Një suplement i zakonshëm i vitaminës D mund të ketë një efekt të papritur brenda organizmit. Një studim i publikuar në vitin 2025 zbuloi se marrja e vitaminës D2 mund të ulë nivelet e vitaminës D3, forma që organizmi i njeriut e prodhon natyrshëm kur lëkura ekspozohet ndaj dritës së diellit. Ky dallim është i rëndësishëm, sepse vitamina D2 dhe vitamina D3 shpesh trajtohen si burime të këmbyeshme të të njëjtit lëndë ushqyese. Të dyja mund të rrisin nivelin e përgjithshëm të vitaminës D në organizëm, por një numër në rritje provash tregon se D3 është përgjithësisht më efektive në rritjen dhe ruajtjen e formës kryesore të vitaminës D që matet në gjak. Udhëzimet aktuale të Institutit Kombëtar të Shëndetit të SHBA-së pasqyrojnë këto prova, duke vënë në dukje se D3 priret të rrisë më shumë nivelet e vitaminës D dhe t’i mbajë ato të larta për më gjatë sesa D2.Lexo edhe:Kolesteroli rritet ndjeshëm pas moshës 50 vjeç, ja pse ndodh Vitamina D është thelbësore për të ndihmuar organizmin të përthithë kalciumin dhe të ruajë kocka të shëndetshme. Ajo gjithashtu luan rol në funksionimin e muskujve, nervave dhe sistemit imunitar. Në Mbretërinë e Bashkuar, njerëzit këshillohen të marrin në konsideratë marrjen e 10 mikrogramëve (µg) vitaminë D çdo ditë gjatë muajve më të errët të vitit, kur rrezet e diellit janë përgjithësisht shumë të dobëta që lëkura të prodhojë sasi të mjaftueshme të kësaj vitamine. Vitamina D2 dhe D3 nuk janë krejtësisht të njëjta Suplementet e vitaminës D përgjithësisht përmbajnë një nga dy format e saj. Vitamina D2, e quajtur gjithashtu ergokalciferol, prodhohet zakonisht nga kërpudhat ose majaja e ekspozuar ndaj dritës ultravjollcë. Vitamina D3, ose kolekalciferoli, është e njëjta formë që prodhohet në lëkurën e njeriut pas ekspozimit ndaj rrezatimit ultravjollcë B nga drita e diellit. Tradicionalisht, vitamina D3 në suplementet ushqimore është marrë shpesh nga lanolina e përfituar nga leshi i deleve. Megjithatë, tashmë është e disponueshme edhe vitamina D3 pa përbërës me origjinë shtazore, e prodhuar nga burime të tilla si likenet, një konsideratë e rëndësishme për njerëzit që ndjekin dieta vegane ose me bazë bimore. Pasi vitamina D hyn në organizëm, ajo kalon nëpër disa hapa përpunimi. Mëlçia e shndërron atë në 25-hidroksivitaminë D, formën që mjekët matin zakonisht në analizat e gjakut për të vlerësuar nivelin e vitaminës D te një person. Vitamina D2 prodhon 25-hidroksivitaminën D2, ndërsa vitamina D3 prodhon 25-hidroksivitaminën D3. Është pikërisht kjo formë e prejardhur nga D3 që studiuesit zbuluan se mund të ulet pasi njerëzit marrin vitaminë D2. Vitamina D2 u lidh me një rënie të vitaminës D3 Studimi i vitit 2025, i publikuar në revistën Nutrition Reviews nga studiues të Universitetit të Surrey-t, John Innes Centre dhe Quadram Institute Bioscience, bashkoi të dhëna nga prova të kontrolluara të randomizuara për ta shqyrtuar më nga afër këtë efekt. Studiuesit analizuan 20 studime, nga të cilat 11 ofronin të dhëna të përshtatshme për meta-analizën kryesore. Krahasuar me njerëzit që nuk morën vitaminë D2, ata që morën D2 kishin përqendrime dukshëm më të ulëta të 25-hidroksivitaminës D3. Në varësi të mënyrës se si u analizuan rezultatet, ulja mesatare ishte afërsisht 9 deri në 18 nanomolë për litër. E rëndësishmja, kjo nuk do të thotë se vitamina D2 thjesht e largon vitaminën D nga organizmi ose se marrja e saj është domosdoshmërisht e dëmshme. Vetë vitamina D2 rrit 25-hidroksivitaminën D2 dhe mund të kontribuojë në nivelin e përgjithshëm të vitaminës D. Në vend të kësaj, gjetja e papritur është se rritja e njërës formë duket se shoqërohet me uljen e tjetrës. Emily Brown, PhD, studiuese kryesore e studimit nga Departamenti i Ushqyerjes, Ushtrimeve, Kronobiologjisë dhe Gjumit në Universitetin e Surrey-t, tha: “Suplementet e vitaminës D janë të rëndësishme, veçanërisht nga tetori deri në mars, kur organizmi ynë nuk mund të prodhojë vitaminë D nga rrezet e diellit në Mbretërinë e Bashkuar. Megjithatë, zbuluam se suplementet e vitaminës D2 mund të ulin në fakt nivelet e vitaminës D3 në organizëm, një efekt që më parë nuk njihej si pasojë e marrjes së këtyre suplementeve. Ky studim sugjeron se, në varësi të faktorëve individualë, suplementet e vitaminës D3 mund të jenë më të dobishme për shumicën e njerëzve sesa vitamina D2.” Pse do ta ulte vitamina D2 vitaminën D3? Shkencëtarët ende nuk kanë një shpjegim përfundimtar. Një mundësi lidhet me mekanizmat e organizmit për rregullimin e vitaminës D. Kur përqendrimet e metabolitëve të vitaminës D rriten, organizmi mund të përshpejtojë shpërbërjen dhe eliminimin e këtyre përbërjeve për të mbajtur nivelet nën kontroll. Studiuesit kanë propozuar se rritja e vitaminës D2 mund të shtojë kështu eliminimin e 25-hidroksivitaminës D3 që ndodhet tashmë në organizëm. Eksperimentet e mëparshme kanë sugjeruar gjithashtu se kjo marrëdhënie mund të funksionojë në të dyja drejtimet, ku suplementimi me D3 ndonjëherë ul metabolitët e prejardhur nga D2. Megjithatë, sa e rëndësishme është saktësisht kjo marrëdhënie balancuese për shëndetin mbetet ende e paqartë. Profesoresha Cathie Martin, drejtuese e grupit në John Innes Centre, tha: “Ky meta-studim thekson rëndësinë e sigurimit të aksesit në vitaminën D3 me bazë bimore në Mbretërinë e Bashkuar.” Ky synim është bërë gjithnjë e më praktik, sepse tashmë janë të disponueshme burime bimore dhe pa përbërës me origjinë shtazore të vitaminës D3, përfshirë D3 të përftuar nga likenet. D3 mund të ndikojë ndryshe në sistemin imunitar Gjetjet përputhen gjithashtu me punime të mëparshme që sugjerojnë se D2 dhe D3 mund të mos kenë efekte identike përtej aftësisë së tyre për të rritur nivelet e vitaminës D. Një studim i publikuar në Frontiers in Immunology dhe i drejtuar nga profesori Colin Smith nga Universiteti i Surrey-t shqyrtoi mënyrën se si suplementimi ndikonte në aktivitetin e gjeneve në gjak. Studiuesit gjetën dallime të konsiderueshme midis përgjigjeve ndaj D2 dhe D3, përfshirë ndryshime që lidhen me sistemin imunitar. Në veçanti, vitamina D3 dukej se stimulonte aktivitetin e lidhur me sinjalizimin e interferonit të tipit I, ndërsa vitamina D2 jo. Interferonet e tipit I janë proteina sinjalizuese që ndihmojnë në paralajmërimin e qelizave kur një infeksion është duke u zhvilluar dhe përbëjnë një pjesë të rëndësishme të mbrojtjes së hershme të organizmit kundër viruseve dhe patogjenëve të tjerë. Profesori Colin Smith tha: “Ne kemi treguar se vitamina D3, por jo vitamina D2, duket se stimulon sistemin e sinjalizimit të interferonit të tipit I në organizëm një pjesë kyçe e sistemit imunitar që ofron vijën e parë të mbrojtjes kundër baktereve dhe viruseve. Prandaj, një nivel i shëndetshëm i vitaminës D3 mund të ndihmojë në parandalimin e viruseve dhe baktereve që të vendosen në organizëm.” Gjetjet mbi sistemin imunitar janë interesante, por ato nuk duhet të interpretohen si provë se marrja e D3 do të parandalojë një infeksion të caktuar. Ndryshimet në aktivitetin e gjeneve dhe sinjalizimin imunitar nuk përkthehen domosdoshmërisht drejtpërdrejt në më pak sëmundje, dhe nevojiten studime klinike më të mëdha për të përcaktuar se çfarë nënkuptojnë këto ndryshime për shëndetin e përditshëm. Provat më të reja shtojnë një element të rëndësishëm Kërkimet e publikuara pas analizës së vitit 2025 e bëjnë tablonë më të ndërlikuar. Një rishikim sistematik dhe meta-analizë e veçantë e vitit 2026 shqyrtoi 26 prova të randomizuara që përfshinin vitaminën D2. Ai zbuloi se suplementimi me D2 uli ndjeshëm nivelet e hormonit paratiroid dhe shkaktoi një rritje të vogël të kalciumit në gjak, duke treguar se D2 vazhdon të ketë efekte të rëndësishme biologjike edhe pse mund të ulë nivelet e D3 në qarkullimin e gjakut. Ky zbulim është i rëndësishëm, sepse ulja e D3 nuk duhet të ngatërrohet me prova se D2 është joefektive. Informacioni aktual i Institutit Kombëtar të Shëndetit të SHBA-së vazhdon të theksojë se si D2, ashtu edhe D3 mund të rrisin nivelet e përgjithshme të vitaminës D në gjak. Dallimi është se provat e grumbulluara favorizojnë D3 për prodhimin e një rritjeje më të madhe dhe ruajtjen e saj për një kohë më të gjatë. Kjo është gjithashtu në përputhje me meta-analizat e mëparshme që kanë krahasuar drejtpërdrejt të dyja format. Një analizë e 24 studimeve zbuloi se D3 ishte më efektive se D2 në përmirësimin e nivelit të përgjithshëm të vitaminës D, ndërsa një tjetër, e përqendruar te marrja e shpeshtë e dozave, arriti në një përfundim të ngjashëm. Shkencëtarët ende duhet të përcaktojnë se çfarë nënkupton ky ndryshim Pyetja kryesore që mbetet pa përgjigje nuk është nëse D2 mund të ulë D3 në qarkullimin e gjakut. Provat nga studimet e randomizuara sugjerojnë fuqimisht se ajo mund ta bëjë këtë. Ajo që mbetet e paqartë është nëse kjo ulje sjell ndryshime domethënëse në rezultatet shëndetësore. Studiuesit thonë se nevojiten studime të tjera për të përcaktuar se si metabolizohen D2 dhe D3, nëse efektet e tyre në funksionin imunitar ndryshojnë në mënyrë domethënëse dhe nëse D3 duhet të bëhet forma e preferuar për suplementimin rutinë kur nuk ekziston ndonjë arsye individuale për përdorimin e D2. Profesori Martin Warren, drejtuesi shkencor i Quadram Institute, tha: “Mungesa e vitaminës D përbën një shqetësim të rëndësishëm për shëndetin publik, veçanërisht gjatë muajve të dimrit, kur mungesa është e përhapur në një pjesë të konsiderueshme të popullsisë së Mbretërisë së Bashkuar. Kjo përpjekje kërkimore bashkëpunuese përputhet mirë me misionin e Quadram Institute për të mundësuar jetë më të shëndetshme përmes inovacionit në ushqim, me qëllim rritjen e dendësisë ushqyese të ushqimit që konsumojmë. Trajtimi i kësaj çështjeje me formën më efektive të suplementimit ose fortifikimit me vitaminë D është i një rëndësie të jashtëzakonshme për shëndetin e kombit.” Për momentin, provat sugjerojnë gjithnjë e më shumë se etiketa në një suplement të vitaminës D ka rëndësi. D2 dhe D3 mund të kontribuojnë të dyja në nivelin e vitaminës D në organizëm, por ato nuk janë domosdoshmërisht të këmbyeshme nga pikëpamja metabolike, dhe D3 duket se ka një avantazh kur qëllimi është rritja dhe ruajtja e niveleve të vitaminës D. Ajo që shkencëtarët ende duhet të përcaktojnë është nëse këto ndryshime biokimike përkthehen në ndryshime të rëndësishme në shëndetin afatgjatë./ScienceDaily
