Një raport i ri i Amnesty International, i publikuar dhe sjellë në vëmendje nga Politico.eu, ngre dyshime serioze mbi mënyrën se si po funksionon marrëveshja Itali–Shqipëri për qendrat e emigrantëve në Gjadër. Sipas organizatës për të drejtat e njeriut, kushtet në qendër dhe mënyra e transferimit të emigrantëve ngrenë shqetësime për respektimin e të drejtave themelore, ndërsa modeli i aplikuar nga Italia në Shqipëri cilësohet si i papajtueshëm me detyrimet për të drejtat e njeriut, shkruan politiko.al.
Politico.eu thekson se raporti i Amnesty-t vjen në një kohë kur modeli shqiptar po shihet nga disa vende të BE-së si një precedent për krijimin e qendrave të kthimit jashtë territorit të Unionit.
Artikulli: Kushtet në qendrat italiane duhet të shërbejnë si një “sinjal alarmi” për planet e BE-së për qendrat e kthimit, deklaron organizata.
Të drejtat e njeriut të personave të mbajtur në qendrat e ndalimit të emigrantëve të Italisë në Shqipëri nuk po mbrohen, ka deklaruar Amnesty International, duke i bërë thirrje Bashkimit Evropian të rishqyrtojë përdorimin e të ashtuquajturave qendra të kthimit.
“Është plotësisht e qartë se modeli Itali-Shqipëri është i pamundur të zbatohet në përputhje me detyrimet e Italisë për të drejtat e njeriut”, deklaroi Eve Geddie, drejtore e Zyrës së Amnesty International për Institucionet Evropiane, teksa organizata për të drejtat e njeriut publikoi një raport mbi marrëveshjen mes Romës dhe Tiranës.
“Kjo situatë duhet të shërbejë si një sinjal alarmi për BE-në, që të ngrijë plotësisht çdo plan të ardhshëm për zgjerimin e përdorimit të ndalimit jashtë territorit dhe instrumenteve të tjera të eksternalizimit”, tha Geddie.
Italia ka dy qendra migracioni në Shqipëri, përfshirë atë në fshatin Gjadër, e cila u ngrit në vitin 2024. Fillimisht, ajo u ndërtua si qendër ndalimi për emigrantët e kapur në ujërat ndërkombëtare, ndërsa në vitin 2025 qeveria italiane vendosi ta përdorë për strehimin e azilkërkuesve meshkuj, të cilëve u ishte kërkuar të largoheshin nga Italia dhe që prisnin dëbimin. Sipas partisë Fratelli d’Italia të kryeministres Giorgia Meloni, në këtë qendër janë dërguar më shumë se 500 persona.
Sipas raportit të Amnesty International, në qendrën e Gjadrit janë regjistruar 42 incidente “kritike” gjatë periudhës 11 prill–16 maj 2025. Organizata thotë se mes tyre ka pasur raste të vetëdëmtimit, të paktën dy tentativa për vetëvrasje përmes varjes, si dhe një protestë të dhunshme.
Raporti ngre gjithashtu shqetësime për “trajtim mizor, çnjerëzor dhe degradues” gjatë transferimit të emigrantëve drejt qendrës. Amnesty paralajmëron se ndalimi në Shqipëri “cenon ndjeshëm” të drejtën e personave për të kërkuar azil dhe drejtësi, pasi ata kanë akses të kufizuar te avokatët dhe gjykatat.
Organizata thotë gjithashtu se procesi i përzgjedhjes së personave që transferohen në Shqipëri nuk është transparent, duke ngritur shqetësimin se ai mund të jetë “diskriminues ose ndëshkues”.
Ajo që ndodh brenda qendrave është “kryesisht e mbuluar nga misteri”, deklaron Amnesty, duke shtuar se “qeveria italiane ka penguar monitorimin e pavarur të zbatimit të marrëveshjes”, përfshirë kufizimin e mbikëqyrjes parlamentare dhe anashkalimin e procedurave të zakonshme legjislative.
Qeveria italiane nuk iu përgjigj kërkesës për koment.
Amnesty International tha se i ishte mohuar aksesi në qendrat e ndalimit dhe, për këtë arsye, hulumtimi i saj u bazua në korrespondencën me Ministrinë e Brendshme italiane, shqyrtimin e dokumenteve gjyqësore, informacionet e ndara nga rrjetet e shoqërisë civile, raportet e deputetëve dhe organizatave monitoruese, si dhe intervistat me agjencitë e Kombeve të Bashkuara dhe avokatët.
Megjithëse është përballur me polemika, kjo skemë po fiton terren në të gjithë BE-në. Legjislacioni i ri u lejon vendeve të dërgojnë azilkërkuesit të cilëve u është refuzuar kërkesa drejt të ashtuquajturave qendra kthimi jashtë territorit të BE-së.
Në fillim të këtij muaji, ministri i Jashtëm italian Antonio Tajani mbështeti krijimin e qendrave “të modelit Shqipëri” në vende të ndryshme afrikane, si dhe, në përgjithësi, në vendet e origjinës dhe tranzitit të emigrantëve.
Deklarata e Tajanit erdhi përpara bisedimeve emergjente të BE-së, të thirrura pas mbërritjes së dhjetëra mijëra emigrantëve nga Maroku në enklavën spanjolle Ceuta.
Marrëveshja Itali-Shqipëri është përballur me një shqyrtim të fortë ligjor, si në Itali, ashtu edhe në gjykatën më të lartë të Bashkimit Evropian.
Në vitin 2024, një gjykatë në Romë vendosi se grupi i parë i emigrantëve të dërguar në Shqipëri në kuadër të marrëveshjes nuk mund të mbahej në ndalim jashtë territorit italian, pasi vendet e tyre të origjinës, Bangladeshi dhe Egjipti, nuk mund të konsideroheshin vende të sigurta.
Ndërkohë, në një opinion jo-detyrues të dhënë në fillim të këtij viti për Gjykatën e Drejtësisë së Bashkimit Evropian, një këshilltar i lartë argumentoi se ligji i BE-së nuk e ndalon një shtet të krijojë qendra ndalimi jashtë territorit të tij për të trajtuar rastet e azilkërkuesve të cilëve u është refuzuar kërkesa, me kusht që të drejtat e emigrantëve të mbrohen plotësisht./ Politiko.al Kontakto me Politiko në rast se: Mendoni se nuk shkruajmë Shqip Mendoni se kemi bërë shkelje etike Mendoni se kemi bërë CopyPaste Mendoni se kemi bërë FakeNews Doni të postoni nje Lajm