Dr Wendy White, mjeke e përgjithshme e NHS-së në Surrey, thotë se çdo simptomë e pashpjegueshme që vazhdon duhet diskutuar me mjekun. Kur keni dhimbje, e kuptoni menjëherë. Nga një kyç i këmbës i thyer deri te një djegie e rëndë, do ta mbani mend saktësisht se ku ishit dhe çfarë po bënit kur filloi.Lexo edhe:Shkencëtarët zbulojnë rrjetin nervor të fshehtë që ndihmon rritjen e kancerit të gjirit “Dhimbjet e lehta, megjithatë, janë ndryshe”, thotë Dr Wendy White, mjeke e përgjithshme e NHS-së në Surrey. “Ato priren të shfaqen në mënyrë disi më të padukshme.” Shumë njerëz e shtyjnë kërkimin e ndihmës derisa problemi të fillojë të ndërhyjë në aktivitetet e tyre të përditshme. Por vetëm sepse një problem vazhdon në sfond, pa ndikuar seriozisht në jetën tuaj, nuk do të thotë se nuk është e rëndësishme ta kontrolloni. “Mbaj mend një paciente rreth të 50-ave, e cila kishte një dhimbje bezdisëse në anën e trupit”, thotë Dr White. “Ajo e duroi për muaj të tërë, pasi në të vërtetë nuk po e pengonte të bënte asgjë. Kur më në fund erdhi për vizitë, kishte gjithashtu tension shumë të lartë të gjakut dhe gjurmë gjaku në urinë. Doli se kishte një tumor në veshkë." “Nëntë herë në dhjetë, ajo dhimbje nuk do të jetë diçka serioze si kanceri, por çdo simptomë e pashpjegueshme që vazhdon meriton të diskutohet me mjekun”, këshillon ajo. Më poshtë, Dr White shpjegon katër dhimbjet që ajo dëshiron që pacientët e saj të mos i injorojnë dhe çfarë mund të nënkuptojnë ato. 1. Dhimbjet e kokës "Dhimbjet e kokës janë një problem i zakonshëm dhe, ndërsa zakonisht shkaktohen nga dehidratimi, gjumi i pamjaftueshëm, stresi, lodhja e syve ose një gjendje pas konsumimit të tepërt të alkoolit, nëse keni një dhimbje të vazhdueshme që nuk largohet me qetësues të thjeshtë, ia vlen të kërkoni shpjegime", thotë Dr White. Apnea obstruktive e gjumit Pacientët shpesh paraqiten me një dhimbje koke që fillon që në momentin kur hapin sytë në mëngjes, por për shkak se ajo largohet brenda disa orësh, ata e kanë lënë problemin të pakontrolluar për një kohë shumë të gjatë. Ky lloj dhimbjeje koke mund të shkaktohet nga apnea obstruktive e gjumit [OSA], ku muskujt e fytit relaksohen dhe bllokojnë rrugët e frymëmarrjes gjatë gjumit. Nëse pranojnë se gërhasin, zgjohen me fyt të thatë ose kanë përgjumje gjatë ditës, atëherë një hetim i mëtejshëm në një klinikë gjumi mund të kontrollojë për OSA. Fondacioni Britanik i Mushkërive vlerëson se 1.5 milionë të rritur në Mbretërinë e Bashkuar kanë OSA, megjithëse aktualisht vetëm rreth 330,000 janë diagnostikuar dhe trajtohen. “OSA rrit rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare dhe goditjes në tru në planin afatgjatë, pasi rrit hormonin e stresit, kortizolin, dhe shkakton rritje të menjëhershme të presionit të gjakut”, shpjegon Dr White. "Fjetja në krah, përdorimi i një aparati CPAP gjatë natës ose humbja e peshës mund të ndihmojnë. “Është madje një nga gjendjet që mund të kualifikojnë për injeksione GLP-1 për humbje peshe, nëse kjo është klinikisht e përshtatshme”, shton ajo. Arteriti Nëse keni dhimbje koke vetëm në njërën anë, mund të bëhet fjalë për arteritin temporal, një gjendje që rrezikon shikimin dhe njihet gjithashtu si arteriti me qeliza gjigante, thotë Dr White. “Pacientët ankohen për dhimbje koke në njërën anë dhe thonë se tëmthi u dhemb kur e prekin, u dhemb kur krehin flokët ose kanë dhimbje në nofull gjatë përtypjes”, shpjegon Dr White. “Në raste të avancuara, ka gjithashtu turbullim të shikimit. Shkaktohet nga inflamacioni i arterieve në zonën e tëmthave dhe mund të trajtohet me steroidë, por kërkon trajtim urgjent, pasi mbart rrezikun e humbjes së përhershme të shikimit nëse pengon qarkullimin e gjakut drejt nervit optik.” Tensioni i lartë i gjakut Dhimbjet e vazhdueshme dhe pulsuese të kokës mund të nënkuptojnë se ka ardhur koha për një kontroll urgjent të tensionit të gjakut. “Për shumicën dërrmuese të njerëzve, tensioni i lartë i gjakut nuk shoqërohet me simptoma, por ndonjëherë një tension shumë i lartë mund të shkaktojë dhimbje koke, veçanërisht gjatë aktivitetit fizik”, thotë Dr White. 2. Dhimbjet e stomakut Dhimbjet e stomakut mund të shkaktohen nga shumë probleme të zakonshme, nga helmimi ushqimor deri te kapsllëku. “Por ka dhimbje të vazhdueshme stomaku që kërkojnë kujdes mjekësor”, thotë Dr White. Gastriti “Nëse keni një dhimbje ose ndjesi ngopjeje në pjesën e sipërme të stomakut, midis brinjëve, e cila zakonisht përkeqësohet pasi keni ngrënë ose pasi jeni shtrirë në mbrëmje, atëherë mund të bëhet fjalë për gastrit”, thotë Dr White. Kjo është një inflamacion i shtresës së brendshme të stomakut dhe mund të shkaktohet nga përdorimi i ilaçeve anti-inflamatore, si aspirina ose ibuprofeni, ose nga infeksione bakteriale si Helicobacter pylori (H. pylori). Alkooli gjithashtu mund të shkaktojë gastrit, ndërsa ushqimet pikante ose me shumë yndyrë mund t’i përkeqësojnë simptomat. “Një pacient e dinte se i shfaqej gastriti i rëndë kur hante peshk të skuqur dhe nuk ishte aspak i kënaqur kur i sugjerova se zgjidhja mund të ishte të ndalonte së ngrëni atë”, kujton Dr White. “Por asnjë sasi ilaçesh nuk do ta ndryshojë faktin që trupi juaj nuk e toleron atë ushqim të caktuar.” "Nëse e lini gastritin pa trajtuar, ai mund të përkeqësohet dhe mund të çojë në një ulçerë të stomakut. Në raste të rënda, ulçerat mund të shkaktojnë gjakderdhje potencialisht kërcënuese për jetën, ndaj është e rëndësishme të kërkoni këshillën e mjekut të përgjithshëm nëse këto simptoma vlejnë për ju", thotë Dr White. Sëmundja celiake dhe sindroma e zorrës së irrituar (IBS) Probleme të tjera që fillimisht mund të shfaqen si dhimbje stomaku janë sëmundja celiake, një gjendje autoimune në të cilën sistemi imunitar reagon ndaj glutenit, duke dëmtuar shtresën e brendshme të zorrës së hollë dhe sindroma e zorrës së irrituar (IBS). “Mund të jetë shumë e vështirë të dallosh vetëm nga simptomat se cili prej këtyre dy problemeve mund të jetë shkaku”, thotë Dr White. “Zakonisht nuk janë të rënda që në fillim, por shfaqen gradualisht me një sërë shqetësimesh, nga dhimbja e stomakut te gazrat, ngërçet, diarreja ose kapsllëku. Disa pacientë do t’ju thonë se jashtëqitja e tyre duket gri dhe e yndyrshme kjo mund të ndodhë me sëmundjen celiake dhe kjo mund të jetë një mënyrë për të dalluar ndryshimin, përpara se të referohen për analiza të mëtejshme.” Kanceri "Kanceri i vezoreve mund të jetë i vështirë për t’u dalluar, sepse simptomat e tij shpesh janë të paqarta dhe mund të ngatërrohen me gjendje më të zakonshme. Një simptomë e mundshme është dhimbja në bark ose në legen", thotë Dr White. “Shpesh, gratë do të ankohen gjithashtu se ndihen të fryra dhe ia atribuojnë këtë gjërave si mbajtja e ujit ose menopauza. Ato mund të përshkruajnë nevojën për të urinuar më shpesh ose të vërejnë një ndryshim në zakonet e zorrëve, sepse një masë në vezore zë të njëjtën hapësirë ku ndodhen këto organe.” Së fundmi, “nëse përjetoni një dhimbje stomaku që vazhdon për tre javë dhe nuk keni një shkak për të, ajo vërtet duhet të hetohet, veçanërisht nëse shoqërohet me ndryshim në zakonet e zorrëve, humbje peshe, lodhje ose gjak në jashtëqitje”, thotë Dr White. “Të gjitha këto mund të tregojnë kancer të zorrës së trashë. Mos lejoni që frika ose turpi të jetë arsyeja që të humbisni një trajtim, i cili shpesh është shumë efektiv kur gjërat kapen herët.” 3. Dhimbjet e gjoksit Dhimbja kronike e gjoksit ndonjëherë mund të lidhet me mostretjen ose ankthin, por mund të jetë gjithashtu shenjë e diçkaje më serioze. Ataku në zemër Askush nuk thotë “kam një dhimbje të lehtë në gjoks”, por Dr White thotë se kjo është një shprehje që shumë pacientë, veçanërisht gratë, përdorin për të përshkruar ndjesinë e një ataku në zemër. “Ato nuk e kuptojnë plotësisht se sa urgjente është kjo situatë, ndaj mbërrijnë në klinikë dhe, në vend që të thonë se kanë dhimbje, e përshkruajnë si një dhembje”, thotë ajo. “Ndërsa burrat priren ta përshkruajnë si një dhimbje shtypëse në qendër të gjoksit, gratë mund të kenë një grup më të paqartë simptomash dhe mund të ankohen për një dhembje ose rëndesë në gjoks, ndonjëherë të shoqëruar me vështirësi në frymëmarrje, të përziera ose të vjella, djersitje ose dhimbje në nofull dhe shpinë. Kjo kërkon kujdes të menjëhershëm mjekësor.” Angina Angina gjithashtu shpesh përshkruhet si një dhembje dhe jo si dhimbje. Ajo shpesh shkaktohet nga sëmundja koronare e zemrës, e cila ndodh kur depozitat yndyrore ngushtojnë arteriet, duke kufizuar furnizimin e zemrës me gjak. “Dikush mund të jetë duke punuar në kopsht ose duke vrapuar pas nipërve dhe mbesave dhe të ndiejë një dhembje në gjoks që mund ta detyrojë të ndalojë, por që largohet pas pesë ose dhjetë minutash pushim”, thotë Dr White. “Ata mendojnë se e kanë tepruar pak me aktivitetin ose ia atribuojnë mostretjes, por është e rëndësishme që sëmundja koronare e zemrës të merret gjithmonë në konsideratë kur dikush flet për dhembje në gjoks.” 4. Dhimbjet e shpinës Ndërsa dhimbja e shpinës shpesh i atribuohet qëndrimit të keq ose thjesht plakjes, ka disa lloje që kërkojnë kujdes mjekësor. Artriti "Nëse keni një dhimbje të vazhdueshme në shtyllën kurrizore, atëherë artriti është ndoshta shkaku numër një", thotë Dr White. “Dhe nëse ajo papritur përkeqësohet në një pikë të caktuar, ndonjëherë pa bërë ndonjë aktivitet të rëndë, atëherë është e rëndësishme të vizitoni mjekun e përgjithshëm për të përjashtuar frakturat nga kompresioni, të njohura gjithashtu si ‘fraktura në formë pyke’. Këto mund të jenë pasojë e osteoporozës së shtyllës kurrizore dhe njerëzit jo gjithmonë e dinë se e kanë atë.” Problemet nervore Ka dy lloje më të përgjithshme të dhimbjes së shpinës që duhet t’ju bëjnë të kërkoni menjëherë këshillën e mjekut. “Një dhimbje e bezdisshme në pjesën e poshtme të shpinës, e cila ndonjëherë përhapet përmes vitheve dhe poshtë këmbëve, mund të tregojë irritim të nervave. Shpesh e shkaktuar nga presioni i një disku ndërvertebror, ajo mund të zhvillohet në diçka të quajtur sindroma e kauda equina-s [CES], ku nervat në pjesën e poshtme të palcës kurrizore kompresohen. Kjo kërkon një vizitë urgjente te mjeku ose madje në urgjencën e spitalit”, thotë Dr White. “Simptomat alarmuese që shoqërojnë dhimbjen e shpinës janë humbja e ndjeshmërisë në pjesën e brendshme të kofshëve, vitheve dhe organeve gjenitale e quajtur anestezi në formë shale – si dhe ndryshimet në funksionimin e zorrëve dhe fshikëzës së urinës." “CES zakonisht kërkon ndërhyrje kirurgjikale urgjente dhe, nëse nuk trajtohet, mund të shkaktojë paralizë të përhershme ose humbje afatgjatë të kontrollit të fshikëzës dhe zorrëve.” Kanceri Së fundmi, një dhimbje e vazhdueshme dhe në përkeqësim e shpinës mund të jetë shenjë e kancerit metastatik, një kancer dytësor që është përhapur nga vendi ku ka filluar. “Kanceri i prostatës, i gjirit dhe i mushkërive janë tre llojet kryesore që përhapen në shtyllën kurrizore – por nuk janë të vetmet”, thotë Dr White. “Pak a shumë si dhimbja e dhëmbit, kjo dhimbje shpine mund t’ju zgjojë nga gjumi dhe nuk përmirësohet me ndryshimin e pozicionit. Nuk mund ta largoni thjesht duke lëvizur trupin." “Nëse keni pasur kancer më parë, edhe nëse është trajtuar vite më parë, ose nëse dhimbja e shpinës shoqërohet me simptoma të tjera, si humbje peshe ose lodhje, mos e injoroni. Çdo dhimbje që është e re, e vazhdueshme ose po përkeqësohet meriton të diskutohet me mjekun tuaj të përgjithshëm.”/TheTelegraph
