Siç e tregoi historia e shekullit të 20-të, konfliktet rajonale dhe keqllogaritjet e fuqive të mëdha mund të jenë një kombinim vdekjeprurës... Pushtimi i Ukrainës nga Rusia ka çuar në luftën më të përgjakshme në Evropë që nga viti 1945. Konflikti midis Iranit, SHBA-së dhe Izraelit ka përfshirë drejtpërdrejt në luftime 12 vende në Lindjen e Mesme, duke e bërë atë luftën më të përhapur në rajon për dekada të tëra. Në Azinë Lindore, Koreja e Veriut po ndjek një forcim të shpejtë ushtarak dhe ka hequr dorë nga qëllimi i ribashkimit paqësor me Jugun. Ndërkohë, Kina ka rritur stërvitjet e saj detare rreth Tajvanit dhe duket se po bën prova për ndërprerjen e linjave të furnizimit të ishullit.
Aktualisht, këto konflikte rajonale në Evropë, Lindjen e Mesme dhe Azi janë kryesisht të dallueshme. Por ato po fillojnë të mbivendosen. Gjatë fundjavës, Irani tha se Ukraina kishte fsur një anije tregtare iraniane në Detin Kaspik, duke vrarë një marinar. Ukrainasit kanë pranuar sulme me rreze të gjatë veprimi ndaj anijeve iraniane në Kaspik, duke thënë se ato kishin për qëllim anijet ushtarake mallrash që shkonin drejt Rusisë. Volodymyr Zelensky sapo ka paralajmëruar gjithashtu se Koreja e Veriut po përgatitet të dërgojë edhe 30,000 trupa për të marrë pjesë në luftën e Rusisë kundër Ukrainës.
Kur vendosja fillestare e trupave të Koresë së Veriut mbërriti në vijën e frontit në vitin 2024, presidenti ukrainas e përshkroi vendosjen e tyre si "hapin e parë drejt një lufte botërore". Tani që ukrainasit po përplasen drejtpërdrejt me Iranin, mund të argumentohet se është ndërmarrë një hap i dytë.
Lufta e Parë dhe e Dytë Botërore, siç sugjerojnë edhe emrat e tyre, u zhvilluan në disa kontinente në të njëjtën kohë. Të dy konfliktet përfshinin gjithashtu aleanca globale të identifikueshme. Midis viteve 1939 dhe 1945, fuqitë e Boshtit të Gjermanisë, Italisë dhe Japonisë u përballën me një aleancë të përqendruar rreth Mbretërisë së Bashkuar, SHBA-së dhe BRSS-së. Këto dy luftëra botërore shkaktuan gjithashtu konflikt të drejtpërdrejtë midis vendeve më të fuqishme në botë.
Grupi aktual i konflikteve tashmë përmbush disa nga këto kritere. Luftërat që mbivendosen tani përfshijnë dy kontinente, Evropën dhe Azinë, dhe po ndikojnë në konfliktet në Afrikë. Shtrirja në rritje midis Rusisë, Kinës, Iranit dhe Koresë së Veriut i ka bërë disa strategë në SHBA t'i karakterizojnë këto katër vende si një "bosht kundërshtarësh".
Megjithatë, qëndrimi shpesh armiqësor i Donald Trump ndaj shumë prej aleatëve tradicionalë të Amerikës, si dhe fakti që Izraeli shihet gjithnjë e më shumë si një shtet i përjashtuar në Evropë dhe në pjesë të Gjirit, e bën më të vështirë identifikimin e një blloku të unifikuar që i kundërvihet grupimit antiamerikan.
Vendimi i Ukrainës për t'u përballur me Iranin mund të jetë, pjesërisht, një përpjekje për të krijuar një bllok më koheziv për të sfiduar boshtin e kundërshtarëve. Çdo analizë e motiveve të Kievit duhet të jetë e përkohshme, pasi detajet e asaj që po ndodh në Kaspik janë të diskutueshme. Por ukrainasit kanë arsye të mjaftueshme për të dashur të kundërpërgjigjen kundër Iranit, i cili ka furnizuar Rusinë me dronët Shahed që kanë vrarë shumë ukrainas.
Në të njëjtën kohë, Kievi mund të shohë një mundësi për të përmirësuar në mënyrë dramatike marrëdhëniet me administratën Trump duke theksuar shkallën në të cilën Rusia po e ndihmon Iranin të luftojë SHBA-në. Zelensky tashmë ka vënë në dukje ofrimin e inteligjencës nga Rusia, të cilën Irani e ka përdorur për të synuar trupat dhe bazat amerikane në rajon. Përpjekjet e SHBA-së për të bllokuar Iranin pengohen gjithashtu nga fakti se mallrat dhe nafta iraniane mund të kalojnë Detin Kaspik drejt Rusisë. Ndërprerja e kësaj rruge do të ndihmonte çdo përpjekje amerikane për të shembur ekonominë e Iranit.
Ukrainasit ndiejnë se po fitojnë ngadalë epërsi në luftën e tyre me Rusinë. Por mbërritja e trupave të reja nga Koreja e Veriut do ta ndihmonte qartë Putinin. Fatkeqësisht, Kim Jong Un, udhëheqësi despotik i Koresë së Veriut, ka çdo nxitje për të ndihmuar Kremlinin, pasi Rusia po i siguron Koresë së Veriut teknologji të përparuar dhe po e ndihmon regjimin e Phenianit të dalë nga izolimi i tij ekonomik dhe diplomatik.
Ndihma e Kinës si për Iranin ashtu edhe për Rusinë është më diskrete. Por vëzhguesit e afërt besojnë se ajo është gjithsesi jetësore. Thomas Wright, i cili ishte drejtor i lartë për planifikim strategjik në Shtëpinë e Bardhë të Biden, theksoi së fundmi se “Kina e ka ndihmuar Rusinë të rindërtojë kapacitetin e saj ushtarak shumë më shpejt sesa do të kishte qenë e mundur ndryshe, duke furnizuar mjete makinerie, mikroelektronikë dhe teknologji të tjera thelbësore, ndërsa bashkëpunon në prodhimin e dronëve”. Kinezët gjithashtu e kanë furnizuar Iranin me “mallra me përdorim të dyfishtë”, të tilla si karburant që mund të përdoret për raketa dhe imazhe satelitore komerciale.
Nuk ka një aleancë formale midis "boshtit të kundërshtarëve". Por Kina, Rusia, Koreja e Veriut dhe Irani ndajnë qëllime të përbashkëta. Të katër vendet duan të përshpejtojnë rënien e fuqisë amerikane dhe të dominojnë fqinjët e tyre. Kina gjithashtu ka aspirata realiste për të zhvendosur SHBA-në si vendi më i fuqishëm në botë. Aspiratat e një kombi në ngritje për të zëvendësuar fuqinë globale dominuese shpesh kanë çuar në luftë në të kaluarën, një fenomen i etiketuar si "kurthi i Tukididit" nga akademiku i Harvardit, Graham Allison, dhe shumë i diskutuar nga Xi Jinping, udhëheqësi i Kinës.
Nuk ka dyshim se si Kina ashtu edhe SHBA-ja po përgatiten në mënyrë aktive për luftë kundër njëra-tjetrës. Por si Uashingtoni ashtu edhe Pekini duket se po përpiqen njëkohësisht të parandalojnë që rivaliteti i tyre të shndërrohet në konflikt të hapur. Kjo është inkurajuese - por nuk garanton që një luftë tjetër botërore është e pamundur. Siç e tregoi historia e shekullit të 20-të, konfliktet rajonale dhe keqllogaritjet e fuqive të mëdha mund të jenë një kombinim vdekjeprurës./Përshtati "Pamfleti" nga "FinancialTimes" luftërat rajonale globale Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota SHBA-ja dhe Franca përplasen në OKB, delegacioni amerikan braktis mbledhjen e Këshillit të Sigurimit 28 Korrik 2026, 11:5311:53Rajoni dhe Bota Shpërblime bujare për të gjithë: Si po përpiqet Aleksandar Vuçiç të blejë zgjedhjet e vjeshtës 28 Korrik 2026, 11:1111:11Rajoni dhe Bota Situata e komplikuar në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, Trump pret sot në Shtëpinë e Bardhë Zelenskyn dhe Netanyahun 28 Korrik 2026, 10:1310:13Rajoni dhe Bota Maqedonia e Veriut mbyll ‘derën’ për në Europë, kryeministri Mickoski refuzon kushtet e anëtarësimit në BE 28 Korrik 2026, 08:2808:28Rajoni dhe Bota Europa mund të ‘digjet’ deri në nëntor, kontinenti i vjetër në kaos nga zjarret! 28 Korrik 2026, 07:5407:54Rajoni dhe Bota Pas pauzës në konfliktin SHBA-Iran, çmimi i naftës bie me mbi 11 për qind 28 Korrik 2026, 07:2907:29Rajoni dhe Bota