Foto Pamfleti / BERZH konfirmon përgatitjen e një ankandi të ri fotovoltaik me sisteme magazinimi. Pas blerjeve të kushtueshme të energjisë, projekti ngre pyetjen se sa shpejt Shqipëria mund ta ulë varësinë nga importet dhe sa do të paguajë për energjinë e prodhuesve privatë. Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim ka njoftuar më 5 nëntor 2026 përgatitjen e një ankandi të ri për ndërtimin e kapaciteteve fotovoltaike prej 300 megavatësh në Shqipëri. Ndryshe nga ankandet e mëparshme, projektet e reja do të përfshijnë edhe bateri për ruajtjen e energjisë elektrike, një teknologji që mund të ndryshojë mënyrën si vendi administron prodhimin dhe konsumin e energjisë.
Zhvillimi vjen në një kohë kur Shqipëria vazhdon të blejë energji elektrike në tregjet ndërkombëtare me çmime të larta. Vetëm në dy procedurat e fundit të KESH-it, të publikuara më 30 tetor dhe 2 nëntor, vlera e përllogaritur e energjisë së kontraktuar arriti në rreth 42,28 milionë euro.
Blerjet e KESH-it dhe projekti i ri diellor nuk kanë lidhje të drejtpërdrejtë kontraktore. Megjithatë, ato nxjerrin në pah të njëjtën çështje ekonomike: Shqipëria ka nevojë të prodhojë më shumë energji nga burime të ndryshme dhe të zvogëlojë ekspozimin ndaj luhatjeve të tregut ndërkombëtar.
Sipas dokumentit të BERZH-it, Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë do të përgatisë një ankand konkurrues për 300 MW kapacitet fotovoltaik, të kombinuar me sisteme magazinimi në bateri. Banka do të ofrojë asistencë teknike për strukturën e ankandit, kriteret e përzgjedhjes së investitorëve, vlerësimin e kapaciteteve të rrjetit dhe hartimin e akteve ligjore që nevojiten për funksionimin e teknologjisë së magazinimit.
Përdorimi i baterive përbën dallimin kryesor nga projektet tradicionale fotovoltaike.
Një central diellor prodhon energji kur ka rrezatim të mjaftueshëm. Në orët e mbrëmjes, kur kërkesa mund të rritet dhe prodhimi diellor bie, sistemi duhet ta sigurojë energjinë nga burime të tjera. Bateritë lejojnë që një pjesë e energjisë së prodhuar gjatë ditës të ruhet dhe të përdoret më vonë.
Kjo teknologji mund të ndihmojë në balancimin e rrjetit, të zvogëlojë nevojën për blerje në orët me çmime të larta dhe të rrisë fleksibilitetin e sistemit elektroenergjetik. Përfitimi do të varet nga kapaciteti i baterive, orët e ruajtjes, humbjet teknike dhe mënyra e funksionimit të tyre.
BERZH ende nuk ka publikuar kapacitetin e magazinimit, koston e investimit apo sasinë vjetore të energjisë që pritet të prodhojnë centralet e reja. Për këtë arsye, nuk mund të përllogaritet ende sa importe do të zëvendësojë projekti dhe sa para mund të kursejë Shqipëria.
Megjithatë, dokumenti sjell një të dhënë të rëndësishme për politikën energjetike.
Me mbështetjen e BERZH-it, Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ka përfunduar katër raunde ankandesh, përmes të cilave ka kontraktuar mbi 800 MW kapacitete të rinovueshme. Këto kontrata tregojnë potencialin e investimeve private, por kapaciteti i kontraktuar nuk duhet ngatërruar me fuqinë që centralet kanë instaluar dhe vënë realisht në punë.
Për të vlerësuar rezultatet e politikës energjetike, Ministria duhet të publikojë sa nga këto 800 MW tashmë prodhojnë energji, sa janë në ndërtim dhe sa projekte nuk kanë përfunduar brenda afateve.
Ankandi i ri lidhet edhe me detyrimet që Shqipëria ka marrë në kuadër të procesit të integrimit europian.
Sipas BERZH-it, Agjenda e Reformave 2024-2027 parashikon ankande për të paktën 600 MW kapacitete të rinovueshme. Ankandi fotovoltaik i vitit 2024 llogaritet në përmbushjen e këtij objektivi, ndërsa projekti i ri prej 300 MW synon ta çojë më tej zbatimin e tij.
Një tjetër problem që BERZH evidenton lidhet me mënyrën e mbështetjes financiare të investitorëve.
Në fillim të vitit 2026, autoritetet zhvilluan një vlerësim për gatishmërinë e tregut shqiptar që të kalojë nga marrëveshjet tradicionale të blerjes së energjisë te kontratat për diferencë. Vlerësimi arriti në përfundimin se tregu nuk kishte ende kushtet e nevojshme për një kalim të tillë. BERZH do të mbështesë një shqyrtim të ri përpara se qeveria të përcaktojë modelin e ankandit.
Ky është një element me pasoja financiare.
Në varësi të strukturës së marrëveshjes, investitorët mund të përfitojnë garanci për çmimin e energjisë ose mekanizma që kufizojnë rrezikun e luhatjeve në treg. Këto garanci ndikojnë te financimi i projekteve, por mund të krijojnë edhe detyrime afatgjata për palën publike.
Pikërisht për këtë arsye, kushtet e ankandit duhet të tregojnë qartë kush e përballon rrezikun kur çmimi i tregut ndryshon, si paguhet kapaciteti i magazinimit dhe çfarë detyrimesh merr shteti.
Përfituesit e drejtpërdrejtë të ankandit do të jenë kompanitë që fitojnë të drejtën për të zhvilluar projektet. Ato do të investojnë në centrale fotovoltaike, bateri dhe infrastrukturën përkatëse, me synimin për të siguruar të ardhura nga shitja e energjisë.
Interesi i shtetit është tjetër. Ai kërkon të zgjerojë prodhimin vendas, të diversifikojë burimet energjetike dhe të kufizojë ekspozimin e ekonomisë ndaj importeve të shtrenjta.
Përputhja e këtyre interesave varet nga cilësia e konkurrencës.
Nëse ankandi tërheq shumë operatorë dhe vendos kushte të qarta, shteti mund të përfitojë oferta më konkurruese. Nëse kriteret kufizojnë pjesëmarrjen ose kontratat krijojnë garanci të kushtueshme, përfitimi ekonomik për qytetarët mund të jetë më i vogël nga sa premton kapaciteti i instaluar.
Një tjetër faktor është rrjeti elektrik.
Ndërtimi i centraleve të reja nuk garanton automatikisht që energjia e tyre do të arrijë te konsumatori. Rrjeti duhet të ketë kapacitet për të pranuar prodhimin, ndërsa operatorët duhet të menaxhojnë ndryshimet e furnizimit gjatë ditës.
BERZH ka parashikuar që asistenca teknike të përfshijë vlerësimin e kapaciteteve të rrjetit dhe përshtatjen e kuadrit ligjor për magazinimin e energjisë. Kjo tregon se përpara hapjes së ankandit mbeten çështje teknike dhe rregullatore që autoritetet duhet t'i zgjidhin.
As konsumatorët nuk duhet të presin një ulje automatike të faturave të energjisë.
Çmimet që paguajnë familjet varen nga vendimet e Entit Rregullator të Energjisë, kostot e sistemit dhe mënyra e financimit të furnizimit. Një central i ri mund të zvogëlojë kostot e blerjeve në treg, por përfitimi në faturën familjare kërkon një analizë të veçantë.
Megjithatë, zhvillimi i prodhimit diellor dhe magazinimit mund të krijojë përfitime ekonomike më të gjera. Bizneset kanë interes për furnizim të qëndrueshëm dhe çmime të parashikueshme, ndërsa sistemi energjetik ka nevojë të zvogëlojë varësinë nga prurjet hidrike dhe ndryshimet sezonale.
Shqipëria zotëron një potencial të konsiderueshëm për prodhimin e energjisë diellore. Tani sfida lidhet me shndërrimin e këtij potenciali në kapacitete që prodhojnë energji në mënyrë të qëndrueshme dhe me kosto konkurruese.
Për këtë arsye, ankandi i ri prej 300 MW duhet të shoqërohet me transparencë mbi investitorët, çmimet e ofertave, kapacitetin e magazinimit dhe detyrimet që mund të marrë shteti.
BERZH ka konfirmuar përgatitjen e ankandit. Ende nuk ka një kontratë të përfunduar, një çmim fitues apo një datë të garantuar për fillimin e prodhimit.
Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë duhet të tregojë kur do ta hapë procedurën, çfarë kapaciteti baterish do të kërkojë dhe si do t'i mbrojë interesat financiare të sektorit publik.
Shqipëria ka zhvilluar prej vitesh ankande për energjinë e rinovueshme, por vazhdon të përballet me nevojën për importe në periudha të caktuara. Projekti i ri synon të adresojë një pjesë të këtij problemi.
Për ekonominë shqiptare, rezultati nuk do të matet vetëm me 300 MW të shpallur në një ankand. Do të matet me energjinë që centralet do të prodhojnë realisht, me sasinë që bateritë do të mund të ruajnë dhe me koston që sistemi do të paguajë për ta siguruar./Pamfletihidrocentrale shqipëria importi i energjisë tender i ri Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Ekonomi Këmbimi valutor 8 nëntor 2026/ Mësoni me sa shiten e blihen monedhat e huaja sot 8 Nëntor 2026, 07:5207:52Ekonomi Familjet e varfra në rrezik të mbeten pa drita: ERE propozon ndryshimin e rregullave për ndërprerjen e energjisë! 7 Nëntor 2026, 12:2712:27Ekonomi Buxheti 2027, qeveria lë në mëshirë të fatit arsimin, shëndetësinë dhe pensionistët 7 Nëntor 2026, 11:0411:04Ekonomi Forcimi i Lekut ul më tej peshën e borxhit të jashtëm në valutë të huaj 7 Nëntor 2026, 08:1008:10Ekonomi Euro në pikiatë, mesoni me sa blihen dhe shiten monedhat e huaja sot 7 Nëntor 2026, 07:1807:18Ekonomi Bizneset gjermane kundër paketës fiskale 2027: Rritja e taksave rrezikon investimet dhe vendet e punës 6 Nëntor 2026, 15:3515:35Ekonomi