Shqipëria mund të jetë e para në një tabelë, por kjo nuk do të thotë se ka kapërcyer SHBA-në apo vendet më të zhvilluara në sigurinë kibernetike, teknologji dhe Inteligjencë Artificiale. Kur një renditje e vetme përdoret për t’u shitur shqiptarëve si provë se jemi bërë më të fuqishëm se Amerika, atëherë nuk kemi më të bëjmë me një arritje, por me manipulim të një fakti për propagandë politike. Edi Rama Kryeministri Edi Rama e ka cilësuar si “lajm të pabesueshëm, po 100% të vërtetë” renditjen e Shqipërisë në vendin e parë në botë në National Cyber Security Index (NCSI), me 98.33 pikë. Një rezultat i tillë mund të jetë pa dyshim një tregues pozitiv për mënyrën se si Shqipëria ka ndërtuar kuadrin e saj institucional të sigurisë kibernetike. Por mënyra se si kryeministri e interpreton këtë rezultat dhe mënyra se si ai i paraqitet publikut krijojnë një problem tjetër, ku një renditje në një indeks specifik po përdoret për të krijuar përshtypjen e një fuqie teknologjike dhe kibernetike që vetë të dhënat e paraqitura nuk e provojnë. Foto e shpërndarë nga Rama Thelbi i çështjes nuk është nëse Shqipëria është apo jo e para në NCSI. Nëse indeksi e rendit Shqipërinë në vendin e parë me 98.33 pikë, ky është një fakt që mund të thuhet. Problemi është se çfarë mat realisht NCSI dhe çfarë përfundimi mund të nxirret prej tij.
NCSI vlerëson kryesisht kapacitetet kombëtare të sigurisë kibernetike, duke marrë në konsideratë elemente si ligjet, strategjitë, institucionet, strukturat e reagimit, programet e edukimit dhe mekanizmat e ngritur nga një shtet për sigurinë kibernetike. Pra, indeksi mat nivelin e përmbushjes së një sërë kriteresh të përcaktuara për kapacitetet kombëtare të sigurisë kibernetike.
Kjo është e rëndësishme, por nuk është e njëjta gjë me testimin e drejtpërdrejtë të sigurisë së sistemeve të një vendi në kushtet e një sulmi real, që koha e ka treguar disa herë se të dhënat e shqiptarëve kanë dalë në shitje.
Shqipëria para SHBA-së për siguri kibernetike?
Me fjalë të tjera, vendi i parë në NCSI nuk është një certifikatë që thotë se Shqipëria ka sistemet më të sigurta kibernetike në botë. Nuk është një test teknik që provon se infrastruktura shqiptare është më rezistente se ajo e Shteteve të Bashkuara, Gjermanisë, Francës apo çdo vendi tjetër. Nuk është gjithashtu as një matje e drejtpërdrejtë e numrit të ekspertëve, nivelit të teknologjisë, investimeve, fuqisë së infrastrukturës digjitale apo aftësisë operative për të përballuar çdo sulm kibernetik.
Dhe pikërisht këtu nis problemi me mënyrën se si po shitet ky rezultat.
Një rezultat teknik i një indeksi është shkëputur nga metodologjia e tij dhe po përdoret si argument për një pretendim shumë më të gjerë se Shqipëria tashmë është në majën e botës për sigurinë kibernetike dhe se pas sulmeve të vitit 2022 ka ndërtuar një sistem mbrojtës të një niveli që e ka kthyer vendin në model ndërkombëtar.
Por krahasimi me tregues të tjerë ndërkombëtarë tregon se realiteti është shumë më kompleks.
Nëse merret Network Readiness Index, indeksi që vlerëson gatishmërinë dhe aftësinë e një vendi për të përdorur teknologjinë dhe rrjetet dixhitale për zhvillimin e tij, Shqipëria renditet në vendin e 84-t. Po në këtë indeks Shtetet e Bashkuara, ndërkohë, renditen të parat në botë.
Edhe në tregues të tjerë, diferenca është e dukshme. Shqipëria është në Tier 2 në Global Cybersecurity Index dhe renditet e 62-ta në E-Government Development Index. Shtetet e Bashkuara janë në Tier 1 në Global Cybersecurity Index dhe renditen në vendin e 19-të në E-Government Development Index.
Kjo nuk do të thotë se NCSI është i gabuar dhe as se rezultati i Shqipërisë duhet shpërfillur. Përkundrazi, do të thotë se secili indeks mat një dimension të caktuar dhe se asnjë prej tyre nuk mund të përdoret për të dhënë një përgjigje absolute për pyetjen se cili shtet ka teknologjinë, infrastrukturën apo fuqinë më të madhe kibernetike.
Nëse një vend është i pari në një indeks dhe i 84-ti në një tjetër, kjo nuk është një paradoks. Është rezultat i natyrshëm i faktit se indekset matin gjëra të ndryshme.
Por pikërisht kjo nuancë mungon në deklaratën triumfaliste të kryeministrit.
Sepse nga njëra anë publikut i thuhet se Shqipëria është e para në botë, ndërsa nga ana tjetër krijohet një lidhje e drejtpërdrejtë mes këtij pozicioni dhe pretendimit se vendi tashmë ka ngritur një “mur” mbrojtës që e bën të pamundur përsëritjen e një sulmi të ngjashëm me atë të vitit 2022.
Kjo është një tezë që kërkon prova të tjera.
Sulmi kibernetik i vitit 2022 është padyshim një pikë e rëndësishme për të kuptuar zhvillimin e mëvonshëm të politikave të sigurisë kibernetike në Shqipëri. Pas atij sulmi, shteti shqiptar ndërmori masa dhe investime për forcimin e kapaciteteve të mbrojtjes kibernetike. Por fakti që pas kësaj Shqipëria është ngjitur në renditjen e NCSI nuk mjafton, në vetvete, për të provuar se çdo sulm i mundshëm ndaj sistemeve shqiptare ka dështuar.
Pikërisht këtu duhet bërë dallimi mes asaj që një indeks tregon dhe asaj që një politikan pretendon se tregon.
Rama thotë se sulmet “nuk kanë rreshtur asnjë ditë”, por se publiku nuk ka dëgjuar më për to sepse ato “kanë dështuar me sukses çdo ditë”. Nëse kjo paraqitet si një fakt i verifikueshëm, atëherë duhet të shoqërohet me të dhëna konkrete.
Sa sulme janë parandaluar? Sa incidente janë zbuluar? Sa tentativa janë bllokuar? Sa sisteme janë testuar? Sa raste kanë kërkuar rikuperim? Sa kohë ka marrë reagimi ndaj tyre? Çfarë tregojnë auditimet e pavarura? Sa prej këtyre të dhënave janë publike?
Këto janë të dhënat që do të mund të tregonin nëse mbrojtja kibernetike shqiptare funksionon në praktikë në nivelin që pretendohet. Pra një tabelë renditjeje nuk mund t'i zëvendësojë këto prova.
Nëse një shtet pretendon se ka kaluar nga një mbrojtje e dobët në një mbrojtje “shembullore”, atëherë publiku ka të drejtë të dijë se mbi çfarë të dhënash mbështetet ky pretendim. Nëse sulmet kanë vazhduar, siç thotë kryeministri, por kanë dështuar, duhet të ketë statistika dhe raporte që e dëshmojnë këtë. Nëse arkitektura e re e sigurisë kibernetike është aq efikase sa pretendohet, atëherë performanca e saj duhet të mund të matet edhe me tregues të tjerë, jo vetëm me pozicionin në NCSI.
Kjo nuk është përpjekje për të mohuar çdo progres të bërë nga Shqipëria. Është pikërisht e kundërta. Një progres real nuk ka nevojë të zmadhohet për t'u dukur i rëndësishëm.
Nëse Shqipëria ka ndërtuar institucione më të forta, ka miratuar strategji më të mira, ka shtuar kapacitetet profesionale dhe ka investuar më shumë në sigurinë kibernetike, këto janë arritje që mund dhe duhet të paraqiten. Por ato duhet të paraqiten ashtu siç janë, jo të shndërrohen në një pretendim se Shqipëria tashmë është më e fuqishme teknologjikisht se vendet që kanë dekada investimesh, infrastrukturë shumë më të madhe dhe kapacitete të jashtëzakonshme kibernetike.
Një tjetër element i rëndësishë që duhet të dijë publiku është mënyra e mbledhjes së të dhënave. Për Shqipërinë, në informacionin e paraqitur, përditësimet gjatë vitit 2026 shënohen me burimin “Government officials”. Për Shtetet e Bashkuara, përditësimi i fundit është bërë më 3 korrik 2026 dhe burimi është “Public data collection”.
Kjo nuk do të thotë se njëra palë është vlerësuar padrejtësisht dhe as se rezultati i Shqipërisë është i manipuluar. Por është një element metodologjik që duhet të merret parasysh kur bëhen krahasime ndërmjet vendeve. Informacioni është mbledhur nga burime të ndryshme dhe është vlerësuar sipas metodologjisë së indeksit. Për këtë arsye, rezultati duhet lexuar brenda kufijve të asaj metodologjie.
Dhe këtu del edhe një tjetër problem i rëndësishëm se NCSI nuk e certifikon Shqipërinë si vendin e parë në Europë për përdorimin e Inteligjencës Artificiale në mbrojtjen kibernetike.
Një pretendim i tillë nuk mund të nxirret nga një renditje e NCSI-së.
Siguria kibernetike dhe Inteligjenca Artificiale janë fusha të lidhura, por nuk janë sinonime. Të kesh një kuadër të zhvilluar institucional për sigurinë kibernetike nuk do të thotë automatikisht se një vend është lider në zhvillimin apo përdorimin e Inteligjencës Artificiale për mbrojtjen kibernetike.
Fuqia reale kibernetike e një shteti matet përmes një kombinimi shumë më të gjerë faktorësh që janë infrastrukturës teknologjike, investimeve, ekspertizës njerëzore, aftësisë së institucioneve për të zbuluar dhe parandaluar sulmet, kapaciteteve të reagimit, inteligjencës kibernetike, mbrojtjes së infrastrukturës kritike dhe aftësisë për të rikthyer shërbimet pas një incidenti.
Në këtë kuptim, NCSI është vetëm një pjesë e panoramës. Dhe të thuash se Shqipëria ka sistemet më të sigurta në botë, se ka fuqinë më të madhe kibernetike, se është më e avancuar teknologjikisht se Shtetet e Bashkuara është delir nga Rama dhe qeveria e tij.
Problemi me propagandën nuk është se përdor një të dhënë të vërtetë. Propaganda shpesh funksionon pikërisht kështu, merr një fakt real, e shkëput nga konteksti dhe i jep një kuptim më të madh nga ai që ka në të vërtetë.
Edhe në këtë rast, rezultati 98.33 dhe vendi i parë mund të jenë absolutisht të vërteta. Por nga kjo nuk mund të kalosh automatikisht në përfundimin se Shqipëria është një superfuqi kibernetike.
Shqipëria mund të jetë e para në një tabelë, por kjo nuk do të thotë se ka kapërcyer SHBA-në apo vendet më të zhvilluara në sigurinë kibernetike, teknologji dhe Inteligjencë Artificiale. Kur një renditje e vetme përdoret për t’u shitur shqiptarëve si provë se jemi bërë më të fuqishëm se Amerika, atëherë nuk kemi më të bëjmë me një arritje, por me manipulim të një fakti për propagandë politike.
Me pak fjalë Edi Rama thjeshtë po ju gënjen./ Pamfletisigurinë kibernetike edi rama shqipëria e para në botë propagandë Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike Rama mes Trumpit dhe Sorosit, darkë në Dhërmi me 'vëlla' Aleksin 11 Gusht 2026, 21:2021:20Politike "Të parët për sigurinë kibernetike", Rama humb toruan me protestuesit: ‘Dështakzemërakë’ që ëndërrojnë dorëheqje dhe pushtet! 11 Gusht 2026, 20:5220:52Politike Zjarret, Marjana Koçeku sulmon Ramën: Ka më shumë prioritet Paketa e Maleve, sesa vetë mbrojtja e tyre! 11 Gusht 2026, 19:2419:24Politike Saranda dhe Ksamili pa ujë, Zhupa: Në kulmin e sezonit turistët përballen me bote e bidonë 11 Gusht 2026, 18:2818:28Politike Vuçiç kërcënon me devijimin e lumit Ibër, Berisha: Do t’iu shterojë ujin, alarm për Kosovën 11 Gusht 2026, 15:4415:44Politike Ish-ministri Lleshaj kundër shkrirjes së bashkive: Shqipëria nuk është “sh.p.k.”, vendimin ta marrin qytetarët 11 Gusht 2026, 12:2912:29Politike