Foto Pamfleti / Shifrat e INSTAT zbulojnë pabarazinë ekonomike mes kryeqytetit dhe pjesës tjetër të vendit. Ndërsa Rama premton një buxhet rekord për vitin 2027, Tirana prodhon pothuajse gjysmën e ekonomisë kombëtare dhe Kukësi ka një PBB për frymë gati tri herë më të ulët. Shqipëria ka 12 qarqe, por ekonomia e saj po mbështetet gjithnjë e më shumë te njëri prej tyre. Tirana prodhon pothuajse gjysmën e pasurisë kombëtare dhe ka gjeneruar mbi 80% të rritjes ekonomike të vitit 2024. Pjesa tjetër e vendit, nga Shkodra në Gjirokastër, nga Kukësi në Vlorë, ka kontribuuar së bashku me më pak se një të pestën.
Këtë tablo e sjell Instituti i Statistikave në raportin e publikuar më 5 nëntor 2026.
Sipas INSTAT, ekonomia shqiptare u rrit me 4,03% gjatë vitit 2024. Nga kjo rritje, 3,24 pikë përqindje erdhën vetëm nga Tirana, që përfaqëson rreth 80,4% të rritjes së përgjithshme. Durrësi kontribuoi me 0,29 pikë përqindje, Vlora me 0,15, ndërsa Shkodra, Dibra dhe Kukësi dhanë secili vetëm 0,01 pikë përqindje. Diferencat bëhen edhe më të dukshme kur krahasojmë ritmet e zhvillimit.
Ekonomia e Tiranës u rrit me 7,08% në vitin 2024. Shkodra regjistroi vetëm 0,19%, Dibra 0,27%, Fieri 0,57% dhe Kukësi 0,63%. Asnjë nga 11 qarqet e tjera nuk iu afrua ritmit të kryeqytetit.
Pesha e Tiranës në Prodhimin e Brendshëm Bruto të Shqipërisë u rrit nga 45,75% në vitin 2023, në 46,94% në vitin 2024. Në vlerë nominale, kryeqyteti prodhoi 1.181,5 miliardë lekë, nga 2.517,3 miliardë lekë që prodhoi e gjithë ekonomia kombëtare.
Në këtë përqendrim ka një shpjegim ekonomik. Tirana bashkon administratën qendrore, një pjesë të madhe të shërbimeve financiare, kompanitë e teknologjisë, universitetet dhe një treg më të madh pune. Për bizneset që kërkojnë klientë, specialistë dhe infrastrukturë, kryeqyteti ofron avantazhe që shumë qarqe të tjera nuk i kanë.
Megjithatë, përqendrimi po merr përmasa që meritojnë një analizë të veçantë.
Sipas INSTAT, Tirana krijoi 83,5% të vlerës së shtuar kombëtare në informacion dhe komunikim, 74,85% në aktivitetet shkencore, profesionale dhe teknike, si dhe 57,13% në ndërtim. Këto shifra tregojnë ku zhvillohen veprimtaritë që lidhen me teknologjinë, shërbimet e specializuara dhe një pjesë të madhe të investimeve në pasuri të paluajtshme. Diferenca ndërmjet kryeqytetit dhe qarqeve të tjera shfaqet edhe te prodhimi ekonomik për frymë.
Në vitin 2024, Tirana kishte një PBB për frymë prej 1,556 milionë lekësh. Kukësi regjistroi vetëm 568 mijë lekë, Dibra 610 mijë dhe Berati 613 mijë lekë.
Kështu, ekonomia e Tiranës prodhonte për frymë rreth 2,74 herë më shumë se ajo e Kukësit. Vetëm Tirana dhe Durrësi e kalonin mesataren kombëtare prej 1,059 milionë lekësh.
PBB-ja për frymë nuk përfaqëson pagën apo të ardhurat personale të banorëve. Ajo mat vlerën e prodhimit ekonomik të një territori në raport me popullsinë. Megjithatë, diferenca ka rëndësi për mundësitë e punësimit, kapacitetin prodhues dhe aftësinë e ekonomisë vendore për të tërhequr investime.
Pikërisht këtu lind pyetja për politikën ekonomike të qeverisë.
Edi Rama dhe ministri i Financave, Petrit Malaj, kanë prezantuar projektbuxhetin rekord të vitit 2027. Qeveria parashikon 976,1 miliardë lekë shpenzime dhe 201,5 miliardë lekë investime publike, rreth 6,9% të PBB-së së parashikuar.
Për pushtetin vendor, projektbuxheti parashikon 114,6 miliardë lekë shpenzime, nga të cilat 56 miliardë lekë do të vijnë nëpërmjet transfertave nga buxheti i shtetit.
Këto shuma krijojnë mundësinë për të financuar infrastrukturën dhe shërbimet në qarqet që kanë mbetur pas. Shpërndarja e investimeve, megjithatë, duhet të shqyrtohet sipas projekteve dhe territoreve. Vetëm nga shifra e përgjithshme e investimeve nuk mund të përcaktohet sa do të përfitojë Tirana, Shkodra, Kukësi apo qarqet e tjera.
Për këtë arsye, Ministria e Financave duhet të bëjë të qartë sa nga fondi prej 201,5 miliardë lekësh do të financojë projekte jashtë kryeqytetit dhe çfarë ndikimi ekonomik pret prej tyre.
Çështja ka rëndësi edhe për marrëdhëniet me Bashkimin Evropian.
Komisioni Evropian po zbaton Planin e Rritjes për Ballkanin Perëndimor, me një instrument financiar prej 6 miliardë eurosh për periudhën 2024-2027. Fondet u përkasin gjashtë vendeve të rajonit dhe përfshijnë 2 miliardë euro grante dhe 4 miliardë euro kredi me kushte lehtësuese. BE-ja e kushtëzon financimin me realizimin e reformave dhe synon të përmirësojë integrimin ekonomik, konkurrueshmërinë dhe infrastrukturën. Ministria e Financave ka deklaruar se një pjesë e investimeve të ardhshme publike mund të mbështetet edhe te ky program.
Kjo krijon një mundësi për zhvillimin e rajoneve shqiptare, sidomos në transport, energji, teknologji dhe infrastrukturë. Rezultati do të varet nga projektet që Shqipëria përgatit dhe nga vendndodhja e investimeve.
Qeveria ka arsye të nxisë zhvillimin e Tiranës, sepse kryeqyteti krijon një pjesë të madhe të aktivitetit ekonomik dhe të të ardhurave publike. Njëkohësisht, përqendrimi i investimeve dhe i vendeve të kualifikuara të punës në kryeqytet mund të shtojë largimin e fuqisë punëtore nga qarqet e tjera, duke dobësuar më tej ekonomitë e tyre.
Raporti i INSTAT nuk përcakton sa nga kjo pabarazi vjen prej politikave qeveritare, sa prej zhvendosjes së popullsisë dhe sa prej vendimeve të sipërmarrjeve private. Për këtë duhen analiza të veçanta të investimeve, punësimit dhe migrimit të brendshëm.
Megjithatë, shifrat nxjerrin një problem që politika ekonomike nuk mund ta trajtojë vetëm me objektivin e rritjes së PBB-së kombëtare. Nëse pothuajse e gjithë rritja vjen nga një qark, mesatarja kombëtare nuk përshkruan më saktë ecurinë e pjesës tjetër të vendit.
Shqipëria ka nevojë për një ekonomi ku Tirana të vazhdojë të zhvillohet, pa mbetur burimi pothuajse i vetëm i rritjes.
Me mbi 2 miliardë euro investime publike të planifikuara për vitin 2027, qeveria duhet të japë një përgjigje konkrete: Sa prej këtyre parave do të krijojnë ekonomi të re jashtë Tiranës dhe sa do të financojnë zhvillimin aty ku tashmë përqendrohet pothuajse gjysma e prodhimit kombëtar?/Pamfletishqipëria përqëndrohet në tiranë Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Ekonomi Rama u jep një tjetër mundësi fitimi investitorëve strategjikë, 40% e resorteve mund të shiten si banesa 6 Nëntor 2026, 13:0013:00Ekonomi E enjtja e zezë, tërmet financiar në Wall Street, Nasdaq fset: A po plas flluska e inteligjencës artificiale? 6 Nëntor 2026, 10:3810:38Ekonomi Rritja e çmimit të naftës kërcënon ekonominë globale, Brent i afrohet 100 dollarëve për fuçi 6 Nëntor 2026, 08:4908:49Ekonomi Tarifat e larta bankare mbajnë peng luftën ndaj ‘ekonomisë së cash-it’ 6 Nëntor 2026, 08:4008:40Ekonomi Kursi i këmbimit 6 Nëntor 2026! Zbuloni me sa shiten dhe blihen monedhat e huaja ditën e sotme 6 Nëntor 2026, 07:2607:26Ekonomi 50 lekë për çdo litër karburanti, kompanitë e transportit përballë afatit të 16 nëntorit 5 Nëntor 2026, 21:1821:18Ekonomi