Masakra e Reçakut / Deklarata e Aleksandar Vulin për gjetjen e “tradhtarëve” serbë që dëshmuan për masakrën e Reçakut, nuk është e izoluar. Ajo vjen në kuadër të një afrimi strategjik mes Serbisë dhe administratës Trump, zbutjes së qëndrimit ndaj Dodikut dhe sulmeve të vazhdueshme ndaj Gjykatës së Hagës... Kreu i Lëvizjes së Socialistëve në Serbi, Aleksandër Vulin, deklaroi dy ditë më parë se ka kaluar më shumë se një muaj që kur ai ka kërkuar formimin e një grupi pune nga shërbimet serbe të sigurisë për të hetuar se si prokuroria e Kosovës arriti të marrë të dhënat personale të ish-anëtarëve të ushtrisë, policisë dhe BIA-s që sipas tij “mbrojtën Serbinë” në Reçak.
Ai pohoi se nuk ka marrë ende përgjigje dhe se gjetja e “tradhtarëve” është çështje nderi për shërbimet serbe, por edhe çështje e mbijetesës së Serbisë si shtet. Ai paralajmëroi se nëse Serbia nuk përgjigjet dhe nuk e bën të qartë se “është shumë e kushtueshme të sulmosh Serbinë”, atëherë “ne nuk jemi shtet”.
Kjo deklaratë nuk është një shprehje e shqetësimit legjitim për të drejtat e qytetarëve serbë. Është një akt politik i llogaritur që mbështetet në një narrativë të rrezikshme: portretizimi i kriminelëve të luftës si mbrojtës të atdheut, cilësimi i institucioneve të drejtësisë së Kosovës si “shqiptare” me konotacion armiqësor dhe kërcënimi i nënkuptuar se çdo ndjekje penale e autorëve të krimeve është një sulm ndaj Serbisë.
Kjo retorikë ka pasoja të drejtpërdrejta për të vërtetën e krimeve të luftës, për fatin e mijëra të zhdukurve në Kosovë dhe Bosnje, dhe për mundësinë e një paqeje të qëndrueshme në rajon. Kur kësaj i shtohet konteksti i aleancave të reja – sulmet e administratës Trump kundër Gjykatës së Hagës, dialogu strategjik Uashington-Beograd, afrimi me Dodikun dhe lidhjet e tij me Donald Trump Jr. – bëhet e qartë se po ndërtohet një arkitekturë e re që minon dekada të të drejtës ndërkombëtare dhe i jep dritë jeshile mohimit të historisë.
Vulin flet për ushtarët dhe policët serbë në Reçak sikur ata të ishin thjesht mbrojtës të kufijve kombëtarë. Por ngjarja e Reçakut në janar 1999 është e dokumentuar gjerësisht nga misioni vëzhgues i OSBE-së dhe nga Gjykata Ndërkombëtare e Hagës si një masakër ku forcat serbe vranë 45 civilë shqiptarë, përfshirë gra dhe fëmijë.
Ky nuk ishte një akt mbrojtjeje; ishte një krim lufte që shërbeu si katalizator për ndërhyrjen e NATO-s. Duke i quajtur këta ushtarë “mbrojtës”, Vulin po bën një rishkrim të historisë që është i papajtueshëm me provat dhe vendimet gjyqësore. Ai nuk po kërkon të vërtetën; ai po kërkon të mbrojë një version të historisë që i shërben agjendës së tij politike.
“Gjetja e tradhtarëve” është një tjetër element kyç. Kush janë këta tradhtarë? Sipas logjikës së Vulin, ata janë kushdo që bashkëpunon me institucionet e Kosovës ose me mekanizmat ndërkombëtarë të drejtësisë. Kjo është një taktikë e vjetër e regjimeve autoritare: etiketimi i kundërshtarëve dhe i bashkëpunëtorëve me drejtësinë si tradhtarë, për të krijuar një klimë frike dhe për të penguar çdo lloj llogaridhënieje. Por pa llogaridhënie, nuk ka drejtësi. Pa drejtësi, viktimat mbeten pa zë dhe pa mundësi për të varrosur të dashurit e tyre me dinjitet.
Mijëra njerëz ende konsiderohen të zhdukur nga lufta në Kosovë. Familjet e tyre kanë pritur për më shumë se dy dekada për një përgjigje. Çdo vit që kalon pa gjetur eshtrat, pa identifikuar viktimat dhe pa ndëshkuar autorët, është një dhunë e re ndaj tyre. Komisioni Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur ka dokumentuar vazhdimisht mungesën e bashkëpunimit të Serbisë në këtë proces. Beogradi ka penguar aksesin në arkiva, ka vonuar dorëzimin e dokumenteve dhe ka krijuar pengesa burokratike.
Deklarata e Vulin shkon një hap më tej. Ai nuk po flet për bashkëpunim, por për kundërpërgjigje. Ai do që Serbia të tregojë se “është shumë e kushtueshme të sulmosh Serbinë”.
Kjo gjuhë e konfrontimit dhe e hakmarrjes është shkatërruese për procesin e pajtimit. Ajo nxit armiqësi dhe i bën të pamundura dialogun dhe gjetjen e së vërtetës. Në Bosnje, e njëjta dinamikë vazhdon – mijëra të zhdukur nga Srebrenica dhe masakra të tjera ende nuk janë gjetur, sepse autoritetet e Republikës Srpska, të udhëhequra nga Milorad Dodik, vazhdojnë të mohojnë gjenocidin dhe të pengojnë hetimet.
Në këtë kontekst, afrimi i Uashingtonit me Beogradin merr një domethënie të veçantë. Administrata e Donald Trump ka bërë sulme të vazhdueshme ndaj Gjykatës Penale Ndërkombëtare, duke vendosur sanksione kundër gjyqtarëve dhe prokurorëve dhe duke e cilësuar gjykatën si një institucion të korruptuar dhe të padrejtë. Ky qëndrim nuk është i rastësishëm; është pjesë e një strategjie më të gjerë për të minuar të drejtën ndërkombëtare dhe për të krijuar një rend ku aleatët politikë mbrohen pavarësisht nga krimet që kanë kryer.
“Dialogu strategjik” i fundit midis Uashingtonit dhe Beogradit, i nxitur nga intesa biznesi, tregon se Serbia po shihet si një partner kyç në Ballkan. Por ky partneritet nuk bazohet në vlerat e përbashkëta të demokracisë dhe të drejtave të njeriut; ai bazohet në një vizion të përbashkët që minimizon rolin e institucioneve shumëpalëshe.
Për Beogradin, kjo është një mundësi e artë për të shmangur përgjegjësinë për të kaluarën dhe për të avancuar pretendimet territoriale ndaj Kosovës. Për Uashingtonin, kjo është një mënyrë për të forcuar ndikimin në rajon dhe për të kundërshtuar influencën ruse dhe kineze.
Në këtë kuadër, zbutja e qëndrimit ndaj Milorad Dodik nuk është një aksident. Dodik, i cili ka mohuar vazhdimisht gjenocidin në Srebrenicë dhe ka kërcënuar me shkëputje të Republikës Srpska nga Bosnja, po trajtohet gjithnjë e më shumë si një bashkëbisedues i pranueshëm nga administrata Trump.
Lidhjet e tij personale dhe miqësia me Donald Trump Jr. i japin atij një mbrojtje të jashtëzakonshme. Kjo i mundëson Dodikut të vazhdojë retorikën e tij irredentiste pa pasur frikë nga sanksionet apo reagimi ndërkombëtar.
Kombinimi i këtyre faktorëve - retorika e Vulin për “tradhtarët” dhe “mbrojtësit”, mungesa e bashkëpunimit për gjetjen e eshtrave të të zhdukurve, sulmet e SHBA-së ndaj Gjykatës së Hagës dhe aleancat e reja me Beogradin dhe Dodikun – krijon një situatë jashtëzakonisht të rrezikshme.
Ai dërgon një mesazh të qartë për të gjithë aktorët në rajon: krimet e luftës nuk do të ndëshkohen, e vërteta nuk do të zbulohet dhe viktimat do të harrohen. Por kjo nuk është vetëm një tragjedi për të kaluarën; është një recetë për konflikte të ardhshme.
Kur një gjeneratë e tërë rritet me narrativa konfliktuale, pa drejtësi dhe pa pajtim, farat e urrejtjes mbillen përsëri. Republika Srpska mund të përpiqet të shkëputet, Serbia mund të ndiejë guxim për të sfiduar sovranitetin e Kosovës dhe tensionet etnike mund të shpërthejnë sërish.
E vërteta për krimet e luftës në Kosovë dhe Bosnje është e dokumentuar dhe e padiskutueshme. Por e vërteta pa drejtësi është vetëm një histori në një libër. Për familjet e të zhdukurve, për të mbijetuarit e masakrave dhe për të gjithë ata që duan një të ardhme paqësore, drejtësia nuk është një luks – është një domosdoshmëri. Dhe kjo domosdoshmëri po minohet sistematikisht nga një rrjet aleancash dhe retorikash që vendosin interesat politike mbi të vërtetën dhe njerëzimin.
Në fund, ajo që Vulin dhe aleatët e tij po bëjnë nuk është mbrojtje e Serbisë, por izolim i saj në një të ardhme ku e kaluara nuk është tejkaluar, por përjetësuar. Dhe administrata Trump, duke i dhënë mbështetje kësaj qasjeje, po kontribuon në një botë ku ligji zëvendësohet nga forca, ku kriminelët mbrohen dhe ku viktimat detyrohen të heshtin. Kjo nuk është paqe; kjo është një falje e dhunës dhe një ftesë për luftë të re./Pamfletimasakra e reçakut uashingtoni rishkrimi i historisë Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Kosova Abdixhiku i mbijeton votëbesimit brenda partisë, rikonfirmohet kryetar i LDK-së 30 Korrik 2026, 21:5721:57Kosova LDK mban Kuvendin e jashtëzakonshëm, 355 delegatë vendosin sot fatin e Lumir Abdixhikut 30 Korrik 2026, 17:5017:50Kosova Instituti për Krime Lufte: Mbi 80 përqind e shqiptarëve të vrarë në Kosovë ishin civilë 30 Korrik 2026, 16:0816:08Kosova LDK mban sot Kuvendin e Jashtëzakonshëm, delegatët vendosin për të ardhmen e Lumir Abdixhikut 30 Korrik 2026, 08:2808:28Kosova “Zgjidhni problemet me fqinjët, me Kosovën”, fjala e deputetit serb nxjerr nga ‘binarët’ kryeparlamentaren Bërnabiç 29 Korrik 2026, 16:0716:07Kosova Gjykata Speciale shpall vendimin më 16 shtator, Krasniqi: Do të vërtetohet pastërtia e luftës së UÇK-së 26 Korrik 2026, 15:4615:46Kosova