Protestat Media zvicerane Blick i ka kushtuar një analizë të gjatë protestave në Shqipëri, duke e lidhur pakënaqësinë ndaj qeverisë së Edi Ramës me papunësinë e të rinjve, korrupsionin, gjendjen e arsimit dhe investimet e Jared Kushner. Por gazeta shkon edhe më tej, duke ngritur pyetjen nëse pas trazirave qëndrojnë vetëm problemet e brendshme apo edhe interesa politike që kërkojnë të ndikojnë procesin e integrimit europian... Nga protestat për mbrojtjen e flamingove në lagunën e Nartës, te përplasjet e dhunshme në qendër të Tiranës, Shqipëria ka përfunduar në vëmendjen e medias zvicerane Blick, e cila ka bërë një analizë të situatës politike dhe ekonomike në vend.
Gazeta e nis analizën me një krahasim me Francën, ku protestat studentore kanë marrë përmasa të mëdha, por në rastin shqiptar evidenton një problem më të thellë. Pakënaqësia e të rinjve nuk lidhet vetëm me gjendjen e universiteteve apo mungesën e vendeve të punës, por edhe me mënyrën se si funksionon shteti dhe me akuzat për korrupsion ndaj zyrtarëve të lartë.
Në qendër të analizës hyn edhe Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, i cili është përfshirë në projektet e investimeve turistike në Shqipëri.
Blick shkruan se dhjetëra mijëra qytetarë kanë protestuar kundër ndërtimit të një resorti luksoz pranë lagunës së Nartës, një zonë e njohur për praninë e flamingove. Sipas gazetës, investitorët kanë përfituar status të privilegjuar nga qeveria shqiptare, ndërsa kjo e fundit nuk ka pranuar t'ua heqë këto përfitime, pavarësisht kundërshtimeve.
Por ajo që filloi si një kundërshtim ndaj një projekti turistik, sipas Blick, është ndërthurur me pakënaqësinë më të gjerë ndaj qeverisë.
Dhe këtu media zvicerane ndalet te një nga problemet kryesore të Shqipërisë: perspektiva ekonomike e të rinjve.
Sipas të dhënave të INSTAT-it që citon gazeta, pothuajse 18 % e shqiptarëve nën moshën 29 vjeç janë të papunë, ndërsa treguesi ka shënuar tendencë rritëse.
Historiani Konrad Clewing, ekspert i Ballkanit pranë Institutit Leibniz në Regensburg të Gjermanisë, thotë për Blick se Shqipëria ka një problem strukturor me sistemin arsimor dhe tregun e punës.
Sipas tij, ndryshe nga Zvicra dhe vende të tjera europiane, Shqipëria nuk ka një sistem të konsoliduar të formimit profesional, ndërsa industria ofron pak vende pune. Kjo i shtyn të rinjtë drejt universiteteve, të cilat nuk u garantojnë një perspektivë punësimi.
Në këtë situatë, pakënaqësia ndaj institucioneve arsimore është e kuptueshme, edhe pse, siç thekson Clewing, qeveria nuk mund të marrë përsipër t'i sigurojë punë çdo qytetari.
Por problemi nuk përfn te papunësia.
Blick evidenton se Shqipëria investon në arsim, në raport me ekonominë, rreth 1/3 më pak se Zvicra. Ndërtesat universitare dhe shkollore përballen me probleme infrastrukturore, ndërsa programet mësimore nuk u përgjigjen gjithmonë kërkesave të tregut. Në këtë sfond, korrupsioni përbën një tjetër element të analizës.
Korrupsioni në nivelet e larta dhe përpjekja e opozitës për të marrë protestat
Media zvicerane ndalet te hetimet dhe proceset gjyqësore ndaj zyrtarëve të lartë shqiptarë, duke përmendur akuzat për pastrim parash ndaj zyrtarëve të lartë dhe paraburgimin e kryebashkiakut të Tiranës për akuza korrupsioni.
Blick i lidh këto zhvillime me besimin e qytetarëve ndaj institucioneve dhe elitës që drejton vendin. Por në analizë nuk mungon as roli i opozitës.
Sali Berisha, kryetari i Partisë Demokratike, ka bërë thirrje për mosbindje civile, ndërsa eksperti Konrad Clewing kujton se partia e tij ka një histori protestash të dhunshme. Duke iu referuar pamjeve të përplasjeve në Tiranë, Clewing thotë se mes demonstruesve nuk ka pasur vetëm studentë, por edhe persona me përvojë në protesta të dhunshme.
Megjithatë, eksperti bën një dallim të rëndësishëm. Prania e personave të tillë nuk provon se opozita ka organizuar depërtimin e tyre në protestat studentore. Pra, Blick evidenton përpjekjen e opozitës për ta shfrytëzuar politikisht pakënaqësinë, por nuk e paraqet si fakt të provuar kontrollin e protestave nga Partia Demokratike.
Nga ana tjetër, Edi Rama ka përdorur incidentet e dhunshme për të vënë në dyshim karakterin studentor të demonstratave. Gazeta përshkruan një video ku kryeministri shfaqet duke hyrë përmes një dere xhami të thyer në ambientet e djegura të Kolegjit të Europës në Tiranë.
Rama pyet se cilët studentë mund të kryejnë veprime të tilla, duke e drejtuar kështu vëmendjen te dhuna dhe jo te kërkesat ekonomike e sociale që Blick identifikon si burim të pakënaqësisë.
Në këtë pikë, analiza nxjerr në pah edhe përplasjen politike që shoqëron protestat. Qeveria vë theksin te dhuna dhe roli i opozitës, ndërsa Berisha kërkon ta kthejë pakënaqësinë në mosbindje civile.
A ka interesa të huaja pas trazirave në Shqipëri?
Një nga pjesët më interesante të analizës së Blick lidhet me mundësinë që protestat në Shqipëri të ndërthuren me zhvillimet politike në rajon dhe me interesa jashtë vendit.
Konrad Clewing nuk sheh një lidhje të drejtpërdrejtë mes protestave në Francë dhe atyre në Shqipëri, por evidenton se në Ballkan ekzistojnë tensione që mund të ndikojnë njëri-tjetrin.
Ai përmend Kosovën, ku, sipas artikullit, kanë shpërthyer demonstrata pas dënimit me 25 vite burg të ish-presidentit Hashim Thaçi nga Gjykata Speciale në Hagë. Eksperti thotë se në protestat e Tiranës janë shfaqur edhe simbole të ish-Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duke e lidhur këtë element me pakënaqësitë politike që ekzistojnë në rajon.
Por Blick ndalet edhe te marrëdhënia historike e shqiptarëve me shtetin. Sipas Clewing, diktatura e Enver Hoxhës dhe zhvillimet pas rrëzimit të komunizmit kanë ndikuar në mënyrën se si një pjesë e shoqërisë shqiptare i sheh institucionet publike.
Ai i krahason sulmet ndaj ndërtesave shtetërore me zhvillimet e viteve 1990, kur zemërimi ndaj regjimit komunist u shpreh edhe përmes dhunës ndaj institucioneve. Megjithatë, pjesa më politike e analizës lidhet me integrimin europian.
Shqipëria synon të mbyllë negociatat e anëtarësimit në Bashkimin Europian në fund të vitit 2027, ndërsa Clewing ngre hipotezën se aktorë të jashtëm mund të kenë interes të mbështesin trazirat për të penguar afrimin e vendit me BE-në. Eksperti nuk përmend shtete konkrete dhe nuk paraqet prova për një ndërhyrje të tillë.
Blick sjell në vëmendje Rusinë, e cila prej vitesh kërkon të ruajë ndikimin e saj në Ballkan dhe të pengojë zgjerimin e ndikimit europian. Por analiza nuk provon se Moska qëndron pas protestave në Shqipëri. Ajo e paraqet këtë si një mundësi që lidhet me interesat gjeopolitike në rajon.
96 për qind e shqiptarëve duan BE-në, pavarësisht krizës politike
Në fund, Blick evidenton një kontrast të rëndësishëm mes përplasjeve të brendshme politike dhe orientimit europian të shqiptarëve.
Sipas një sondazhi të Institutit Republikan Ndërkombëtar, 96 për qind e shqiptarëve mbështesin anëtarësimin në Bashkimin Europian, përqindja më e lartë ndër vendet kandidate, siç thekson media zvicerane.
Kjo tregon se pakënaqësia ndaj qeverisë, problemet ekonomike dhe përplasjet politike nuk përkthehen domosdoshmërisht në kundërshtim ndaj integrimit europian.
Në analizën e Blick, Edi Rama përballet me një situatë ku problemet e punësimit dhe arsimit ndërthuren me hetimet për korrupsion dhe kundërshtimet ndaj projekteve të mëdha turistike. Ndërkohë, Sali Berisha kërkon ta shfrytëzojë politikisht protestën, ndërsa ekspertët ngrenë pikëpyetje për ndikimet e mundshme nga jashtë.
Por mes të gjitha këtyre zhvillimeve, gazeta zvicerane evidenton një fakt që nuk ndryshon nga përplasjet e brendshme: mbështetjen e gjerë të shqiptarëve për anëtarësimin në Bashkimin Europian.
Dhe pikërisht këtu qëndron edhe dallimi mes krizës së qeverisjes dhe orientimit strategjik të vendit. Shqiptarët mund të kundërshtojnë qeverinë, investimet apo mënyrën se si funksionojnë institucionet, por sondazhi i IRI-t tregon se mbështetja për integrimin europian mbetet shumë e lartë. / Përshtati Pamfleti/ protesta shqiperi rama Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike “Ik sot, nesër do të jetë vonë”, mjeku i njohur mesazh Ramës: Trim është edhe ai që largohet 17 Tetor 2026, 09:5509:55Politike Shqipëria në kaos, Rama vijon ‘show-n’ dhe nxjerr nga sirtari shpikjen e radhës 17 Tetor 2026, 08:4708:47Politike Protestat i rrëzojnë Ramës fasadën, jehonë ndërkombëtare për revoltën studentore 17 Tetor 2026, 08:0108:01Politike Dy frontet që Edi Rama nuk i kontrollon dot 17 Tetor 2026, 07:5007:50Politike Financial Times: Revolta e studentëve trondit pushtetin e Ramës, projekti i Kushnerit mund të sakrifikohet 16 Tetor 2026, 21:5821:58Politike Edi Rama përballë revoltës së studentëve, mijëra në sheshe e rrugë kundër kryeministrit 16 Tetor 2026, 19:5819:58Politike