Terapia me qeliza CAR-T ka transformuar trajtimin e disa llojeve të kancerit të gjakut, por ofrimi i kësaj terapie te pacientët mbetet i ndërlikuar, i kushtueshëm dhe i ngadaltë. Procesi standard kërkon që mjekët të mbledhin qelizat imunitare të pacientit dhe t'i dërgojnë ato në një qendër të specializuar, ku qelizat modifikohen gjenetikisht për të njohur kancerin. Më pas, qelizat e modifikuara dërgohen përsëri dhe injektohen te pacienti. I gjithë procesi mund të zgjasë disa javë dhe të kushtojë qindra mijëra dollarë. Studiuesit në Universitetin e Kalifornisë, San Francisko, kanë zhvilluar tani një alternativë të mundshme që mund të lejojë që këto qeliza që luftojnë kancerin të riprogramohen drejtpërdrejt brenda trupit. Nëse kjo qasje mund të përshtatet për përdorim te njerëzit, ajo mund të eliminojë një pjesë të madhe të procesit të prodhimit, kostos dhe vonesave që aktualisht kufizojnë aksesin në terapinë CAR-T.Lexo edhe:Dhimbja në brinjë ishte shenjë e kancerit të zorrës, 38-vjeçarja: Kisha 22 tumore në mëlçi Kjo punë shënon herën e parë që shkencëtarët kanë futur një segment të madh ADN-je në një vend të përcaktuar saktësisht në qelizat T njerëzore pa i nxjerrë më parë këto qeliza nga trupi. Kjo teknikë e synuar gjithashtu rezultoi më e mirë se strategjia konvencionale e përdorimit të viruseve për të futur ADN-në në vende të rastësishme, duke sugjeruar se ky përparim mund të ketë pasoja përtej terapisë CAR-T, në fushën e terapive qelizore dhe gjenetike në përgjithësi. Në eksperimente me minj që kishin sisteme imunitare të humanizuara, të përshkruara në Nature, ekipi e përdori me sukses këtë metodë kundër leukemisë agresive, mielomës multiple dhe madje edhe një tumori solid. “Mendoj se ky është vetëm fillimi i një vale të madhe terapish të reja që do të jenë vërtet transformuese dhe do të shpëtojnë shumë jetë”, tha Justin Eyquem, PhD, profesor i asociuar i mjekësisë në UCSF dhe autori kryesor i studimit të ri. “Jam jashtëzakonisht i emocionuar që jam pjesë e kësaj.” CRISPR dërgon udhëzime të reja te qelizat T Terapia me qeliza CAR-T funksionon duke u dhënë qelizave T udhëzime të reja gjenetike që i ndihmojnë ato të identifikojnë dhe shkatërrojnë kancerin. Qelizat T janë ndër qelizat kryesore të sistemit imunitar që luftojnë sëmundjet. Udhëzimet e reja u thonë atyre të prodhojnë receptorë kimerikë të antigjenit (CAR), të cilët shtrihen nga sipërfaqja e qelizës si antena. Kur njëri prej këtyre receptorëve lidhet me një proteinë specifike në një qelizë kancerogjene, ai i jep sinjal qelizës T që ta sulmojë dhe ta shkatërrojë atë qelizë. Aktualisht, shtatë terapi me qeliza CAR-T janë miratuar nga Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave për kanceret e gjakut. Pavarësisht efektivitetit të tyre, këto trajtime mbeten të vështira për t'u siguruar nga shumë pacientë. Terapitë CAR-T zakonisht kushtojnë nga 400,000 deri në 500,000 dollarë dhe prodhimi i tyre varet nga qendra shumë të specializuara. Prodhimi gjithashtu zgjat disa javë, gjë që mund të jetë kritike për pacientët, kanceri i të cilëve vazhdon të përparojë ndërsa ata presin. Në përgjithësi, pacientët duhet gjithashtu t'i nënshtrohen kimioterapisë intensive përpara se qelizat T të modifikuara të injektohen. Ky trajtim krijon hapësirë në palcën e kockave për qelizat që do të futen, por mund të jetë jashtëzakonisht i lodhshëm, veçanërisht për pacientët e moshuar ose ata me gjendje të brishtë shëndetësore. “Është bërë një çështje e aksesit global; shumë pacientë që do të përfitonin nga qelizat CAR-T ose nuk mund t'i përballojnë financiarisht, ose nuk mund t'i marrin mjaft shpejt”, tha Eyquem. “Ka pasur një përpjekje të madhe në këtë fushë për të kaluar drejt prodhimit të drejtpërdrejtë të këtyre qelizave brenda trupit.” Prodhimi i qelizave imunitare të modifikuara drejtpërdrejt brenda trupit, një qasje e njohur si prodhim in vivo, mund të eliminojë potencialisht edhe nevojën për këtë kimioterapi përgatitore. CRISPR dërgon udhëzime të reja te qelizat T Për ta bërë këtë të mundur, Eyquem dhe bashkëpunëtorët nga Instituti Gladstone, Universiteti Duke dhe Instituti për Gjenomikë Inovative zhvilluan një sistem të bazuar në dy grimca të ndryshme. Së bashku, ato dërgojnë mekanizmat e modifikimit gjenetik CRISPR-Cas9 drejtpërdrejt te qelizat T që qarkullojnë në trup. Njëra prej grimcave mbart mjetet CRISPR-Cas9 të nevojshme për të prerë dhe ndryshuar ADN-në. Sipërfaqja e saj është e mbuluar me antitrupa që njohin CD3, një proteinë që gjendet ekskluzivisht në sipërfaqet e qelizave T. Ky mekanizëm synimi ndihmon në drejtimin e mekanizmit të modifikimit gjenetik në mënyrë specifike drejt qelizave T. Grimca e dytë dërgon ADN që përmban udhëzimet për prodhimin e CAR-it që lufton kancerin. Ajo gjithashtu mbart informacion që drejton ADN-në e re drejt një vendi të përcaktuar saktësisht brenda gjenomit të qelizës T. Ky vend përmban një “çelës ndezjeje” molekular që është aktiv vetëm në qelizat T. Gjeni i ri i nxit qelizat të prodhojnë CAR vetëm kur arrin në vendin e synuar. Studiuesit gjithashtu i projektuan grimcat në mënyrë që të shmangnin shkatërrimin e menjëhershëm nga sistemi imunitar. “Kur i prodhon këto qeliza jashtë trupit, mund të kryesh shumë kontrolle të cilësisë për t'u siguruar që në fund të kesh vetëm qeliza T të riorganizuara”, tha Eyquem. “Brenda trupit, ne nuk mund ta bëjmë atë kontroll të cilësisë pas prodhimit, ndaj na duhej vërtet ta optimizonim qasjen që në fillim për të shmangur ndryshimin e ndonjë qelize tjetër.” Leuçemia u zhduk brenda dy javësh Ekipi, i udhëhequr nga autorët e parë të studimit, William Nyberg, PhD, dhe Pierre-Louis Bernard, PhD, të dy studiues pasdoktoralë në UCSF, e testoi sistemin te minjve të cilëve u ishte transplantuar një formë agresive e leukemisë. Pas një injeksioni të vetëm të trajtimit me dy grimca, i gjithë kanceri i dallueshëm u zhduk te pothuajse të gjithë minjtë brenda dy javësh. Në disa organe, qelizat CAR-T të sapo projektuara përbënin deri në 40% të popullatës së qelizave imunitare. Trajtimi gjithashtu eliminoi kancerin si nga palca e kockave, ashtu edhe nga shpretka. E njëjta strategji rezultoi efektive edhe kundër mielomës multiple. Ajo funksionoi gjithashtu kundër një tumori solid të tipit sarkomë, një rezultat veçanërisht i rëndësishëm sepse tumoret solide historikisht kanë qenë shumë më të vështira për t'u trajtuar me terapinë CAR-T. Studiuesit zbuluan gjithashtu një avantazh të papritur. Qelizat T të modifikuara drejtpërdrejt brenda trupit dukeshin se funksiononin më mirë se qelizat e krahasueshme të prodhuara në laborator. “Ajo që ishte veçanërisht e jashtëzakonshme ishte se qelizat që po gjenerojmë in vivo në fakt duken më mirë se ato që prodhojmë në laborator”, tha Eyquem. “Mendojmë se kur qelizat nxirren nga trupi dhe rriten në laborator, ato humbasin një pjesë të aftësisë së tyre për të ruajtur karakteristikat e qelizave burimore dhe të aftësisë së tyre për t'u shumuar, dhe kjo nuk ndodh këtu.” Një terapi CAR-T potencialisht më e shpejtë dhe më e aksesueshme Teknologjia nuk është ende gati për pacientët. Studiuesit duhet ende ta zgjerojnë këtë qasje për përdorim te njerëzit dhe do të nevojiten prova klinike për të përcaktuar nëse ajo është e sigurt dhe efektive te njerëzit. Eyquem dhe bashkëpunëtorët e tij kanë themeluar Azalea Therapeutics për ta çuar platformën me dy grimca, të përshkruar në këtë studim, drejt zhvillimit klinik. Nëse rezulton e suksesshme te njerëzit, kjo qasje mund të ndryshojë rrënjësisht mënyrën se si administrohen trajtimet CAR-T. Në vend që pacientëve t'u duhet të presin ndërsa qelizat e tyre mblidhen, modifikohen, shumohen dhe u rikthehen, inxhinieria gjenetike e nevojshme mund të kryhet potencialisht brenda vetë pacientit. “Nëse mund ta përshtatim këtë për njerëzit, mund të ulim në mënyrë dramatike kostot, të eliminojmë kohët e pritjes dhe potencialisht t'u mundësojmë spitaleve lokale jo vetëm qendrave të mëdha të kancerit të ofrojnë këto terapi që shpëtojnë jetë”, tha ai. “Kjo do ta demokratizonte vërtet aksesin në terapinë me qeliza CAR-T.”/ScienceDaily
