Dr Anna Schaffner u largua nga akademia për t’u bërë trajnere e specializuar në djegien psikologjike dhe rraskapitjen. Deri në vitin 2023, Dr Anna Schaffner ishte profesore e historisë në Universitetin e Kentit. Ajo u largua nga akademia kur kuptoi se në të vërtetë nuk kishte dashur kurrë të bëhej profesore. Edhe pse i pëlqente të mësonte për të kaluarën, ajo kishte ndjekur një doktoraturë “për të kundërshtuar historinë që i tregoja vetes se isha budallaqe, e cila vinte nga vetëvlerësimi im i ulët”, siç e kupton tani. Çdo leksion që zhvillonte dhe çdo punim që dorëzonte i dukej si një lojë me rrezik të lartë mashtrimi, për të cilën ajo kalonte ditë të tëra duke u përgatitur së tepërmi, në mënyrë që të mbrohej nga vëzhgimi dhe gjykimi i të tjerëve. Nuk është çudi që përfi në një gjendje djegieje psikologjike, të cilën ajo e përkufizon si “rraskapitje që nuk mund ta lehtësojmë përmes pushimit”.Lexo edhe:Alzheimeri /Një ilaç eksperimental synon ta parandalojë te personat e shëndetshëm, por të predispozuar Për fat të mirë, Dr Schaffner është vërtet shumë inteligjente dhe ajo i ka kthyer përvojat e veta të jetës në një plan që çdokush mund ta përdorë për të shmangur të njëjtën djegie psikologjike që ajo përjetoi si akademike. Duke e ditur se nuk mund të ishte e vetme në këto ndjenja, ajo ndryshoi drejtim dhe u rikualifikua si trajnere, me fokus te djegia psikologjike dhe rraskapitja. Tani 47 vjeçe, shumë prej klientëve të saj të cilët përfshijnë profesorë, si edhe drejtues ekzekutivë dhe njerëz me karriera të suksesshme në lloj-lloj profesionesh janë gjithashtu gra në moshën e mesme. Ka një arsye pse kjo periudhë e jetës shoqërohet me kaq shumë ndryshime. “Njerëzit punojnë aq shumë për të fituar një të ardhur të caktuar ose për të pasur një karrierë prestigjioze, për të ruajtur një marrëdhënie të caktuar ose për të mbetur fizikisht tërheqës, në mënyrë që të ndihen mirë me veten, vetëm për të kuptuar pas dekadash se nuk janë të përmbushur”, shpjegon ajo. Schaffner beson se ekziston një mënyrë e besueshme për të shmangur një krizë të moshës së mesme dhe, në të vërtetë, për t’u rikuperuar nga kjo lloj unike rraskapitjeje që shfaqet mes moshës 40 dhe 60 vjeç. Ja si ta bëni vetë punën e vështirë. Kuptoni se po i tregoni vetes një histori Shumica prej nesh pëlqen të mendojë se problemet tona janë unike dhe se jemi të veçantë në mënyrat specifike se si përballemi me vështirësitë. Por shumica e klientëve të Dr Schaffner përballen me të njëjtën grusht të vogël bindjesh të gabuara: “Jam budallaqe”, ose “Jam e shëmtuar”, ose “Jam njeri i keq”. Kur i mbajmë me vete këto ide, “e gjithë energjia jonë shpërdorohet në luftë të brendshme psikologjike”, thotë Dr Schaffner. “Nuk mund ta drejtojmë vëmendjen tonë jashtë vetes, sepse ajo është konsumuar e gjitha në këto cikle vetëfajësimi dhe vetëurrejtjeje.” Shumë njerëz gjithashtu hedhin akuza ndaj pjesës tjetër të botës: se janë gjithmonë viktima të njerëzve të tjerë, se janë më të mirë se të tjerët ose thelbësisht të ndryshëm, apo se njerëzit e tjerë nuk do t’i pëlqejnë kurrë. “Këto lloj idesh priren të kenë origjinën në fëmijëri, kur gjërat mund të kenë qenë vërtet të pasigurta”, thotë Dr Schaffner. Njerëzit që kanë pasur një fëmijëri të vështirë ose janë ngacmuar në shkollë mund të jenë më të prirur për të zhvilluar këto bindje. Problemi është se “kur i themi vetes se bota është një vend i keq, do të shohim vetëm gjëra të këqija”, thotë Dr Schaffner. Prandaj, deri në moshën e mesme, mund ta gjeni veten të bllokuar, të mbingarkuar dhe të djegur psikologjikisht nëse jetoni me këto qëndrime. Edhe narcisistët, të cilët vazhdimisht i thonë vetes se janë superiorë, përfundimisht do të përfjnë të djegur psikologjikisht, “sepse jetojnë në një gjendje të vazhdueshme disonance njohëse, pasi këndvështrimi i tyre për botën është kaq dukshëm në kundërshtim me botën reale”, thotë Dr Schaffner. Hapi i parë është të shihni distancën mes këtyre narrativave dhe fakteve reale të jetës suaj dhe të botës përreth jush. “Për ta bërë këtë, duhet të bëheni vëzhgues të mendjes suaj, që do të thotë të mos zhyteni në përmbajtjen [e këtyre historive], por thjesht të dalloni se çfarë po ndodh dhe të vini re modelet në mënyrën tuaj të të menduarit”, thotë Dr Schaffner. Mund të jetë veçanërisht e dobishme të shkruani historitë e ndryshme që i tregoni vetes, në mënyrë që të shihni se sa të padobishme janë në të vërtetë. “T’i nxjerrësh këto histori jashtë vetes në këtë mënyrë dhe të vëresh se sa e njëanshme është përzgjedhja jonë e provave dhe sa jo zemërgjerë, madje edhe mizore, janë interpretimet tona, mund të na ndihmojë të kuptojmë se si këto histori, në fund të fundit, po e bëjnë jetën tonë më keq”, thotë Dr Schaffner. Kuptoni nga vjen historia juaj Pasi të keni kuptuar se cilat janë historitë e rreme që i tregoni vazhdimisht vetes, mund të jetë e lehtë të hamendësoni se nga vijnë këto ide. Ndoshta besoni se nuk jeni inteligjentë për shkak të mënyrës se si jeni trajtuar nga një mësues në shkollë, ose keni arritur të mendoni se nuk jeni tërheqës sepse ish-bashkëshorti ose ish-bashkëshortja juaj ka kritikuar pamjen tuaj. Në çdo rast, akti i “kujtesës se nga vijnë këto ide”, siç shprehet Dr Schaffner, ju lejon të filloni t’i zbërtheni ato. “Ne kemi një rezervuar kaq të madh kujtimesh, por ato që shfaqen në historitë që tregojmë për jetën tonë janë vetëm një grusht i vogël dhe zakonisht janë kujtimet e këqija ose të padobishme”, vëren Dr Schaffner. Për të ndryshuar historitë që tregojmë për jetën tonë, duhet të përfshijmë informacione të reja. Nuk është faji juaj nëse e gjeni të vështirë këtë koncept. Truri ynë kërkon gjëra “që konfirmojnë atë që ne tashmë besojmë”, shpjegon Dr Schaffner. Shumica prej nesh ka “një prirje negative njohëse”, që do të thotë se kërkohet përpjekje e vetëdijshme për t’u dhënë rëndësi dhe theksim të barabartë gjërave të mira. Djegia psikologjike dhe trazirat emocionale që lidhen me të mund ta bëjnë këtë veçanërisht të vështirë. Në fakt, është një fenomen i dokumentuar mirë që njerëzit me depresion, për shembull, e kanë më të vështirë të kujtojnë kujtime pozitive në krahasim me popullatën e përgjithshme. Dr Schaffner thotë se të kuptuarit e origjinës së bindjeve negative mund të na ndihmojë të fillojmë t’i zbërthejmë ato. Mënyra më e mirë për të kujtuar më shumë kujtime pozitive dhe për t’i përshtatur ato në një pamje më të saktë të jetës suaj është të “kujtoni më shumë gjendje të dobishme dhe pozitive në të cilat keni qenë në të kaluarën”, thotë Dr Schaffner. Shumë prej klientëve të saj kanë vështirësi me vetëbesimin e ulët, për shembull, por të gjithë ne mund të kujtojmë një moment kur jemi ndier të lumtur dhe me vetëbesim, qoftë edhe për pak kohë. Si hipnoterapiste klinike e kualifikuar, Dr Schaffner përdor hipnozën për të “inkurajuar klientët e mi të kujtojnë momente kur janë ndier të suksesshëm, të lumtur dhe me vetëbesim dhe t’i përdorin këto kujtime për të riaktivizuar gjendje që u japin burime”, thotë ajo. Por kjo është një teknikë që mund ta përdorni edhe në shtëpi, duke përfytyruar me sa më shumë hollësi të jetë e mundur se ku ndodheshit dhe si ndiheshit në një moment kur po përparonit dhe po shkëlqenit. Kjo do t’ju ndihmojë të kujtoni sukseset dhe momentet e mira që zakonisht do t’i anashkalonit. Gjeni një mënyrë më të dhembshur për ta shpjeguar jetën tuaj Pasi të keni sjellë më shumë kujtime pozitive në historinë që tregoni për jetën tuaj, gjëja tjetër është “të gjeni shpjegime më të dhembshura për gjërat në jetën tuaj që kanë shkuar keq”, thotë Dr Schaffner. Imagjinoni mënyrën se si do t’i qaseni një miku që kishte nevojë për ndihmën tuaj për t’i dhënë kuptim gjërave, këshillon ajo. Rivlerësimi i vetes në këtë mënyrë nuk kërkon të pretendoni se gjërat nuk kanë qenë kurrë të këqija ose të vështira, apo se nuk keni bërë kurrë gabime, por thjesht thotë Dr Schaffner. Pas kësaj, gjithçka që mbetet është të ndaloni së pari kaq shumë pas së kaluarës dhe të kaloni më shumë kohë duke u përqendruar te e ardhmja, një e ardhme “ku nuk jeni të rënduar nga ndikimi që kanë pasur historitë e vjetra negative”, thotë Dr Schaffner. “Është vërtet e rëndësishme jo vetëm të dini se çfarë nuk dëshironi më, por gjithashtu të keni një vizion joshës dhe bindës të asaj që dëshironi në vend të kësaj, pasi ky është një forcë motivuese shumë më e fuqishme.” Shumë prej klientëve të Dr Schaffner kanë lënë punë toksike dhe kanë përfunduar marrëdhënie që nuk i përmbushnin. Por shumica e njerëzve që përjetojnë djegie psikologjike në të vërtetë kërkojnë “një lloj paqeje të brendshme, ku mendjet e tyre janë miqtë e tyre dhe ku nuk përfshihen në mendime të përsëritura rreth dështimit ose turpit”, thotë ajo. Të shmangësh përgjithmonë djegien psikologjike do të thotë të rivlerësosh vazhdimisht historitë që krijon, për të kuptuar se sa të drejta dhe të vërteta janë ato në të vërtetë – ose “të punosh muskulin tënd metakognitiv”, siç shprehet Dr Schaffner. “Gjithmonë duhet të përpiqemi ta kapim historinë në momentin kur po ndodh. Jo gjithmonë do të jemi të suksesshëm, por është diçka e rëndësishme që duhet ta praktikojmë çdo ditë.”/TheTelegraph
