. Kongresi ka miratuar rreth 257 milionë dollarë për punimet, por Trump deklaroi se ato nuk do të fillojnë nëse gjykatat nuk lejojnë që emri i tij t’i shtohet institucionit. Një gjykatës federal e ka bllokuar ndryshimin, duke argumentuar se emërtimi i memorialit të John F. Kennedy mund të ndryshohet vetëm nga Kongresi.
Pasojat tashmë prekin programin kombëtar. Edicioni i 49-të i Kennedy Center Honors, më 7 dhjetor, do të zhvillohet në Capital One Arena, jo në shtëpinë historike të ceremonisë. Arena ka rreth 20 mijë vende, ndërsa Opera House e Kennedy Center ka 2,347.
Dokumentet financiare tregojnë se gjatë vitit fiskal 2025:
· të ardhurat nga dhurimet ranë me afro 25 për qind;
· shitja e biletave ra me 15 për qind;
· stafi për mbledhjen e fondeve u zvogëlua nga 94 në 16 persona;
· institucioni përdori fonde të kufizuara të donatorëve dhe arriti kufirin e huamarrjes bankare.
Pesha publike është e konsiderueshme. Sipas të dhënave të institucionit të cituara nga Shërbimi Kërkimor i Kongresit, Kennedy Center ka pritur rreth dy milionë vizitorë në vit, mbi 2,200 shfaqje dhe ekspozita, si dhe më shumë se 400 aktivitete falas.
Washington National Opera i dha fund bashkëpunimit 15-vjeçar me qendrën. National Symphony Orchestra, nga ana tjetër, po e shpërndan sezonin e saj prej 64 koncertesh në gjashtë mjedise të ndryshme të rajonit të Uashingtonit.
***
Vlerësim redaksional: Kjo nuk është thjesht mbyllja e një salle. Kennedy Center bashkon funksionin e memorialit presidencial, institucionit kombëtar të arteve dhe skenës së financuar pjesërisht me para publike. Përplasja prek njëkohësisht pavarësinë artistike, administrimin e fondeve publike, trashëgiminë kulturore dhe personalizimin politik të një institucioni kombëtar.
Vlera si lajm u rrit edhe nga dy zhvillime të fundit: zhvendosja e Kennedy Center Honors dhe interpretimi evropian i krizës. Michel Guerrin, kryeredaktor në Le Monde, argumenton se rasti amerikan duhet lexuar si paralajmërim për Evropën, sidomos aty ku partitë politike kërkojnë të kontrollojnë drejtuesit, emërtimet dhe programet e institucioneve publike. Ky është koment kritik, jo fakt i provuar për një ndërhyrje të ardhshme evropiane.
Në Kongres ka nisur edhe një kundërpërgjigje dypartiake. Senatorët Jeff Merkley dhe Lisa Murkowski, së bashku me kongresmenen Chellie Pingree, kanë hartuar një projektligj që do të kërkonte miratimin e Kongresit përpara prishjes së memorialeve presidenciale.
Dy ngjarje të tjera për t’u ndjekur
^ Fondation Beyeler zgjerohet me arkitekturën e Peter Zumthor. Kompleksi i ri pranë Bazelit dyfishon si parkun, ashtu edhe hapësirën ekspozuese. Muzeu i ri Wyss shton rreth 1,500 metra katrorë në tri kate. Ekspozita inauguruese, “Constellations”, paraqet rreth 230 vepra dhe është ekspozita më e madhe e koleksionit në historinë e institucionit.
^ Rowan Atkinson rikthehet në skenën londineze. Aktori do të japë 30 shfaqje në Gillian Lynne Theatre, nga 8 shkurti deri më 13 mars 2027, me personazhe nga Blackadder, Mr Bean dhe materiale të reja. Projekti ribashkon Atkinson me Richard Curtis, Ben Elton dhe kompozitorin Howard Goodall./Pamfletikennedy center donald trump Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Kulture Nga Malësia e Veriut në pullën postare/ Xhubleta bëhet simbol i ri i filatelisë shqiptare 5 Tetor 2026, 14:4914:49Kulture “Kontrollojnë” trurin me dritë/ Tre shkencëtarë shpallen fitues të Nobelit në Mjekësi 2026 5 Tetor 2026, 12:4612:46Kulture Plauti, njeriu që i mësoi Evropës të qeshë 3 Tetor 2026, 21:5621:56Kulture Tish Daija, një shekull muzikë: kompozitori i madh shkodran që i dha Shqipërisë baletin e parë 3 Tetor 2026, 19:2419:24Kulture Amerika e dinte që në vitin 1980, Tom McCarthy kthen paralajmërimin klimatik në film 3 Tetor 2026, 17:4617:46Kulture Riviera pushton Londrën, 120 vepra tregojnë se si e ndryshoi Mesdheu artin modern 2 Tetor 2026, 15:0215:02Kulture