Lajme Zone
Misteri 150-vjeçar në Abacinë e Westminsterit/ Zbulohet kush mund të jetë varrosur në arkivolin romak 1.700-vjeçar
SportSyri

Misteri 150-vjeçar në Abacinë e Westminsterit/ Zbulohet kush mund të jetë varrosur në arkivolin romak 1.700-vjeçar

Një mister që lidhet me një skelet të zbuluar brenda një arkivoli të lashtë romak në Abacinë e Westminsterit mund të jetë më në fund pranë zgjidhjes, më shumë se 150 vjet pasi eshtrat tërhoqën për herë të parë vëmendjen.

Një mister që lidhet me një skelet të zbuluar brenda një arkivoli të lashtë romak në Abacinë e Westminsterit mund të jetë më në fund pranë zgjidhjes, më shumë se 150 vjet pasi eshtrat tërhoqën për herë të parë vëmendjen. Sarkofagu prej guri gëlqeror, i gërmuar zyrtarisht në vitin 1869, mban një mbishkrim me emrin Valerius Amandinus, një britanik i pasur që jetoi në Londër diku midis viteve 300 dhe 400 të erës sonë. Megjithatë, një kryq i madh latin, i gdhendur në kapakun e tij, daton afërsisht në shekullin X ose XI, çka sugjeron se personi i varrosur brenda tij ka jetuar qindra vjet pasi arkivoli ishte prodhuar fillimisht.Lexo edhe:Zbulim befasues në shkretëtirën arabe/ Çfarë fshihej aty 125 mijë vjet më parë? Tani, kërkimet e reja arkeologjike tregojnë drejt një shpjegimi befasues. Eshtrat ka të ngjarë t'i përkasin një murgu të shquar mesjetar dhe studiuesit i kanë ngushtuar mundësitë e identifikimit në dy burra që dikur drejtuan Abacinë e Westminsterit. Dy abatët mesjetarë dalin si kandidatët kryesorë Gjetjet e reja, të botuara në revistën shkencore Journal of the British Archaeological Association, e cila i nënshtrohet vlerësimit nga ekspertë të fushës, vijnë nga profesori Warwick Rodwell, arkeolog këshilltar në Abacinë e Westminsterit. Rodwell identifikon Aelfwigun, një abat që vdiq rreth vitit 1020, si kandidatin më të mundshëm. Në atë kohë, Abacia e Westminsterit ishte një manastir benediktin dhe Aelfwigu kishte shërbyer aty si murg përpara se të bëhej abat i saj. Një mundësi tjetër është Wulnothi, i cili pasoi Aelfwigun dhe vdiq në vitin 1049. Besohet se të dy burrat janë varrosur në Abaci, duke e bërë secilin prej tyre një kandidat të mundshëm për identifikimin e skeletit. “Kemi dy kandidatë të mundshëm për personin që ndodhet në sarkofag”, thotë profesori Rodwell, arkeolog këshilltar në Abacinë e Westminsterit. “Nuk e dimë datën e lindjes së asnjërit prej tyre. Por të dy do të përputheshin njësoj mirë, nëse supozojmë se abati ishte në fillim të të njëzetave kur u emërua në detyrë dhe afër të pesëdhjetave kur vdiq. Fakti që Aelfwigu ishte tashmë murg i Westminsterit mund të jetë një argument në favor të tij.” Varrimi i veçantë dhe i përpunuar përbën një tjetër arsye për të dyshuar se i ndjeri mbante një pozitë të rëndësishme. Rodwell sugjeron se individi ishte “nderuar” me një “sarkofag të bukur”, një privilegj i pazakontë që do të përputhej me statusin e një abati. Në vend që të porositnin një arkivol krejtësisht të ri prej guri, personat përgjegjës për varrimin duket se ripërdorën një sarkofag ekzistues romak. Arkivoli prej druri i burrit u vendos brenda tij, ndërsa kapaku prej guri u modifikua duke i shtuar një kryq të madh latin. Ky mund të përfaqësojë një shembull të hershëm të ripërdorimit të një objekti me vlerë për një qëllim krejtësisht tjetër. Gërmimet e reja zbulojnë moshën e personit të varrosur Sarkofagu romak dhe personi misterioz i varrosur brenda tij kanë tërhequr interesin e studiuesve për breza të tërë. Përfundimet më të fundit të Rodwellit mbështeten në disa hetime të kryera ndër vite në bashkëpunim me specialistë, përfshirë punën e lidhur me emisionin Time Team të Channel 4. Në vitin 2009, programi televiziv shqyrtoi arkeologjinë dhe arkitekturën e sakristisë origjinale të mbretit Henri III, e vendosur përgjatë anës veriore të Abacisë së Westminsterit. E njëjta zonë ishte vendi i një zbulimi të mëparshëm rastësor në vitin 1820, kur punëtorët hasën arkivolin romak dhe ia thyen kapakun në gjashtë pjesë. Dëmtimi u riparua rreth kohës kur sarkofagu u “zbulua” zyrtarisht në vitin 1869. Kohët e fundit, Pre-Construct Archaeology, një nga organizatat më të mëdha tregtare të arkeologjisë dhe trashëgimisë kulturore në Mbretërinë e Bashkuar, kreu një tjetër gërmim në sakristi. Projekti, i përfunduar në vitin 2025, u ndërmor për të mbështetur ndërtimin e Sakristisë së Mbretit Charles III, një strukturë e re në Abacinë e Westminsterit, e planifikuar të hapej vitin pasardhës. Si pjesë e këtij hetimi, James Young Langthorne, specialist i eshtrave njerëzore pranë Pre-Construct Archaeology (PCA), kreu një ekzaminim të ri të skeletit. Analiza e tij tregoi se i ndjeri ishte një burrë i moshës 35 deri në 49 vjeç, me gjatësi afërsisht 1,75 metra. Këto gjetje ndryshojnë ndjeshëm nga një vlerësim i bërë në vitet 1800, i cili i përshkruante eshtrat si ato të një “burri të ri trupfortë”, jo më të madh se 30 vjeç dhe me gjatësi afërsisht 1,70 metra. Datimi me karbon konfirmon një varrim 1.000-vjeçar Një nga të dhënat më të rëndësishme erdhi nga datimi shkencor i eshtrave. Një mostër kockore iu dërgua Qendrës Skoceze Universitare për Kërkime Mjedisore për analizë me radiokarbon, e cila përcaktoi një interval datimi midis viteve 987 dhe 1052 të erës sonë. Kjo e vendos varrimin qartësisht në periudhën e vonë saksonike, disa shekuj pasi sarkofagu romak ishte krijuar fillimisht. Datat përputhen gjithashtu me vdekjen e Aelfwigut dhe Wulnothit, duke përforcuar hipotezën se skeleti i përkiste njërit prej këtyre abatëve mesjetarë. “Kjo konfirmon se ripërdorimi i sarkofagut dhe rimodelimi përkatës i kapakut të tij ndodhën gjatë periudhës së vonë saksonike.” Rezultatet ofrojnë mbështetje shkencore për teorinë se një arkivol i lashtë romak u ripërdor për të nderuar një figurë të rëndësishme fetare gati 1.000 vjet më parë. Një skelet që mendohej i humbur ishte gjatë gjithë kohës aty, para syve të studiuesve Hetimi riktheu gjithashtu vëmendjen te një zbulim i papritur i bërë në vitin 2016. Për vite me radhë, studiuesit kishin besuar se skeleti kishte humbur, duke lënë të pazgjidhur një pjesë të rëndësishme të historisë së varrimit. Ky supozim rezultoi i gabuar kur sarkofagu u transportua në një studio restaurimi dhe konservimi. Studiuesit e PCA-së hoqën kapakun e tij dhe u befasuan kur gjetën brenda një skelet njerëzor pothuajse të plotë. Ekzaminimi nxori në dritë një tjetër të dhënë, të cilën Rodwell e përshkruan si një “zbulim të ri të jashtëzakonshëm”. Brenda arkivolit prej guri, studiuesit identifikuan konturin drejtkëndor të një strukture që ishte zhdukur prej kohësh. Forma e saj ishte ruajtur falë një mbetjeje të bardhë të lënë nga gëlqerja, një material i përdorur historikisht gjatë varrimeve. Rodwell beson se ky kontur tregon pozicionin e arkivolit origjinal prej druri, në të cilin ishte vendosur i ndjeri përpara se të futej brenda sarkofagut romak. “Megjithëse nuk kishte mbetur asnjë gjurmë fizike e asaj strukture, ajo mund të ketë qenë vetëm një arkivol prej druri, i cili është dekompozuar plotësisht gjatë shtatë shekujve që sarkofagu qëndroi i varrosur në oborrin e sakristisë”, shkruan profesori Rodwell. Së bashku, rizbulimi i skeletit, provat e ekzistencës së një arkivoli prej druri dhe datimi i ri shkencor kanë ndryshuar mënyrën se si studiuesit e kuptojnë këtë varrim të pazakontë. Megjithëse identiteti i burrit nuk është përcaktuar përtej çdo dyshimi, gjetjet sugjerojnë se një abat mesjetar mund të jetë vendosur për prehjen e fundit në një arkivol romak që ishte tashmë disa shekuj i vjetër. Sot, vizitorët mund ta shohin sarkofagun në Galeritë e Jubileut të Diamantë të Mbretëreshës, në Abacinë e Westminsterit./ScienceDaily