Foto Ilustruese Lufta në Ukrainë po hyn në një fazë të re, ndërsa Evropa përballet me një kërcënim që nuk kufizohet më te fronti ukrainas. Sulmet hibride, mungesa e armëve, pasiguria për angazhimin amerikan dhe ritmi i riarmatimit rus po nxjerrin në pah dobësitë e Evropës, e cila ende nuk është e përgatitur për një përballje të gjatë me Moskën. Ndërsa Ukraina po përjeton verën e pestë të luftës me Rusinë, aleatët e saj perëndimorë, dhe sidomos evropianët, po hyjnë në një tjetër periudhë pasigurie përballë agresivitetit të Moskës. Pas katër vitesh lufte, shqetësimi nuk lidhet më vetëm me atë që ndodh në frontin ukrainas, ku sulmet ruse po bëhen gjithnjë më të ashpra, por edhe me sigurinë e vetë Evropës.
Shenjat që tregojnë se kontinenti është më i brishtë nga sa dukej po shtohen dhe po bëhen gjithnjë më të vështira për t’u shpërfillur. Një nga shqetësimet kryesore lidhet me luftën hibride që i atribuohet Rusisë.
Më 5 gusht, pranë një avioni transportues ushtarak ukrainas në aeroportin e Lajpcigut, në Gjermani, u gjet një dron i ngarkuar me eksploziv. Vetëm një javë më vonë, më 12 gusht, erdhi një tjetër kërcënim nga Kremlini.
Pas sekuestrimeve të përsëritura të anijeve të të ashtuquajturës “flotë fantazmë ruse”, e cila transporton naftën e Moskës duke anashkaluar sanksionet, Vladimir Putin paralajmëroi se Rusia do të “kundërpërgjigjet me të njëjtën monedhë” nëse evropianët vazhdojnë politikën e tyre të frenimit.
Megjithatë, Olivier Schmitt, profesor në Institutin e Operacioneve Ushtarake të Akademisë së Mbrojtjes së Danimarkës, thotë se nuk kemi domosdoshmërisht të bëjmë me një përshkallëzim të ri të luftës hibride ruse.
Sipas tij, kjo fushatë ka nisur të paktën dy vjet më parë. Ajo që ka ndryshuar është se opinioni publik evropian po e kupton tani shumë më mirë përmasën e kërcënimit. Edhe zhvillimet në frontin ukrainas janë të vështira për t’u lexuar dhe kjo verë, ashtu si disa nga verat e mëparshme, mund të shënojë një kthesë të rëndësishme në luftë.
Në vitin 2022, vetëm pak muaj pas pushtimit rus, luftimet ishin të përqendruara kryesisht në lindje dhe jug të Ukrainës. Një vit më vonë, në verën e vitit 2023, përplasjet u shtrinë edhe në Detin e Zi dhe në Krime, ndërsa në terren fronti kishte hyrë në një ngërç të zgjatur.
Vera e vitit 2024 solli një tjetër zhvillim të rëndësishëm. Forcat ukrainase hynë për herë të parë në territorin rus, në rajonin e Kurskut. Kundërpërgjigjja e Moskës ishte zgjerimi i bombardimeve ndaj Ukrainës lindore.
Që nga korriku i vitit 2025, sulmet në thellësi të territorit të kundërshtarit janë shtuar vazhdimisht nga të dyja palët, duke e bërë gjithnjë më të vështirë mbrojtjen e popullsisë civile.
Për evropianët, një tjetër burim pasigurie është SHBA-ja.
Qeveritë evropiane e kanë kuptuar tashmë se Donald Trump dëshiron të zvogëlojë angazhimin amerikan në kontinent, por Uashingtoni mbetet ende vendimtar si për mbështetjen e Ukrainës, ashtu edhe për funksionimin dhe besueshmërinë e NATO-s.
Problemi është se edhe Shtetet e Bashkuara po përballen me kufizime të reja. Vështirësitë e luftës me Iranin po konsumojnë rezerva të disa armëve që i duhen Ukrainës, ndërsa një përshkallëzim i mundshëm i tensioneve me Kinën mund ta vendosë Pentagonin përballë zgjedhjeve edhe më të vështira.
Në një situatë të tillë, amerikanët mund të detyrohen të vendosin se cilat fronte kanë përparësi dhe ku duhet të përdoren rezervat e kufizuara. Në fillim të gushtit, shqetësimet u bënë edhe më konkrete.
Disa burime, përfshirë zyrtarë amerikanë të cituar nga CNN, si dhe një raport i “Center for Strategic and International Studies”, paralajmëruan për gjendjen e rezervave ushtarake amerikane. Një prej problemeve më të mëdha lidhet me municionet për sistemet e mbrojtjes ajrore Patriot.
Më 29 korrik, presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyj tha se Kievit i nevojiten të paktën 300 interceptues deri në dimër për të përballuar sulmet ruse. Kjo është rreth gjysma e sasisë së marrë që nga viti 2022.
Sipas Zelenskyt, Rusia përdor për bombardimet e saj 30-40 raketa balistike në ditë. “Në këtë fazë, evropianët janë dyfish të cenueshëm”, thotë Schmitt. Sipas tij, Shtetet e Bashkuara jo vetëm që kanë konsumuar një pjesë të konsiderueshme të rezervave të municioneve, por po përballen edhe me një problem besueshmërie, pasi nuk kanë arritur gjithmonë ta imponojnë vullnetin e tyre përmes fuqisë ushtarake.
Evropa është përpjekur ta mbushë këtë boshllëk. Gjatë pranverës, vendet evropiane rritën ndjeshëm ndihmën për Kievin, ndërsa Brukseli vuri në dispozicion dhjetëra miliarda euro për armatime. Por paratë nuk mjaftojnë kur fabrikat nuk mund të prodhojnë në kohë.
Kapacitetet evropiane të prodhimit të armëve mbeten të kufizuara dhe afatet e furnizimit janë ende të pasigurta. Në këtë situatë shfaqet një tjetër rrezik, ndoshta edhe më i madh: mundësia që Rusia të vendosë të testojë drejtpërdrejt forcën ushtarake të NATO-s.
Deri pak kohë më parë, shumë shtabe perëndimore, sidomos në krahun lindor të Evropës, mendonin se lufta në Ukrainë po konsumonte forcat ruse dhe, për këtë arsye, po u jepte atyre kohë për t’u përgatitur. Sot, kjo tezë i duket më pak e sigurt.
Sipas një vlerësimi të inteligjencës amerikane, të publikuar më 6 gusht nga The Wall Street Journal, Rusia mund të jetë në gjendje të ndërmarrë një veprim ushtarak diku midis vjeshtës së këtij viti dhe vitit 2029.
Në skenarët e shqyrtuar përfshihet edhe mundësia e një inkursioni tokësor ose dërgimit të grupeve të armatosura për të marrë kontrollin e një territori. Kjo nuk do të thotë se një sulm rus ndaj NATO-s është i pashmangshëm.
Bëhet fjalë për vlerësime mbi kapacitetet dhe mundësitë e Moskës. Por gati të gjitha analizat serioze bien dakord se Rusia po rrit me shpejtësi kapacitetet e saj ushtarake dhe se deri në vitin 2030 riarmatimi i saj do të jetë shumë më i madh se sot.
Sipas Schmitt, Rusia tashmë e ka kuptuar se kërcënimet e saj të mëparshme nuk kanë funksionuar siç priste. “Të gjitha vijat e kuqe që Moska shpalli për të penguar mbështetjen ndaj Ukrainës janë kapërcyer”, thotë ai.
Për këtë arsye, prej rreth një viti e gjysmë Rusia po përpiqet të gjejë forma të reja të parandalimit strategjik ndaj Perëndimit dhe, mbi të gjitha, të rrisë koston që evropianët duhet të paguajnë për mbështetjen e Ukrainës.
Rreziku bëhet edhe më i madh nga fakti se lufta në Ukrainë nuk po zhvillohet më si një konflikt i izoluar. Rusia po e lidh gjithnjë e më shumë atë me aleancat dhe përplasjet e tjera ndërkombëtare. Një shembull është mbështetja që Moska dhe Kina i kanë dhënë Iranit në fushën e teknologjisë hapësinore.
Ndërkohë, Kina dhe Koreja e Veriut po ndihmojnë Rusinë në mënyra të ndryshme në luftën kundër Ukrainës. Që nga korriku, inteligjenca ukrainase ka paralajmëruar gjithashtu për mundësinë e dërgimit të 30-50 mijë ushtarëve të tjerë koreano-veriorë në Rusi.
Nëse kjo shifër konfirmohet, do të ishte një tregues i qartë se lufta po merr gjithnjë e më shumë përmasat e një përplasjeje më të gjerë gjeopolitike. Ndërkohë, edhe mbrojtja e krahut lindor të NATO-s ka dobësitë e veta. Përgjatë rreth 2 500 kilometrave kufi mes Aleancës dhe Rusisë ka pika të forta, por edhe zona ku mbrojtja mbetet e ekspozuar.
Vendet baltike përmenden shpesh si një prej pikave më të rrezikuara, por disa ekspertë mendojnë se Rusia mund të shohë një objektiv edhe më të favorshëm në jug: Moldavinë dhe, në veçanti, rajonin separatist të Transnistrisë, i cili është nën ndikim të fortë rus.
Problemi është se aleatët nuk kanë burime të pakufizuara për t’i mbrojtur të gjitha këto zona njëkohësisht. Më 8 gusht, Marina Mbretërore Britanike bëri të ditur se aktiviteti i lidhur me monitorimin e flotës fantazmë ruse ishte rritur me 25 për qind gjatë periudhës janar-korrik, krahasuar me vitin e kaluar.
Dhe kjo ndodh në një kohë kur numri i anijeve të disponueshme për misione të tjera është tashmë i kufizuar. Edhe Marina amerikane po përballet me një problem të ngjashëm. Në fillim të gushtit, marinarët në bordin e aeroplanmbajtëses “Abraham Lincoln”, e cila ndodhet në det që nga nëntori i vitit 2025, nisën t’u flisnin familjeve për lodhjen fizike dhe psikologjike të shkaktuar nga një angazhim kaq i gjatë.
Rreziku i shpërndarjes së burimeve është një tjetër dobësi e NATO-s. Në një analizë të publikuar në fillim të korrikut, Ruben Steëart, studiues në International Institute for Strategic Studies, theksonte se planet rajonale të mbrojtjes së NATO-s e ndajnë Evropën në tri fronte kryesore, por komandat përgjegjëse për këto zona konkurrojnë për të njëjtat burime dhe janë të varura nga njëra-tjetra.
Në praktikë, kjo do të thotë se një krizë në veriun e largët të Evropës mund të thithë forca dhe pajisje që do të nevojiteshin për mbrojtjen e Polonisë. Po ashtu, një përshkallëzim në Detin e Zi mund të konsumojë burimet e pakta që duhen për mbrojtjen e Evropës Qendrore.
Pikërisht kjo është një prej sfidave më të mëdha të NATO-s: jo vetëm të ketë forca të mjaftueshme, por t’i ketë ato në vendin e duhur, në momentin e duhur. Në fund mbetet edhe një pyetje tjetër, po aq e rëndësishme: sa gjatë mund ta përballojë luftën ekonomia ruse?
Një pjesë e strategjisë perëndimore mbështetet pikërisht te goditja e burimeve financiare që i mundësojnë Moskës të vazhdojë luftën. Prej muajsh ka shenja se ekonomia ruse po përballet me probleme serioze, por kjo nuk do të thotë se presioni ekonomik po e detyron Moskën të tërhiqet.
Rusia po përpiqet të ndërtojë kanale alternative financiare për të anashkaluar sanksionet. Një prej tyre është rrjeti alternativ i pagesave në kriptomonedha, i njohur si A7, i cili i jep Moskës një tjetër mundësi për të kryer transaksione jashtë sistemit financiar perëndimor.
Për Evropën, problemi është se këto rreziqe nuk ekzistojnë të ndara nga njëri-tjetri. Dobësimi i angazhimit amerikan, mungesa e municioneve, vështirësitë e industrisë evropiane të mbrojtjes, lufta hibride ruse, presioni mbi infrastrukturën dhe rritja e kapaciteteve ushtarake të Moskës po krijojnë një situatë ku një krizë në një pikë të Evropës mund të ketë pasoja në të gjitha të tjerat.
Edhe politika e brendshme evropiane mund të bëhet pjesë e kësaj përballjeje. Zgjedhjet presidenciale franceze të prillit 2027 janë tashmë në fokus të fushatave ruse të dezinformimit, duke treguar se Kremlini nuk e sheh ndikimin politik si një front dytësor.
Për Moskën, dobësimi i kohezionit të shoqërive perëndimore mund të jetë po aq i vlefshëm sa presioni ushtarak. Në fund të fundit, sfida për Evropën nuk është vetëm nëse Rusia do të sulmojë apo jo një vend të NATO-s.
Pyetja më e rëndësishme është nëse Evropa do të jetë në gjendje të përballojë një periudhë të gjatë presioni, pa u përçarë, pa mbetur pa armë dhe pa u bërë e varur nga vendimet e një Uashingtoni që nuk e sheh më sigurinë evropiane si prioritetin e tij numër një.
Lufta në Ukrainë ka treguar se Moska është e gatshme të marrë rreziqe të mëdha për të arritur objektivat e saj. Ajo që mbetet për t’u parë është nëse Evropa do të arrijë të forcojë pikat e saj të dobëta përpara se Rusia të vendosë t’i testojë ato drejtpërdrejt./ Përshtati "Pamfleti" Nga “Le Monde”rusia po ndryshon strategji kundër perëndimi Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Turqia lëshon urdhër arresti ndërkombëtar për Benjamin Netanyahun 21 Gusht 2026, 14:4914:49Rajoni dhe Bota Nga Turqia në Kinë: Si po mësojnë diktaturat të sjnë përmes inteligjencës artificiale 21 Gusht 2026, 14:4614:46Rajoni dhe Bota U godit nga një biçikletë, kryebashkiaku i Komos ndalon çiklizmin në qytet 21 Gusht 2026, 13:2113:21Rajoni dhe Bota Vrasje makabër në aeroportin e Antalyas, ish-polici ekzekuton me armën e shërbimit partneren e tij 38-vjeçare 21 Gusht 2026, 13:1213:12Rajoni dhe Bota Vrasja e turistit në Ksamil, Sokrat Vata dhe 10 të arrestuarit e tjerë dalin para gjykatës 21 Gusht 2026, 12:4812:48Rajoni dhe Bota Rrëzohet avioni civil pranë aeroporti në Alaskë, humbin jetën 8 persona 21 Gusht 2026, 12:2812:28Rajoni dhe Bota