Bordi i Paqes / Bordi i Donald Trumpit u krijua me premtimin për çmilitarizimin dhe rindërtimin e Gazës, por pas shtatë muajsh ka prodhuar më shumë pushtet në letër sesa rezultate në terren. Në vend të një marrëveshjeje paqeje, nisma e parë konkrete është një kontratë paraprake për ndërtimin e një baze ushtarake... Donald Trump e prezantoi Bordin e Paqes si mekanizmin që do të ndihmonte në vendosjen e paqes dhe rindërtimin e Gazës pas luftës. Por shtatë muaj pas krijimit të tij, bilanci është shumë më modest: një strukturë me kompetenca të jashtëzakonshme, një klub liderësh të afërt me presidentin amerikan dhe pothuajse asnjë rezultat konkret në terren.
Bordi u konceptua pas samitit të Sharm El-Sheikh në vjeshtën e vitit 2025, ku liderët e 20 vendeve diskutuan të ardhmen e Gazës. Trumpi deklaroi atëherë se rindërtimi i territorit kërkonte çmilitarizimin e tij dhe se Shtetet e Bashkuara nuk dëshironin të financonin më gjakderdhjen, urrejtjen apo terrorin.
Nga këto premtime lindi një organizatë që në fillim të vitit 2026 u paraqit si një lloj “komiteti ekzekutiv” ndërkombëtar për Gazën. Në letër, kompetencat e saj janë të mëdha. Por në praktikë, struktura duket më shumë si një projekt politik personal i Trumpit sesa si një organizatë ndërkombëtare e konsoliduar.
Një bord me pushtet pothuajse absolut
Statuti i Bordit nuk vendos kufij të qartë gjeografikë, ndonëse Gaza është arsyeja kryesore e ekzistencës së tij. Ai i ka dhënë vetes kompetenca për të mbikëqyrur administratën teknokratike palestineze, për të shpërndarë ndihma humanitare, për të rindërtuar infrastrukturën dhe ekonominë dhe për të krijuar një Forcë Ndërkombëtare të Stabilizimit.
Edhe më e pazakontë është pozita e Trumpit. Si kryetar, ai ka të drejtën e vetos ndaj vendimeve, mund të emërojë pasardhësin e tij, të zgjedhë komandantin e forcës së stabilizimit dhe të krijojë apo shpërbëjë struktura të Bordit.
Nuk parashikohet një kufizim i qartë i mandatit të tij dhe posti nuk lidhet domosdoshmërisht me presidencën amerikane. Pra, Trumpi nuk është thjesht drejtues i Bordit. Sipas rregullave që vetë struktura ka miratuar, ai është njëkohësisht kryetar, arbitër dhe garantues i vazhdimësisë së tij.
Edhe vetë forma e organizatës, të kujton më shumë një kompani ose një këshill administrimi sesa një institucion tradicional ndërkombëtar.
Klubi i miqve të Trumpit
Po si arriti kjo strukturë të marrë mbështetjen e Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe të tërheqë liderë nga më shumë se dy duzina vendesh? Një pjesë e përgjigjes lidhet me planin e Trumpit për Gazën, i cili pavarësisht kundërshtive, u pa nga disa aktorë si një prej pak formulave që mund të pranoheshin, me rezerva, nga palët kryesore.
Kjo i dha administratës amerikane hapësirën për të shtyrë përpara krijimin e Bordit.
Por për disa liderë, anëtarësimi kishte edhe një tjetër avantazh: afërsinë me Trumpin.
Në listë gjenden liderët e Azerbajxhanit dhe Armenisë, mbreti i Jordanisë, emiri i Kuvajtit dhe Alexander Lukashenko i Bjellorusisë. Mungojnë ndërkohë vende si Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania dhe Japonia.
Edhe Viktor Orbán figuron ende në faqen zyrtare të Bordit si kryeministër i Hungarisë, ndonëse qeveria hungareze drejtohet nga Péter Magyar që prej majit 2026. Bordi është mbledhur vetëm dy herë në mënyrë të plotë dhe takimet kanë pasur kryesisht karakter ceremonial.
Nuk ka prodhuar një mekanizëm të qëndrueshëm vendimmarrës dhe anëtarët marrin pjesë në kapacitetin e tyre personal, jo si përfaqësues që marrin përsipër detyrime formale për shtetet e tyre.
Kjo e bën më të lehtë të kuptohet arsyeja pse shumë fuqi të mëdha nuk kanë nxituar të bashkohen. Për vendet që kanë dekada përvojë në OKB, G7 dhe NATO, Bordi duket si një alternativë e re dhe e pazakontë ndaj institucioneve ekzistuese, me Trumpin në qendër të saj.
Edhe ftesa drejtuar Vladimir Putinit mbetet e hapur. Lideri rus nuk ka dhënë ende përgjigje zyrtare. Nëse Moska do të bashkohej, Bordi do të shndërrohej edhe më shumë në një arenë për rivalitetin politik ndërkombëtar.
Shumë kompetenca, pak para
Problemi tjetër është shumë më banal: paratë. Bordi synon të financojë rindërtimin e mijëra banesave dhe objekteve infrastrukturore, të krijojë një klimë të favorshme për investime dhe të mbajë një forcë ndërkombëtare stabilizimi.
Por financimi i këtyre objektivave mbetet i paqartë. Trumpi kishte propozuar një sistem anëtarësimi sipas të cilit një kontribut prej një miliard dollarësh do të siguronte anëtarësim të përhershëm dhe të drejtën e vetos.
Ata që nuk paguanin do të kishin një mandat më të shkurtër dhe pa veto. Megjithatë, deri në maj, buxheti i Bordit rezultonte bosh. As kontributet e premtuara dhe as 10 miliardë dollarët që Trumpi kishte premtuar nga Thesari amerikan nuk duket se kishin mbërritur.
Rezultati është një organizatë me kompetenca të mëdha në letër, por pa një buxhet të qartë, pa afate të përcaktuara dhe pa një ndarje të qartë të përgjegjësive. Dhe pastaj erdhi “suksesi” i parë konkret.
Në gusht, Bordi nënshkroi një kontratë paraprake për ndërtimin e një baze ushtarake në pjesën e Gazës të kontrolluar nga Izraeli. Baza do të shërbejë për një kontingjent maroken të Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit.
Fillimisht u fol për 500 ushtarakë marokenë, më pas për 200. Misioni i tyre supozohet të lidhet me sigurinë e një kampi refugjatësh dhe trajnimin e forcave palestineze. Por ende mungojnë dokumentet e plota për numrin e trupave, misionin e tyre dhe financimin e bazës.
Kontrata raportohet se i është dhënë kompanisë amerikane Arkel International, e cila ka ndërtuar objekte ushtarake amerikane jashtë vendit. Por edhe vlera e kontratës dhe afatet e saj nuk janë bërë të qarta në burimet publike.
Kështu, nisma e parë konkrete e një bordi që premtoi transformimin e Gazës në një territor të rindërtuar dhe të qëndrueshëm është, për momentin, ndërtimi i një baze për një kontingjent ushtarak.
Kur paqja përplaset me realitetin
Ndërkohë në gusht, shpërtheu edhe konflikti i parë serioz brenda vetë strukturës.
Në fund të korrikut, Trumpi kishte deklaruar se Bordi kishte marrë një premtim nga Hamasi për të dorëzuar armët dhe se Izraeli duhej të niste tërheqjen graduale të forcave nga Gaza.
Por më 9 gusht, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, njëkohësisht anëtar i Bordit, deklaroi se një marrëveshje e tillë me Hamasin nuk ekzistonte dhe se Izraeli nuk kishte asnjë detyrim të tërhiqte trupat.
Këtu shfaqet paradoksi i gjithë projektit. Trump thotë se Bordi ka arritur një marrëveshje. Ndërsa Netanyahu thotë se marrëveshja nuk ekziston. Bordi duhet të ishte mekanizmi që garanton zbatimin e planit të paqes, por anëtarët e tij nuk bien dakord as për faktin nëse një marrëveshje ekziston apo jo.
Në një organizatë tradicionale diplomatike, një përplasje e tillë do të ishte një krizë serioze. Për Bordin e Paqes, problemi është edhe më i madh. Ai ende nuk ka krijuar një reputacion institucional që mund të dëmtohet.
Në fund, mbetet një pyetje e thjeshtë. Nëse ky është institucioni që duhet të sjellë paqen në Gaza, pse rezultati i parë konkret është ndërtimi i një baze ushtarake, ndërsa paqja ende nuk ka gjetur vend në tryezën e tij?/Pamfleti nga “The Insider”klubi i trumpit për gazën Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Izraeli kërcënon drejtuesit e Hamasit jashtë Gazës: Janë në shënjestër, nuk do të vdesin në paqe 29 Shtator 2026, 17:4617:46Rajoni dhe Bota Rrëzohet bombarduesi strategjik rus Tu-95, 6 anëtarë të ekuipazhit humbin jetën 29 Shtator 2026, 17:2917:29Rajoni dhe Bota Shpërthejnë protestat në Francë/ Nxënësit bllokojnë qindra shkolla, punonjësit e sektorit publik në grevë kundër shkurtimeve buxhetore 29 Shtator 2026, 17:1817:18Rajoni dhe Bota Vitet 2030 të Hararit, Inteligjenca Artificiale dhe rruga drejt barbarizmit të ri! 29 Shtator 2026, 16:5716:57Rajoni dhe Bota Çekuilibri në negociatat SHBA-Iran favorizon Teheranin 29 Shtator 2026, 16:0616:06Rajoni dhe Bota A është Milo Gjukanoviç prapa lëvizjes studentore në Serbi? 29 Shtator 2026, 15:4215:42Rajoni dhe Bota