Raketat Patriot Patriotët bëhen çështje jetike për Ukrainën, vendimi mbetet në duart e Trump Patriotët janë kthyer për Ukrainën në një çështje po aq jetike sa furnizimi me energji gjatë dimrit. Sistemet amerikane të mbrojtjes ajrore nuk janë më thjesht pjesë e ndihmës ushtarake perëndimore për Kievin. Ato janë bërë pika ku përplasen tre dobësi të mëdha: intensiteti i sulmeve raketore ruse, ritmi i ngadaltë i prodhimit ushtarak në Perëndim dhe varësia politike e Ukrainës nga Uashingtoni.
Arsyeja është e thjeshtë dhe e pamëshirshme: kundër raketave balistike ruse, Ukraina nuk ka një alternativë të barasvlershme me sistemet Patriot. Sistemet e tjera të mbrojtjes ajrore mund të rrëzojnë dronë, raketa të tipit cruise apo avionë, por për të interceptuar në mënyrë të besueshme raketat balistike – armët më të shpejta dhe më të vështira për t'u ndalur nga ato që Rusia përdor kundër qyteteve ukrainase – Kievi varet nga Patriotët dhe interceptuesit e tyre PAC-2 dhe PAC-3.
Shifrat tregojnë se përse kjo çështje është kthyer tashmë në një urgjencë politike. Në sulmin rus të 1 gushtit, Ukraina arriti të interceptojë vetëm 2 nga 35 raketa, 27 prej të cilave ishin balistike. Në korrik, mbrojtja ajrore ukrainase rrëzoi 29 nga 195 raketa balistike ruse, ndërsa 40 të tjera nuk arritën të godisnin objektivin. Ky është treguesi që, më shumë se çdo deklaratë politike, tregon hendekun mes intensitetit të sulmeve ruse dhe kapacitetit të Ukrainës për t'i përballuar ato.
Kur Mykhailo Fedorov ishte ministër i Mbrojtjes, ai shpjegonte se Ukraina duhej të blinte ose të siguronte nga arsenalet ekzistuese interceptues PAC-2 dhe PAC-3, ndërsa paralelisht duhej të ndërtonte një kapacitet të pavarur prodhimi. Është e njëjta strategji që Kievi ka ndjekur tashmë me dronët dhe sektorë të tjerë të industrisë së mbrojtjes: të ulë varësinë nga aleatët jo për t'u larguar prej tyre, por për ta bërë aleancën më të qëndrueshme.
Problemi është se, në rastin e Patriotëve, pavarësia industriale e Ukrainës ende varet nga Shtetet e Bashkuara. Lockheed Martin prodhon PAC-3, interceptuesit më modernë të përdorur nga sistemi Patriot kundër raketave balistike. Ndërsa RTX, përmes Raytheon, është një tjetër kompani kyçe në këtë industri: ajo prodhon PAC-2 dhe luan rol qendror në zinxhirin e prodhimit të sistemit. Teknologjia, licencat, transferimi i saj dhe një pjesë e madhe e kapaciteteve prodhuese mbeten, pra, nën kontrollin amerikan.
Sipas The Atlantic, prodhuesit e mëdhenj amerikanë nuk kanë vetëm shqetësime politike apo të sigurisë lidhur me dhënien e licencave. Ata kanë frikë edhe se Ukraina, pasi të fitojë akses në teknologjinë e prodhimit, mund të prodhojë interceptues më shpejt dhe me kosto më të ulët, ashtu siç ka bërë tashmë në sektorë të tjerë të teknologjisë ushtarake. Kievi pretendon se e ka kuptuar këtë problem prej kohësh.
Sipas Kyiv Independent, zyrtarët ukrainas propozuan që në muajt e fundit të administratës Biden marrjen e një licence për prodhimin e interceptuesve Patriot. Kërkesa thuhet se iu paraqit sekretarit të atëhershëm të Mbrojtjes Lloyd Austin dhe këshilltarit për Sigurinë Kombëtare Jake Sullivan, por u refuzua pa shpjegime. Kievi e interpreton situatën në mënyrë të qartë: nëse autorizimi do të ishte dhënë atëherë, sot Ukraina mund të ishte shumë më përpara në ndërtimin e një linje të pavarur prodhimi.
Me ardhjen e Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, çështja e Patriotëve dhe licencave është rikthyer në qendër të marrëdhënieve mes Kievit dhe Uashingtonit. Pas takimit të 28 korrikut me Volodymyr Zelenskyn, Trump u tregua i rezervuar për dhënien e licencave, duke argumentuar se Shtetet e Bashkuara duhet të jenë të kujdesshme se kujt ia japin një teknologji të tillë. Më 8 gusht, Zelensky deklaroi se ishte arritur një marrëveshje me Trumpin për licencat, por administrata amerikane nuk e ka konfirmuar publikisht këtë vendim.
Edhe kjo pasiguri është pjesë e problemit. Për Kievin, një komponent jetik i mbrojtjes së vendit mbetet i varur nga ritmet dhe vendimet e politikës amerikane.
Edhe në skenarin më të mirë, një licencë nuk do ta zgjidhte krizën e sotme. Prodhimi i interceptuesve në sasi të mëdha do të kërkonte vite. Për këtë arsye, Ukraina nuk mund të zgjedhë mes furnizimeve të menjëhershme dhe prodhimit vendas: i nevojiten të dyja. Raketat që janë tashmë në dispozicion duhen për të përballuar dimrin dhe valën e ardhshme të sulmeve; ndërsa licenca është e nevojshme për të shmangur që çdo dimër të shndërrohet në një negociatë të re emergjente.
Kjo shpjegon edhe strategjinë gjithnjë e më agresive të Ukrainës kundër lëshuesve rusë. Nëse nuk mund të interceptojë të gjitha raketat që vijnë drejt saj, Ukraina kërkon të zvogëlojë numrin e raketave që arrijnë të lëshohen. Sulmet ndaj bazave, qendrave logjistike, infrastrukturës ushtarake dhe sektorëve energjetikë rusë nuk janë të ndara nga çështja e Patriotëve. Ato përbëjnë anën tjetër të së njëjtës betejë.
Në këtë situatë, Europa luan rolin e financuesit, bazës industriale dhe burimit të rezervave, por nuk mund të ofrojë një zgjidhje të pavarur. Politico vëren se edhe rezervat europiane të sistemeve Patriot janë nën presion dhe se disa qeveri druhen se mund të bien nën nivelet minimale të nevojshme për mbrojtjen e territorit të tyre dhe për përmbushjen e angazhimeve ndaj NATO-s.
Lufta në Ukrainë ka nxjerrë në pah një varësi që nuk prek vetëm Kievin: edhe Europa varet nga kapaciteti prodhues amerikan për të mbajtur një mbrojtje të besueshme kundër raketave balistike.
Gjermania është kontribuuesi kryesor europian. Berlini ka dhënë tre sisteme Patriot nga rezervat e veta dhe ka siguruar edhe dy sisteme të tjera përmes një marrëveshjeje për zëvendësimin e tyre nga Shtetet e Bashkuara. Holanda ka bashkuar një sistem të plotë me lëshues, radarë dhe raketa. Ndërkohë, vende të tjera, si Polonia, Spanja dhe Greqia, janë nën presion për të dorëzuar interceptues, por kanë hapësirë më të kufizuar politike dhe ushtarake.
Sipas mediave greke të cituara nga Politico, Athina ka marrë një kërkesë nga Ukraina për deri në 200 interceptues të vjetër PAC-2, ndërsa Varshava thuhet se ka transferuar vetëm një sasi shumë të vogël të raketave PAC-3.
Rezultati është një përgjigje europiane e pabarabartë. Disa vende kanë dorëzuar sisteme dhe raketa, ndërsa të tjera hezitojnë, pasi Patriotët u nevojiten edhe për mbrojtjen e territorit të tyre dhe për përmbushjen e detyrimeve ndaj NATO-s.
Për Kievin, Europa është e domosdoshme, por jo e mjaftueshme. Ajo mund të financojë blerje, të lirojë rezerva, të presë prodhim të përbashkët dhe të ushtrojë presion politik mbi Uashingtonin. Por nuk mund ta zhbllokojë vetë teknologjinë amerikane.
Më 13 korrik 2026, në Paris, në margjinat e një samiti të Koalicionit të Vullnetit, u prezantua Freyja, një projekt europian për mbrojtjen kundër raketave balistike, i nisur nga kompania ukrainase Fire Point në bashkëpunim me partnerë europianë.
Sipas drejtueses ekzekutive të kompanisë ukrainase, të cituar nga Corriere della Sera, me interceptuesin FP-7, Fire Point synon të ofrojë një alternativë më të lirë ndaj Patriotëve amerikanë dhe vlerëson një kosto prej rreth 700 mijë dollarësh për çdo lëshim.
Është një tregues i drejtimit ku Kievi dhe një pjesë e Europës duan të lëvizin: drejt ndërtimit të një kapaciteti europiano-ukrainas për mbrojtjen kundër raketave balistike, më pak të varur nga zinxhiri amerikan i furnizimit dhe më i përshtatur për një luftë të gjatë konsumi.
Por pengesa kryesore mbetet në Shtetet e Bashkuara. Pa licencë, pa furnizime dhe pa autorizime për transferimin e teknologjisë, mbrojtja ukrainase kundër raketave balistike mbetet e ekspozuar ndaj vendimeve të Shtëpisë së Bardhë.
Pikërisht këtu Kievi po përpiqet të ndryshojë edhe mënyrën se si paraqitet politikisht: jo më vetëm si një vend që duhet ndihmuar, por si një aleat industrial dhe ushtarak që mund të kontribuojë në forcimin e gjithë zinxhirit të mbrojtjes perëndimore.
Megjithatë, skandalet dhe akuzat për korrupsion nuk ia bëjnë më të lehtë qeverisë ukrainase të fitojë besueshmëri në skenën politike ndërkombëtare.
Dhe rreziku është që vendimi të vijë sërish shumë vonë. Interceptuesit nevojiten tani, ndërsa ndërtimi i kapaciteteve prodhuese kërkon vite. Ndërkohë, dimri i afrohet dhe Moska ka një motiv të qartë për të shtuar sulmet ndaj infrastrukturës energjetike dhe qyteteve ukrainase.
Për Ukrainën, beteja për Patriotët nuk është më thjesht një çështje armatimi. Është një betejë për kohën, kapacitetin industrial dhe, mbi të gjitha, për shkallën e varësisë së saj nga Shtetet e Bashkuara./Përshtatur nga "Corriere Della Sera"patriot raketa Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Video/ Dalin pamjet e operacionit sekret, momenti kur Trump futet në kamionin ushqimor për t’u larguar nga Turqia 11 Gusht 2026, 21:4021:40Rajoni dhe Bota Mbi 10 kompani paguajnë 100,000 dollarë në muaj për akses të drejtpërdrejtë në rrjetin social të Trump 11 Gusht 2026, 21:0721:07Rajoni dhe Bota Mbi 250 të vdekur nga tërmeti i fuqishëm në Kolumbi, vijojnë kërkimet për të mbijetuarit 11 Gusht 2026, 21:0321:03Rajoni dhe Bota Ish-shefi i Mossadit zbulon sekretin: Si u futëm në zemër të programit bërthamor iranian! 11 Gusht 2026, 20:4020:40Rajoni dhe Bota Provokon Trump: Irani ka inflacion 300%, unë jam “bankieri i tyre”! 11 Gusht 2026, 18:5618:56Rajoni dhe Bota Vetoja e Netanyahut dhe kufijtë e fuqisë amerikane 11 Gusht 2026, 18:4818:48Rajoni dhe Bota