Topat e basketbollit nuk kanë qenë gjithmonë portokalli. Ja pse ky sport i la pas topat e tij ngjyrë kafe të errët dhe kaloi te një ngjyrë shumë më e ndezur. Basketbolli u shpik nga mësuesi i edukimit fizik i YMCA-së, Xhejms Nejsmith, në Springfild të Masaçusetsit, në vitin 1891. Ai është i vetmi sport origjina e të cilit lidhet tërësisht me Shtetet e Bashkuara moderne.Lexo edhe:Eklipsi 'çmend' kafshët! Nga breshkat që nisin seksin, te gjirafat që ia mbathin të frikësuara... Nejsmith po përpiqej të gjente një lojë të re që mund të luhej në ambiente të mbyllura gjatë vjeshtës dhe dimrit. Ai donte gjithashtu një sport ekipor që të ishte po aq argëtues, por më i sigurt dhe më pak i ashpër se futbolli amerikan. Zgjidhja e tij ishte një lojë që më vonë do të bëhej një nga sportet ekipore më të njohura në Amerikë dhe në mbarë botën, me afro gjysmë miliardë njerëz që e luajnë sot në të gjithë globin. Topat e parë të basketbollit Në afro 150 vitet që nga krijimi i sportit nga Nejsmith, shumë gjëra në basketboll kanë ndryshuar. Për shembull, koshat e parë ishin shporta të vërteta pjeshkësh, të cilat Nejsmith i gozhdoi në majë të një shtylle të lartë. Ndërsa topi i parë ishte një top futbolli prej lëkure, ngjyrë kafe të errët dhe me lidhëse, i ripërdorur për lojën që kishte shpikur Nejsmith. Dy vjet më vonë u krijua një top i posaçëm basketbolli, pak më i madh dhe më i lehtë se topi i futbollit. Por, ashtu si paraardhësi i tij, edhe ky ishte mjaft i fortë, prej lëkure të errët dhe mbahej i bashkuar me lidhëse prej pëlhure. Këto lidhëse e bënin kërcimin e topit të çrregullt dhe të paparashikueshëm. Për më tepër, rregullat dhe standardet ndryshonin nga një vend në tjetrin në SHBA, ndaj topat e përdorur nga ekipe dhe ambiente të ndryshme shpesh kishin edhe përmasa të ndryshme. Që sporti të përparonte dhe lojtarët të mund të luanin kudo me pajisje të njëjta, ishte e qartë se duheshin bërë ndryshime të tjera. Topi i basketbollit ndryshon pamje Topat prej gome, lëkure ose materiali sintetik të derdhur, që përdoren sot në basketboll, u shfaqën në fund të viteve 1940. Ata eliminuan problemin e lidhëseve dhe, në vitin 1949, u përcaktuan përmasa dhe peshë standarde. Megjithatë, në dekadën pasuese u bë edhe një ndryshim i fundit. Ideja erdhi nga një tjetër mësues legjendar i edukimit fizik, Pol “Toni” Hinkl, nga Çikagoja. Hinkl ishte një sportist i njohur dhe më vonë trajner në disa sporte në Çikago, por sot mbahet mend veçanërisht për kontributin e tij në basketboll. Në vitet 1950, ai ishte pjesë e stafit të trajnerëve të Universitetit Butler në Indianapolis, pasi kishte marrë drejtimin e programit të basketbollit të universitetit që në vitin 1926. Pse topat e basketbollit u bënë portokalli? Më shumë se 30 vjet më vonë, Hinkl mendoi një përmirësim që do ta bënte aksionin e shpejtë të lojës më të lehtë për t’u ndjekur si nga tifozët, ashtu edhe nga lojtarët. Ai propozoi që topat prej gome të derdhur, të futur në sport një dekadë më parë, të bëheshin portokalli të ndezur. Edhe pse topat prej gome kishin zëvendësuar topat e futbollit prej lëkure në dekadën e mëparshme, ata kishin ruajtur ngjyrën e tyre kafe të errët dhe të zbehtë. Kjo i bënte të vështirë për t’u parë si në fushë, mes lojtarëve, ashtu edhe nga spektatorët në tribuna. Ideja e thjeshtë e Hinklit ishte të zëvendësonte topin kaf të errët me një top portokalli të ndezur, që do të dallohej shumë më lehtë gjatë lojës. Ideja funksionoi dhe topi standard portokalli u përqafua shpejt nga ekipet, palestrat dhe kompeticionet në SHBA dhe më gjerë. Edhe pse disa skuadra, liga dhe turne kanë përdorur herë pas here ngjyra ose modele të tjera, topi standard portokalli mbetet edhe sot zgjedhja më e përhapur. Ngjyra e tij e bën të lehtë ndjekjen e topit nga lojtarët, tifozët në tribuna dhe shikuesit në shtëpi, edhe kur loja zhvillohet me ritëm të lartë.
