Shkencëtarët që kërkojnë mënyra të reja për të trajtuar infeksionet bakteriale po u drejtohen gjithnjë e më shumë viruseve të njohura si bakteriofagë (fagë). Këto viruse synojnë në mënyrë specifike bakteret, duke u mundësuar t’i vrasin mikrobet e dëmshme pa dëmtuar qelizat njerëzore. Ato mund të sulmojnë gjithashtu bakteret që kanë zhvilluar rezistencë ndaj antibiotikëve. Megjithatë, terapia me fagë përballet me një pengesë të madhe. Bakteret nuk janë të pambrojtura ndaj viruseve. Ato kanë evoluar sistemet e tyre imunitare dhe të kuptuarit e këtyre mekanizmave mbrojtës mund t’i ndihmojë shkencëtarët të zhvillojnë fagë terapeutikë që janë më të aftë t’i kapërcejnë ato.Lexo edhe:30 mijë persona testuan mënyra për të lënë duhanin, por njëra doli më efektive se të tjerat Një studim i ri ka identifikuar tashmë një mënyrë të rëndësishme se si bakteret e njohin një sulm viral. Shkencëtarët zbuluan se një enzimë virale pret një molekulë sensore thelbësore brenda qelizës bakteriale. Ky dëmtim shërben si një sinjal alarmi, duke aktivizuar një përgjigje imunitare. Ky zbulim mund t’i ndihmojë përfundimisht studiuesit të zhvillojnë terapi më efektive me fagë, të afta t’u shmangen mekanizmave mbrojtës imunitarë të baktereve. “Ky është një nga format më të zakonshme të imunitetit bakterial, ndaj, kur më në fund arritëm ta kuptonim, ishte një moment i vërtetë zbulimi”, thotë Sam Hobbs, doktor i filozofisë (PhD) dhe profesor asistent i biokimisë në University of Utah Health, si dhe autori i parë i një punimi që përshkruan studimin. Rezultatet janë botuar në revistën Science. Mbrojtja e fundit e baktereve kundër viruseve Studimi u përqendrua te një sistem imunitar bakterial i quajtur CBASS. Kur aktivizohet, CBASS mund të shkaktojë një reagim ekstrem të “mundësisë së fundit”, në të cilin bakteri i infektuar vret veten përpara se virusi pushtues të ketë mundësinë të përhapet te qelizat pranë tij. Meqenëse aktivizimi i këtij mekanizmi mbrojtës është fatal për bakterin, sistemi duhet të jetë në gjendje të dallojë me saktësi të madhe një kërcënim të vërtetë viral. Hobbs dhe kolegët e tij zbuluan se ky proces zbulimi mbështetet te diçka që vetë virusi ka nevojë për të. Disa fagë prodhojnë një enzimë që bëhet sinjali që paralajmëron bakterin për sulmin. “Disa lloje fagësh kanë një proteinë të quajtur proteazë, e cila shpërbën proteinat e tjera”, shpjegon ai. “Ne zbuluam se proteaza e fagut vepron drejtpërdrejt mbi proteinën e organizmit pritës dhe ky është sinjali që aktivizon të gjithë rrugën e sinjalizimit.” Një enzimë virale aktivizon alarmin Kjo formë e zbulimit të viruseve ndryshon dukshëm nga sistemet e ngjashme imunitare antivirale. Disa prej këtyre rrugëve njohin drejtpërdrejt materialin gjenetik viral. Në sistemin CBASS, shkaktari vjen nga veprimi i një proteine virale mbi një proteinë që i përket bakterit pritës. “Ky është një mekanizëm krejtësisht i ri për mënyrën se si aktivizohen këto proteina të organizmit pritës”, thotë Hobbs. “Nuk do ta kisha menduar kurrë se kështu do të funksiononte.” Ky zbulim jo vetëm që hedh dritë mbi mënyrën se si bakteret mbrohen nga fagët, por mund të ketë gjithashtu rëndësi për të kuptuar imunitetin te njerëzit. CBASS lidhet me një rrugë imunitare që gjendet te njerëzit, çka sugjeron se disa aspekte të kësaj mbrojtjeje antivirale kanë mbijetuar përgjatë një periudhe jashtëzakonisht të gjatë të historisë evolucionare. Kjo lidhje tregon se rruga imunitare daton të paktën që nga paraardhësi i përbashkët i baktereve dhe njerëzve. Një sistem imunitar i lashtë me lidhje me njerëzit Bakteret u ofrojnë gjithashtu studiuesve një sistem të dobishëm eksperimental për të hetuar çështje themelore që lidhen me imunitetin. Ciklet e tyre të shpejta jetësore u mundësojnë shkencëtarëve të studiojnë shpejt proceset imunitare dhe më pas të testojnë atë që mësojnë në modele biologjike që kanë lidhje më të afërt me njerëzit. “Fakti që këto sisteme janë të ruajtura si te bakteret, ashtu edhe te njerëzit, sugjeron se ato janë ruajtur në këta organizma të ndryshëm përgjatë gjithë kësaj trajektoreje evolucionare”, thotë Hobbs. “Qelizat po na tregojnë se kjo është një rrugë imunitare vërtet e rëndësishme, sepse e kanë ruajtur për miliarda vjet. Është jashtëzakonisht interesante dhe na ofron një këndvështrim të veçantë mbi atë që është e rëndësishme për ruajtjen e aftësisë për të luftuar viruset.”/ScienceDaily
