Foto ilustruese Teherani po shqyrton goditjen e objektivave amerikane në Europën Juglindore nëse konflikti me SHBA-në përshkallëzohet, sipas “Financial Times”. Bullgaria dhe Qiproja përmenden konkretisht, Greqia po shqyrton forcimin e mbrojtjes me Patriot, ndërsa NATO deklaron se është e gatshme të mbrojë çdo aleat. Për herë të parë në krizën e fundit me Iranin, rreziku që konflikti të shtrihet drejtpërdrejt në Europën Jugore dhe Juglindore po trajtohet si një skenar konkret nga qeveritë dhe strukturat ushtarake perëndimore.
“Financial Times” raportoi të mërkurën, duke cituar dy persona pranë regjimit iranian, se forcat e Teheranit kanë shqyrtuar mundësinë e goditjes së objektivave ushtarake amerikane në Europë, nëse Presidenti Donald Trump vendos të përshkallëzojë sërish konfliktin. Mes vendeve të përmendura konkretisht janë Bullgaria dhe Qiproja.
Bullgaria ka lejuar përdorimin e bazës ajrore të Bezmerit nga avionët amerikanë, ndërsa Qiproja është bërë veçanërisht e ndjeshme për shkak të pranisë ushtarake britanike në ishull. Sipas raportimit të FT, Teherani ka shqyrtuar gjithashtu skenarë kundër kabllove nënujore të fibrave optike në Ngushticën e Hormuzit.
Lëvizjet e para mbrojtëse po shfaqen tashmë pranë Ballkanit. Në Greqi po shqyrtohet zhvendosja e një baterie Patriot nga Karpathosi drejt Kretës, me synim forcimin e mbrojtjes kundërajrore të zonës së Soudës. Forca greke vazhdojnë të jenë të pranishme edhe në Qipro, ndërsa Athina mund të shqyrtojë ndihmë për mbrojtjen ajrore të Bullgarisë nëse Sofja paraqet kërkesë.
Edhe NATO e ka bërë të qartë se kërcënimi iranian nuk shihet më vetëm si problem i Lindjes së Mesme. Aleanca ka një sistem të përhershëm të mbrojtjes kundër raketave balistike, i projektuar posaçërisht për mbrojtjen e territorit, popullsisë dhe forcave europiane. Në mars, NATO rriti nivelin e mbrojtjes antiraketore pasi raketa iraniane të drejtuara kundër Turqisë u identifikuan, gjurmuan dhe interceptuan.
Sekretari i Përgjithshëm Mark Rutte ka deklaruar më herët se aftësitë raketore iraniane përbëjnë kërcënim jo vetëm për rajonin, por edhe për Europën. Sot, përballë raportimeve të reja për objektiva në territorin europian, mesazhi i NATO-s është se Aleanca është e gatshme të përballet me çdo kërcënim dhe të mbrojë aleatët e saj.
Pyetja kryesore është se sa larg mund të arrijnë realisht raketat iraniane?
Irani zotëron arsenalin më të madh dhe më të larmishëm të raketave në Lindjen e Mesme, me mijëra raketa balistike dhe “cruise”. Analiza e përditësuar e CSIS vlerëson se disa prej sistemeve iraniane kanë kapacitet për të arritur deri në pjesë të Europës Lindore. Teherani ka investuar gjithashtu në rritjen e saktësisë dhe fuqisë së arsenalit të tij.
Kjo nuk do të thotë se e gjithë Europa ndodhet aktualisht nën të njëjtin nivel rreziku. Distanca, lloji i raketës, kapaciteti real operacional dhe sistemet e mbrojtjes ndryshojnë ndjeshëm. Po ashtu, shqyrtimi i objektivave nga ushtria iraniane nuk do të thotë se është marrë një vendim për t'i sulmuar ato.
Por zhvillimi i sotëm ndryshon një element të rëndësishëm: Teherani po sinjalizon se në një luftë të re nuk do ta konsideronte domosdoshmërisht Europën jashtë fushës së konfliktit.
Në këtë hartë sigurie hyn edhe Shqipëria.
Deri tani nuk ka asnjë informacion të besueshëm që Shqipëria të jetë identifikuar nga Irani si objektiv ushtarak, dhe vendi nuk duhet vendosur artificialisht në të njëjtën kategori me Bullgarinë apo Qipron, të cilat janë përmendur konkretisht në raportimet e fundit.
Megjithatë, Shqipëria është anëtare e NATO-s dhe rëndësia e saj në arkitekturën ushtarake të krahut juglindor të Aleancës është rritur. Baza ajrore e Kuçovës është modernizuar me financim të NATO-s dhe konsiderohet një element i rëndësishëm i infrastrukturës së Aleancës në Ballkan. Analiza e IISS e përshkruan Shqipërinë si një vend me profil strategjik në rritje në krahun juglindor të NATO-s.
Edhe Korridori VIII, që nis nga Durrësi dhe Porto Romano dhe vazhdon përmes Maqedonisë së Veriut e Bullgarisë drejt Detit të Zi, është përfshirë në planet ushtarake të NATO-s si infrastrukturë kritike për lëvizshmërinë dhe mbrojtjen kolektive.
Kjo krijon një lidhje strategjike interesante: Bullgaria, e përmendur tashmë në skenarët iranianë, dhe Shqipëria janë pjesë e të njëjtit korridor ushtarak Lindje-Perëndim të NATO-s. Kjo nuk e bën Shqipërinë objektiv iranian, por tregon se një përshkallëzim serioz në Europën Juglindore do të kishte rëndësi të drejtpërdrejtë edhe për sigurinë shqiptare.
Për Shqipërinë ekziston edhe një dimension tjetër. Marrëdhëniet diplomatike me Iranin janë të ndërprera që prej vitit 2022, pas sulmeve kibernetike që Tirana ia atribuoi Teheranit. Kjo histori e bën Iranin një çështje sigurie të njohur për institucionet shqiptare, edhe pse rreziku kibernetik dhe ai i një sulmi ushtarak janë dy çështje të ndryshme dhe nuk duhet të barazohen.
Në këtë fazë, pra, nuk ka arsye për të folur për një kërcënim të drejtpërdrejtë iranian ndaj Shqipërisë. Por zhvillimet e 19 gushtit tregojnë se kufiri gjeografik i krizës është zgjeruar: nga Lindja e Mesme, skenarët po prekin tashmë Qipron, Greqinë dhe Bullgarinë, pra hapësirën e menjëhershme strategjike të Ballkanit.
Rreziku më i madh për Europën do të lindte nëse përplasja SHBA-Iran do të hynte në një fazë të re dhe Teherani do të vendoste të godiste instalimet amerikane jashtë Lindjes së Mesme. Pikërisht ky është skenari që NATO dhe vendet e krahut juglindor po përgatiten të përballojnë. /Pamfletiirani europa Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Trump lë hapur rikthimin në negociata me Iranin, Teherani akuzon SHBA-në se kërkon të “plaçkitë” rajonin 19 Gusht 2026, 20:2320:23Rajoni dhe Bota Gjuetia e njerëzve: Si diktatorët përdorin Interpolin kundër disidentëve të strehuar jashtë vendit 19 Gusht 2026, 20:2220:22Rajoni dhe Bota Trump tërhiqet përkohësisht nga tarifat 50% ndaj Kanadasë: Kemi arritur një marrëveshje 19 Gusht 2026, 19:4019:40Rajoni dhe Bota Portugalia shpall “ligjin e burkës”/ Ndalohen fytyrat e mbuluara në hapësirat publike 19 Gusht 2026, 19:2519:25Rajoni dhe Bota “Ka 57 armë bërthamore”, Trump njofton se do të takohet me Kim Jong Un 19 Gusht 2026, 18:5918:59Rajoni dhe Bota Shkundet presidenca ukrainase, arrestohet zëvendësja e Zelenskyt 19 Gusht 2026, 19:1019:10Rajoni dhe Bota