Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump është shprehur sot se planifikon ta shpallë Ngushticën e Hormuzit territor amerikan pasi SHBA-ja të përfjë luftën me Iranin. Trump e bëri deklaratën gjatë një tubimi në Long Island, ku po mbështeste kandidatët republikanë në zgjedhjet për guvernator dhe Kongres. “Pasi të përfjmë mposhtjen e Iranit, i cili po pëson një disfatë shumë të rëndë, shumë shpejt do ta shpall Ngushticën e Hormuzit territor të Shteteve të Bashkuara”, tha Trump, sipas New York Post. Presidenti amerikan nuk dha hollësi se si administrata e tij do të synonte ta realizonte një hap të tillë dhe as se çfarë statusi juridik do të kërkonte t’i jepte ngushticës. Deklarata e tij, megjithatë, e vendos sërish në qendër të vëmendjes kontrollin mbi një prej korridoreve detare më të rëndësishme për furnizimin botëror me energji. Trump dhe Irani kishin nënshkruar më 17 qershor një marrëveshje paraprake paqeje. Gazeta raporton se kjo marrëveshje u prish muajin e kaluar, pasi Irani u përpoq të vendoste kontroll mbi Ngushticën e Hormuzit. Sipas të njëjtit burim, forcat iraniane hapën zjarr ndaj anijeve tregtare që përdornin një korridor detar të preferuar nga Shtetet e Bashkuara.
Përplasja për kontrollin e ngushticës ka marrë një rëndësi të veçantë në konfliktin mes Uashingtonit dhe Teheranit. SHBA-ja kërkon të garantojë lëvizjen e anijeve tregtare dhe vazhdimësinë e transportit të energjisë përmes kësaj zone, ndërsa Irani e konsideron ngushticën një element kyç të sigurisë dhe ndikimit të tij rajonal.
Deklarata e së premtes nuk është hera e parë që Trump propozon ndryshime të lidhura me statusin ose emërtimin e Ngushticës së Hormuzit.
Sipas New York Post, në mars presidenti amerikan hodhi idenë që kjo rrugë ujore të riemërtohej “Ngushtica e Amerikës”.
Ai e paraqiti këtë propozim pasi disa aleatë të SHBA-së shfaqën rezerva ndaj një përpjekjeje ndërkombëtare për të dobësuar kontrollin e Teheranit mbi korridorin strategjik të transportit të naftës dhe gazit.
Deklarata e fundit shkon më tej se propozimi për ndryshimin e emrit, pasi Trump këtë herë foli për shpalljen e ngushticës si territor të Shteteve të Bashkuara.
Megjithatë, në materialin e publikuar nga New York Post, presidenti nuk shpjegoi mekanizmin juridik ose diplomatik përmes të cilit Uashingtoni do të mund të pretendonte sovranitet territorial mbi këtë rrugë ujore.
Pse Ngushtica e Hormuzit ka rëndësi strategjike
Ngushtica e Hormuzit ndodhet mes Iranit dhe Gadishullit Arabik dhe lidh Gjirin Persik me Gjirin e Omanit dhe, më tej, me Detin Arabik.
Pozicioni i saj e bën atë një nga rrugët detare më të rëndësishme për eksportet e energjisë nga vendet e Gjirit. Një pjesë e konsiderueshme e naftës dhe gazit që prodhohet në rajon transportohet përmes kësaj rruge drejt tregjeve ndërkombëtare.
Për këtë arsye, çdo konflikt ushtarak, kufizim i lundrimit ose përpjekje për të ndryshuar kontrollin mbi ngushticën mund të ketë pasoja që shkojnë përtej marrëdhënieve mes SHBA-së dhe Iranit. Zhvillimet në këtë zonë ndikojnë drejtpërdrejt në sigurinë e transportit detar dhe mund të prekin tregjet ndërkombëtare të energjisë. © BalkanWeb Për t’u bërë pjesë e grupit "Balkanweb" mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë. Grupi Balkanweb