Hannah Arendt Sitemet totalitare synojnë të shkatërrojnë çdo spontanitet që individualiteti mund të gjenerojë dhe të transformojnë çdo person në një identitet të ngurtë dhe të pandryshueshëm... Regjimi totalitar kërkon të zëvendësojë shoqërinë ekzistuese me një shoqëri rrënjësisht të re dhe një formë të ndryshme të njerëzimit. Sipas Hannah Arendt, totalitarizmi është i lidhur ngushtë me rënien e shtetit kombëtar dhe ngritjen e imperializmit, si dhe me rënien e çdo klase shoqërore, për shkak të papunësisë dhe varfërisë, dhe me atomizimin e shoqërisë masive. Instrumentet kryesore të totalitarizmit janë ideologjia dhe terrori, të cilat gjejnë shprehje në partinë e vetme. Terrori, shkruan Arendt, përbën “thelbin e pushtetit totalitar”.
Rënia e klasave shoqërore, e shkaktuar nga faktorë të ndryshëm si luftërat, krizat ekonomike dhe konfliktet civile, ka krijuar një numër të madh njerëzish të çrrënjosur dhe të izoluar, pa lidhje shoqërore. Në këtë kontekst, ideologjia totalitare gjen terren pjellor, duke paraqitur një botëkuptim të qartë dhe koherent. Pasi tërhiqen nga këto ideologji, masat binden përmes propagandës dhe kontrollohen përmes terrorit. Ky terror e nënshtron plotësisht popullsinë, duke e privuar atë nga aftësia për të dalluar midis së vërtetës dhe së rremës, së drejtës dhe së gabuarës. Më saktësisht, Arendt pohon se “subjekti ideal i regjimit totalitar nuk është nazisti i bindur ose komunisti i bindur, por individi për të cilin dallimi midis realitetit dhe trillimit, midis së vërtetës dhe së rremës, nuk ekziston më”.
Kjo, pra, përfaqëson “qytetarin” ideal të një shteti totalitar, një individ konformist dhe pasiv, i reduktuar në një lloj makine të përshtatshme për të qenë pjesë e një sistemi dominimi total. Kjo formë dominimi arrihet fillimisht duke i privuar individët nga personaliteti i tyre ligjor, pastaj nga personaliteti i tyre moral, duke krijuar kushte në të cilat bëhet e pamundur të “bësh mirë”. Pasi shkatërrohet personaliteti moral, mbetet vetëm individualiteti, domethënë vetëdija e të qenit unik. Së fundmi, kalohet te shkatërrimi i individualitetit. Për Arendt, shkatërrimi i individualitetit është i barabartë me shkatërrimin e spontanitetit, i kuptuar si “aftësia e njeriut për të filluar me mjetet e tij diçka të re që nuk mund të shpjegohet nga reagimi ndaj mjedisit dhe ngjarjeve”.
Prandaj, sistemet totalitare synojnë të shkatërrojnë çdo spontanitet që individualiteti mund të gjenerojë dhe të transformojnë çdo person në një identitet të ngurtë dhe të pandryshueshëm. Kampet e përqendrimit dhe dhomat e gazit janë themelore për regjimet totalitare, duke shërbyer si laboratorë për asgjësimin e personalitetit. Arendt argumenton se ideologjia totalitare nuk synon të ndryshojë kushtet e jashtme të ekzistencës njerëzore ose të riorganizojë rendin shoqëror në një mënyrë revolucionare, por synon “transformimin e natyrës njerëzore, e cila, ashtu siç është, i kundërvihet procesit totalitar”.
“E keqja radikale” manifestohet pikërisht në këtë: “Reduktimi i njerëzve si njerëz në qenie absolutisht të tepërta, që do të thotë të mos pohohet teprica e tyre duke i konsideruar ata si mjete për t'u përdorur, gjë që do ta linte natyrën e tyre njerëzore të paprekur dhe vetëm do të ofendonte fatin e tyre si njerëz, por përkundrazi do ta bënte të tepërt vetë cilësinë e tyre si njerëz”.
Arendt argumenton se kushtet që lejuan shfaqjen e totalitarizmit janë ende të pranishme ose mund të rishfaqen në forma të ndryshme. Arendt shqetësohet se “zgjidhjet” e miratuara nga ato regjime për të adresuar problemet e kohës së tyre mund të vazhdojnë edhe pas rënies së këtyre regjimeve, duke u rishfaqur si tundime sa herë që bëhet e vështirë të adresohen probleme të tilla si mbipopullimi, krizat ekonomike dhe shpërbërja sociale në një mënyrë dinjitoze. Për këtë arsye, është e rëndësishme të mos harrojmë se atomizimi shoqëror dhe alienimi i individëve përbëjnë parakushtin për krijimin e çdo forme të qeverisjes totalitare./Përshtati “Pamfleti” nga “Corriere della Sera”
*Shënim: E lindur në Hanover më 1906 dhe e ndarë nga jeta në Nju Jork më 1975, Hannah Arendt ishte filozofe, teoriciene politike dhe historiane amerikane me origjinë gjermano-hebreje, e njohur për studimet mbi totalitarizmin dhe pushtetin. Ajo u rrit në Königsberg në një familje laike dhe politikisht progresive, ndërsa studioi filozofi në universitetet e Marburgut, Freiburgut dhe Heidelbergut, ku pati si pedagogë disa nga mendimtarët më të rëndësishëm të kohës, përfshirë Martin Heideggerin, Edmund Husserlin dhe Karl Jaspersin. Nën drejtimin e Jaspersit, Arendt përfi doktoraturën me një tezë mbi konceptin e dashurisë te Shën Agustini. Në vitin 1951 ajo botoi veprën “Origjina e Totalitarizmit”, një analizë e nazizmit dhe stalinizmit, e cila e bëri një nga mendimtaret politike më të njohura të shekullit XX.totalitarizmi Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Rokada e pushteti në Serbi, Vuçiç ndjek modelin e Putinit 18 Shtator 2026, 21:4221:42Rajoni dhe Bota Sondazhet sjellin lajme të këqija për Netanyahun, Eisenkot kryeson në garën për kryeministër 18 Shtator 2026, 21:3421:34Rajoni dhe Bota “Mund të ndaloj peshkimin”, Trump: Fuqia e zyrës së presidentit është një çmenduri! (Video) 18 Shtator 2026, 21:2421:24Rajoni dhe Bota Putin kërkon të rikthejë gazin rus në Gjermani, AfD ura e re mes Moskës dhe Berlinit 18 Shtator 2026, 20:5120:51Rajoni dhe Bota Shqetësime ndërkombëtare për dënimin me vdekje të një të reje iraniane, AFP raporton për çështjen e motrave Rahimi 18 Shtator 2026, 20:4320:43Rajoni dhe Bota Huthit fitojnë terren, shtohen pikëpyetjet për strategjinë e Arabisë Saudite 18 Shtator 2026, 19:3219:32Rajoni dhe Bota