Vladimir Putin Sulmet në “zonën gri” po bëhen më të guximshme, ndërsa aeroportet shfaqen mes objektivave të mundshëm të Kremlinit… Frika nga një përshkallëzim i pakontrolluar po rritet pasi Rusia kërcënoi hapur me sulme ndaj Mbretërisë së Bashkuar dhe vendeve të tjera evropiane, në një periudhë kur janë shtuar operacionet e dyshuara të sabotimit, shkruan The i Paper.
Kremlini ka kërcënuar se mund të godasë baza ushtarake britanike dhe gjermane për shkak të mbështetjes që këto vende i japin Ukrainës, ndërsa tensionet mes Rusisë dhe Perëndimit po afrohen gjithnjë e më shumë me pragun e një përplasjeje të drejtpërdrejtë.
Presidenti Vladimir Putin deklaroi këtë javë se çdo goditje e mundshme ndaj objekteve ushtarake britanike do të mbetej një “sekret ushtarak”. Deklarata erdhi pasi Mbretëria e Bashkuar ra dakord t’i jepte Ukrainës plane teknike për raketa të afta të godasin objektiva thellë brenda territorit rus.
Gjermania, ndërkohë, akuzoi Rusinë për përfshirje pasi muajin e kaluar pranë një avioni ukrainas të transportit në një aeroport gjerman u gjetën dronë të pajisur me eksploziv. Qeveria gjermane e përshkroi rastin si pjesë të një “modeli të konsoliduar të operacioneve hibride ruse në Evropë”.
Rusia i cilësoi akuzat si “absurde”.
Sipas The i Paper, Moska zhvillon prej vitesh një fushatë të fshehtë kundër vendeve që i konsideron kundërshtare. Megjithatë, vlerësimi aktual i autoriteteve britanike për nivelin e kërcënimit rus nuk ka ndryshuar.
Zyrtarë perëndimorë i thanë gazetës se Rusia ka një gatishmëri “shumë të qartë” për të kryer sulme në “zonën gri” kundër vendeve të NATO-s. Këto janë operacione që synojnë të shkaktojnë dëme ose ndërprerje, por duke qëndruar nën pragun e një lufte të hapur.
Të njëjtët zyrtarë theksuan se, sipas vlerësimit të tyre, Kremlini kërkon të shmangë një përballje të drejtpërdrejtë me Aleancën.
Burime politike të cituara nga gazeta thanë se kërcënimet e fundit ruse nuk i kanë befasuar. Sipas tyre, Moska synon të frikësojë aleatët e NATO-s, t’i nxisë të reduktojnë mbështetjen për Ukrainën dhe të dobësojë unitetin perëndimor.
Megjithatë, rritja e numrit të incidenteve të dyshuara, veçanërisht gjatë këtij viti, shton rrezikun që një operacion i tillë të shkaktojë viktima ose pasoja të tjera të rënda.
Pikërisht këtu lind shqetësimi kryesor: një llogaritje e gabuar mund të shkaktojë një zinxhir përshkallëzimi dhe, në skenarin më të rëndë, një luftë të hapur mes Rusisë dhe vendeve të NATO-s.
Burime politike pranojnë se marrëdhëniet mes Evropës dhe Rusisë ndodhen në një nivel shumë të ulët dhe se ekziston rreziku që Moska të bëjë një llogaritje të gabuar gjatë operacioneve të saj.
The i Paper paraqet disa skenarë në të cilët veprimet ruse, qëllimisht ose aksidentalisht, mund të kalojnë pragun e luftës.
Një shpërthim në aeroport
Një operacion i rëndë sabotimi ose zjarrvënieje në një vend të NATO-s, veçanërisht në një objekt të ndjeshëm si aeroporti, mund të shkaktojë përshkallëzim.
Zbulimi muajin e kaluar i një droni me eksploziv në aeroportin e Lajpcigut ngriti alarmin në Evropë. Autoritetet gjermane fajësuan Rusinë. Pajisja nuk shpërtheu për shkak të një defekti dhe besohet se ishte një nga tre dronët rusë të zbuluar në aeroport ose në zonën përreth gjatë së njëjtës periudhë.
Shërbimi rus i inteligjencës ushtarake dyshohet gjithashtu se qëndron pas një serie pakosh që kanë shpërthyer ose janë përfshirë nga flakët në Mbretërinë e Bashkuar dhe vende të tjera evropiane.
Një prej tyre mori flakë në aeroportin e Lajpcigut në vitin 2024, pak para se të ngarkohej në një avion. Kreu i shërbimit gjerman të inteligjencës së brendshme deklaroi se vetëm rastësia kishte bërë që pajisja të mos ndizej gjatë fluturimit.
Një pako tjetër mori flakë brenda një kamioni të kompanisë DPD gjatë kalimit nëpër Poloni, ndërsa një tjetër u dogj në një qendër të DHL-së pranë Birminghamit.
Prokurorët polakë kanë deklaruar se pakot shpërthyese shërbenin si prova paraprake për një operacion sabotimi kundër fluturimeve drejt Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë. Hetuesit gjetën gjithashtu dy pako prove të dërguara drejt SHBA-së dhe Kanadasë dhe dy të tjera në Amsterdam.
Autoritetet polake po hetojnë gjithashtu nëse shërbime të huaja inteligjence kanë lidhje me një zjarr të regjistruar këtë javë në një fabrikë pjesësh për dronë.
Ed Arnold, studiues i lartë i asociuar në institutin britanik të mbrojtjes RUSI dhe ish-oficer i ushtrisë britanike, tha se sabotimi ka qenë prej kohësh pjesë e metodave ruse, por muajt e fundit ka ndodhur një ndryshim në natyrën e këtyre operacioneve dhe në nivelin e rrezikut.
Sipas Arnold, nëse një sulm rus do të shkatërronte një avion dhe do të shkaktonte viktima civile, Evropa do të detyrohej të reagonte.
Ai vlerëson se një kundërpërgjigje nuk do të synonte civilët rusë. Alternativat më të mundshme, sipas tij, do të përfshinin operacione kibernetike ose mbështetje shtesë për Ukrainën, me qëllim që kjo e fundit t’i shkaktonte më shumë dëme Rusisë.
Moska mund të synojë gjithashtu objektiva ushtarake, për shembull anije të NATO-s të ankoruara në porte.
Arnold argumenton se, nëse Kremlini kërkon qëllimisht të testojë NATO-n, operacionet hibride përbëjnë instrumentin më të mundshëm fillestar. Objektivat mund të përfshijnë pajisjet që dërgohen drejt Ukrainës ose anijet e NATO-s në porte. Sipas tij, edhe dëmtimi i radarit të një fregate mund ta nxjerrë praktikisht anijen jashtë funksionit, pa qenë e nevojshme fsja e saj.
Përgjigjja e NATO-s ndaj një sabotimi civil ose ushtarak ka të ngjarë të qëndronte fillimisht nën pragun e shpalljes së luftës, por mund të hapte rrugën drejt masave më të forta.
Në rast të një sulmi serioz, NATO mund të thërriste një takim emergjent sipas Nenit 4 të Traktatit të Atlantikut të Veriut. Ky nen parashikon konsultime kur një vend anëtar vlerëson se integriteti i tij territorial, pavarësia politike ose siguria janë të kërcënuara.
Më pas aleatët mund të diskutonin nëse incidenti ishte mjaftueshëm serioz për aktivizimin e Nenit 5, sipas të cilit një sulm ndaj një anëtari konsiderohet sulm ndaj të gjithë aleatëve.
Inkursion me dron
Një tjetër skenar përshkallëzimi do të ishte hyrja e një droni rus në hapësirën ajrore të një vendi të NATO-s, duke shkaktuar viktima ose dëme të rënda në infrastrukturën kritike.
Forcat ruse kanë dërguar tashmë disa dronë në hapësirën ajrore të vendeve të Aleancës. Incidenti më serioz i përmendur nga gazeta ndodhi në Rumani në maj, kur një dron goditi një ndërtesë banimi, plagosi dy persona dhe shkaktoi një zjarr të madh.
Në shtator 2025, Polonia kërkoi konsultime urgjente pasi disa dronë rusë hynë në hapësirën e saj ajrore. Gjatë të njëjtit muaj, tre avionë luftarakë rusë fluturuan mbi Estoni.
Melanie Garson, profesore e sigurisë ndërkombëtare në University College London, thotë se një incident që do të çonte në konflikt të plotë me NATO-n duhet të përbënte një shkelje domethënëse të integritetit territorial dhe/ose të shkaktonte humbje jetësh.
Sipas saj, një sulm i konsiderueshëm me dron, që do ta detyronte një shtet të vepronte në vetëmbrojtje, mund ta kalonte këtë prag. Në të kundërt, një zjarr aksidental ose një raketë që dukej se kishte devijuar nga kursi mund të vazhdonte të trajtohej në kuadrin e operacioneve të sabotimit.
Për të kaluar pragun, argumenton Garson, sulmi duhet të dukej qartësisht i qëllimshëm dhe i drejtuar ndaj një objektivi të caktuar.
Kjo është edhe arsyeja pse konflikti në “zonën gri” funksionon: krijon pasiguri dhe destabilizim pa prodhuar domosdoshmërisht kushtet për një përgjigje ushtarake në vetëmbrojtje.
Rusia, sipas këtij interpretimi, do të përpiqej ta vazhdonte këtë formë konflikti pa shkaktuar aktivizimin e Nenit 5.
Nëse një dron do të shkaktonte dëme të mëdha në një vend të NATO-s, Moska mund të mohonte përgjegjësinë ose të pretendonte se ndërhyrja në sistemin e drejtimit e kishte nxjerrë pajisjen nga kursi.
Përpara një përshkallëzimi drejt luftës së hapur, NATO do të duhej të analizonte mbetjet e dronit dhe ngarkesën e tij për të përcaktuar origjinën. Aleanca mund t’i kërkonte gjithashtu Rusisë të shpjegonte incidentin dhe arsyen pse nuk kishte paralajmëruar vendet e prekura.
Garson vëren se Rusia përdor vazhdimisht teknologji precize. Nëse një dron do të dilte vërtet jashtë kontrollit, sipas saj, Moska do të pritej të paralajmëronte palën tjetër se incidenti nuk duhej interpretuar si sulm dhe, potencialisht, të kërkonte publikisht falje më pas.
Një goditje me dron që do të shkaktonte viktima ose dëme të rënda, për të cilën do të ekzistonin prova të qarta që çonin te Kremlini dhe që nuk do të paraprihej nga paralajmërim, mund të hapte diskutimin për aktivizimin e Nenit 5.
Marrja e territorit
Nëse sabotimi dhe inkursionet me dron mund të mbeten nën pragun e një lufte NATO-Rusi, një përpjekje për të pushtuar territorin e Aleancës do ta kalonte qartësisht atë.
Analistët e sigurisë kanë identifikuar disa zona potencialisht të cenueshme, përfshirë arkipelagun Svalbard të Norvegjisë, ishujt Åland të Finlandës dhe ishullin Gotland të Suedisë.
Ata kanë diskutuar gjithashtu skenarë të një inkursioni në shtetet baltike – Estoni, Letoni ose Lituani.
Arnold vlerëson se Lituania mund të ishte objektivi më i mundshëm në një skenar të tillë, si pjesë e një përpjekjeje për të krijuar një korridor tokësor mes Rusisë dhe enklavës ruse të Kaliningradit.
Sipas tij, Moska mund t’i konsiderojë vendet evropiane të NATO-s më të cenueshme për shkak të qëndrimit të administratës Trump ndaj Evropës dhe dyshimeve që kjo ka krijuar rreth gatishmërisë amerikane për t’u ardhur në ndihmë aleatëve.
Ky është një vlerësim i Arnold dhe jo një fakt i konfirmuar për planet e Kremlinit.
Arnold argumenton se Vladimir Putin mund të shohë një “dritare mundësie” për ta sfiduar NATO-n. Sipas tij, Rusia e kupton se nuk mund ta mposhtë Aleancën ushtarakisht, por mund të përpiqet ta dobësojë politikisht.
Në këtë logjikë, marrja e një pjese të territorit të NATO-s do të përbënte një provë shumë më të rëndë për Aleancën sesa sabotimi i një avioni civil. Një sulm me viktima civile, sipas Arnold, ka më shumë gjasa të forcojë vendosmërinë evropiane sesa ta dobësojë atë.
Nëse Rusia do të përpiqej të merrte territor të NATO-s dhe Aleanca nuk do të përgjigjej me forcë, vetë parimi i mbrojtjes kolektive do të vihej në pikëpyetje.
Por nëse NATO do të zbatonte mekanizmin e mbrojtjes kolektive, forcat e Aleancës dhe ato ruse do të gjendeshin përballë njëra-tjetrës në një konflikt të drejtpërdrejtë.
Pikërisht ky është skenari në të cilin, sipas analizës së The i Paper, një konflikt i zgjatur në “zonën gri” mes Rusisë dhe Perëndimit mund të kalonte nga përplasja hibride në luftë të hapur. /Përshtati Pamfleti/ putin nato lufta Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Alarm në Gjirin Persik, 4 raketa amerikane godasin cisternën iraniane 5 Shtator 2026, 09:4409:44Rajoni dhe Bota Pakti i Mekës trondit ekuilibrat: Kush do ta udhëheqë Lindjen e Mesme? 5 Shtator 2026, 09:0609:06Rajoni dhe Bota “Operacioni Carpet”, plani i ri i Zelenskyt për të gjunjëzuar Carin 5 Shtator 2026, 09:0109:01Rajoni dhe Bota Negociatat për Ukrainën, Rusia mesazh Trumpit: Merrni parasysh realitetet në terren 5 Shtator 2026, 09:0109:01Rajoni dhe Bota Tronditje në Pentagon, Shtëpia e Bardhë kërkon zëvendësues për numrin dy të Hegseth 5 Shtator 2026, 08:5008:50Rajoni dhe Bota Rrjedhja e sekreteve trondit Pentagonin: Hetohen zyrtarë të lartë ushtarakë 5 Shtator 2026, 08:4408:44Rajoni dhe Bota