Xi jinping Samiti i Organizatës së Bashkëpunimit të Shangait u jep Rusisë dhe Iranit mundësinë të tregojnë se, pavarësisht përpjekjeve të Perëndimit për t’i izoluar, vazhdojnë të kenë partnerë të fuqishëm jashtë tij. Në qendër qëndron Xi Jinping dhe pesha gjithnjë e më e madhe e Kinës. Presidentët e Rusisë dhe Iranit, të cilët po përballen me presion të shtuar në vendet e tyre për shkak të luftërave të zgjatura, udhëtuan drejt Azisë Qendrore për një samit ku marrin pjesë edhe udhëheqësit e Kinës dhe Indisë.
Presidenti rus Vladimir Putin dhe presidenti iranian Masoud Pezeshkian udhëtuan drejt Bishkekut, kryeqytetit të Kirgistanit, për një takim dyditor të grupimit politik dhe të sigurisë prej 10 vendesh, të njohur si Organizata e Bashkëpunimit të Shangait.
Forumi i jep Rusisë dhe Iranit mundësinë të tregojnë se kanë burime alternative mbështetjeje, ndërsa përpiqen t’u rezistojnë përpjekjeve të Perëndimit për t’i izoluar.
Organizata dikur kishte si anëtare vetëm Rusinë, Kinën dhe katër vende të Azisë Qendrore. Në vitin 2017 ajo u zgjerua me Indinë dhe Pakistanin, ndërsa më vonë iu bashkuan Bjellorusia dhe Irani. Gjatë këtij procesi, grupimi është shndërruar gjithnjë e më shumë në një kundërpeshë ndaj strukturave politike dhe të sigurisë të udhëhequra nga Perëndimi.
Në qendër të samitit ndodhet udhëheqësi më i fuqishëm i pranishëm, presidenti kinez Xi Jinping.
Asnjë vend nuk ka qenë më i rëndësishëm se Kina për Rusinë dhe Iranin në mbështetjen e ekonomive dhe përpjekjeve të tyre të luftës. Xi ka dobësuar përpjekjet e Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të tyre për të ushtruar presion ekonomik mbi Moskën dhe Teheranin, duke përdorur peshën e madhe gjeopolitike dhe ekonomike të Pekinit si importuesi më i madh në botë i naftës bruto dhe eksportuesi më i madh i mallrave të konsumit.
Luftërat kanë ndihmuar gjithashtu në rritjen e fuqisë tashmë në zgjerim të Kinës. Rivali kryesor i Xi-së, Shtetet e Bashkuara, është përqendruar te lufta me Iranin dhe ka tërhequr një pjesë të forcave ushtarake nga Azia dhe Evropa.
Muajin e kaluar, Xi mundi të shpërfillte kërcënimet e presidentit Donald Trump se Shtetet e Bashkuara do t’u shkaktonin një “Ditë D ekonomike” vendeve që do t’i siguronin Teheranit një rrugë shpëtimi.
Samiti i kësaj jave shërben edhe si një kujtesë për kufijtë e luftës ekonomike të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara. Si Rusia, ashtu edhe Irani kanë arritur të ruajnë aleanca të rëndësishme jashtë Perëndimit, të cilat u kanë shërbyer në faza të ndryshme të konflikteve të tyre.
Të dy vendet kanë arritur gjithashtu të përballojnë pasojat e brendshme të luftërave për një periudhë më të gjatë nga sa kishin parashikuar disa zyrtarë perëndimorë.
Disa prej udhëheqësve të pranishëm në samit e kanë ndihmuar Putinin të vazhdojë luftën kundër Ukrainës, e cila tashmë ndodhet në vitin e saj të pestë.
Jo shumë kohë pasi Putin nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës në vitin 2022, Irani furnizoi Rusinë me dronë Shahed dhe ndihmoi Moskën të krijonte kapacitete për prodhimin e tyre brenda Rusisë.
Vendet e Azisë Qendrore janë shndërruar ndërkohë në rrugë të rëndësishme importi dhe pagesash për Rusinë, duke e ndihmuar Moskën të anashkalojë kufizimet perëndimore. Edhe Irani i është drejtuar Azisë Qendrore si një rrugë alternative importi përballë bllokadës amerikane.
India, Kazakistani dhe Bjellorusia janë mes vendeve që gjatë javëve të fundit kanë ndërhyrë për të furnizuar Rusinë me benzinë, ndërsa goditjet ukrainase me rreze të gjatë kanë dëmtuar rëndë rafineritë ruse të naftës.
India u bë një prej blerësve më të mëdhenj të naftës ruse pas pushtimit të Ukrainës. Importet indiane ranë pas presionit të Trump dhe sanksioneve të reja amerikane ndaj gjigantëve rusë të naftës, por lufta e Shteteve të Bashkuara kundër Iranit trazoi tregjet e energjisë dhe i shtyu furnizuesit indianë t’u drejtoheshin përsëri importeve nga Rusia.
Kina është importuesja më e madhe e naftës bruto ruse dhe iraniane.
Prej katër vjetësh e gjysmë, Pekini e ka furnizuar Moskën me një gamë të gjerë produktesh, nga mallrat e konsumit, si automjetet dhe veshjet, deri te komponentët elektronikë kritikë që ushtria ruse i përdor për prodhimin e dronëve dhe armëve të tjera.
Marrëdhënia e Xi-së me Putinin po bëhet ndërkohë gjithnjë e më e pabarabartë, në favor të Pekinit. Sanksionet perëndimore të lidhura me luftën e Rusisë në Ukrainë i kanë mundësuar Kinës të grumbullojë naftë ruse me çmime të ulëta, duke zbutur efektet e bllokadës në Ngushticën e Hormuzit.
Edhe vendi ku zhvillohet samiti i kësaj jave tregon rritjen e ndikimit të Kinës në raport me Rusinë.
Kirgistani, dikur republikë sovjetike, konsiderohej pjesë e padiskutueshme e sferës së ndikimit të Moskës. Por ndikimi i Kinës në këtë vend të Azisë Qendrore është rritur, ndërsa pesë shtetet e rajonit janë afruar më shumë me njëri-tjetrin si përgjigje ndaj luftës së Rusisë kundër Ukrainës.
Në fjalën e tij përpara takimit me presidentin kirgiz Sadyr Japarov të hënën, Xi tha se marrëdhëniet mes Pekinit dhe Bishkekut kanë bërë “një hap të madh përpara” dhe se bashkëpunimi “po lulëzon në të gjitha fushat”.
Një nga prioritetet e Xi-së në samit është të forcojë imazhin e tij si udhëheqës i vendeve joperëndimore dhe të kundërshtojë atë që ai e cilëson si hegjemoninë amerikane.
Megjithatë, presidenti kinez pritet të tregohet i kujdesshëm për nivelin e mbështetjes që do t’i ofrojë Iranit.
Xi nuk mund të përballojë një përplasje të re me Trump më pak se një muaj përpara udhëtimit të planifikuar në Uashington, ku synon të zgjasë armëpushimin e brishtë ekonomik mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës.
Përpara vizitës në SHBA, Xi do të zhvillojë vizita shtetërore në Egjipt dhe Indi.
Sipas analistëve, seria e udhëtimeve përpara takimit me Trump synon ta paraqesë Xi-në si një burrë shteti të fuqishëm në një periudhë kur marrëdhëniet e Shteteve të Bashkuara me disa prej partnerëve të tyre janë tensionuar.
“Xi duket se sheh një mundësi për të treguar se Kina ka miq dhe alternativa në mbarë botën, pikërisht në momentin kur Uashingtoni po largon shumë prej aleatëve të tij”, shkroi Julian Gewirtz, ish-drejtor i lartë për Kinën në Këshillin e Sigurisë Kombëtare gjatë administratës Biden dhe aktualisht studiues në Universitetin Columbia.
Sipas Gewirtz, ofensiva diplomatike e Xi-së synon të përcjellë një mesazh edhe më të qartë: Pekini mund të thellojë ndikimin në Euroazi dhe në Jugun Global, të ndërtojë institucione rreth prioriteteve të veta dhe më pas të mbërrijë në Uashington nga një pozicion më i fortë politik dhe diplomatik. /Përshtati "Pamfleti" nga "The New York Times"shba rusi iran indi Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Donald Trump, mes largimit dhe mandatit të tretë 31 Gusht 2026, 22:3822:38Rajoni dhe Bota 30-vjeçari rus terrorizon Malin e Zi, vret 3 persona në një poligon dhe largohet me arsenal armësh; operacion i gjerë kërkimi 31 Gusht 2026, 22:2122:21Rajoni dhe Bota Nga paratë në apartament, te udhëtimi në Shqipëri dhe takimet me Ramën, çfarë kishte rrëfyer ish-partnerja e McGonigal? 31 Gusht 2026, 21:5721:57Rajoni dhe Bota Detaje nga vdekja e ish-partneres së McGonigal, Guerriero mesazhet e fundit i pati me lobistin e Trump; zbardhet dëshmia e të atit 31 Gusht 2026, 21:4121:41Rajoni dhe Bota Denoncoi lidhjet e tij me Ramën, gjendet e pajetë ish-partnerja e McGonigal! 31 Gusht 2026, 21:2021:20Rajoni dhe Bota Trupi i Ratko Mladić mund të mos dërgohet në Serbi, mund të varroset në Hagë 31 Gusht 2026, 20:2820:28Rajoni dhe Bota