Tensioni i lartë i gjakut është një nga problemet më të përhapura shëndetësore, veçanërisht te personat e moshuar. Përveç trajtimit mjekësor dhe aktivitetit fizik, ushqyerja e shëndetshme mund të luajë rol të rëndësishëm në kontrollin e tij. Dietologia Victoria Taylor, nga Fondacioni Britanik i Zemrës, ka identifikuar katër grupe ushqimesh që mund të ndihmojnë në uljen e tensionit dhe mbrojtjen e shëndetit kardiovaskular. Tensioni i lartë i gjakut, i njohur edhe si hipertension, prek miliona njerëz në mbarë botën dhe konsiderohet një nga faktorët kryesorë të rrezikut për sëmundjet e zemrës dhe goditjet në tru.Lexo edhe:As konsumimi i moderuar nuk është i sigurt, studimi zbulon rreziqet që fsheh alkooli për shëndetin Sipas Shërbimit Kombëtar Shëndetësor britanik (NHS), hipertensioni shpesh nuk shfaq simptoma të dukshme, prandaj shumë njerëz mund të jetojnë me këtë gjendje pa qenë të vetëdijshëm. Për këtë arsye, ai shpesh cilësohet si “vrasësi i heshtur”. Një studim i Universitetit të Oksfordit, i publikuar në shtator dhe që përfshiu rreth 1,4 milionë të rritur, sugjeroi se vetëm rreth gjysma e pacientëve që trajtohen për hipertension nga mjekët e familjes e kanë tensionin nën kontroll. Studimi gjithashtu tregoi se shumë persona në Angli nuk janë të vetëdijshëm se vuajnë nga tensioni i lartë, gjë që mund të rrisë rrezikun për infarkt, goditje në tru dhe vdekje të parakohshme. Megjithatë, ekspertët theksojnë se ndryshimet në stilin e jetesës mund të ndihmojnë ndjeshëm në menaxhimin e kësaj gjendjeje. Dieta DASH, një nga mënyrat e rekomanduara për kontrollin e tensionit Victoria Taylor, dietologe e lartë në Fondacionin Britanik të Zemrës (British Heart Foundation), rekomandon modelin ushqimor DASH, shkurtim i shprehjes Dietary Approaches to Stop Hypertension. Kjo dietë është zhvilluar për të ndihmuar në kontrollin e tensionit të lartë të gjakut dhe bazohet në konsumimin e frutave, perimeve, drithërave integrale, proteinave të shëndetshme dhe produkteve të qumështit me pak yndyrë. Modeli DASH gjithashtu rekomandon kufizimin e kripës, yndyrave të ngopura dhe ushqimeve shumë të përpunuara. Sipas Taylor, katër grupe ushqimesh janë veçanërisht të dobishme për personat që kërkojnë ta mbajnë tensionin nën kontroll. 1. Frutat dhe perimet Frutat dhe perimet janë ndër përbërësit më të rëndësishëm të një regjimi ushqimor të shëndetshëm për zemrën. Taylor thekson se disa studime kanë sugjeruar se lëngu i panxharit mund të ndihmojë në uljen e tensionit të gjakut, falë përmbajtjes së nitrateve. Pas konsumimit, nitratet mund të shndërrohen në oksid nitrik, një substancë që ndihmon në zgjerimin e enëve të gjakut dhe përmirësimin e qarkullimit. Edhe perime të tjera, si selinoja dhe lakra jeshile, përmbajnë nitrate natyrale. Ndërkohë, frutat dhe perimet, përfshirë bananet dhe luleshtrydhet, ofrojnë lëndë të tjera ushqyese të dobishme, veçanërisht kalium. Kaliumi ndihmon në rregullimin e tensionit të gjakut dhe në balancimin e efekteve të natriumit në organizëm. Megjithatë, Taylor këshillon që kaliumi të merret kryesisht përmes ushqimit dhe jo përmes suplementeve. Marrja e tepërt e kaliumit mund të jetë e rrezikshme për personat me probleme të veshkave ose për ata që përdorin barna të caktuara, përfshirë disa lloje diuretikësh. Për këtë arsye, suplementet e kaliumit duhet të përdoren vetëm me rekomandim mjekësor. Dietologia rekomandon konsumimin e të paktën pesë porcioneve me fruta dhe perime në ditë, në përputhje me udhëzimet e NHS-së. 2. Proteinat pa shumë yndyrë Grupi i dytë i ushqimeve që rekomandohet në dietën DASH përfshin burimet e proteinave me përmbajtje të ulët të yndyrave të ngopura. Proteinat ndihmojnë në ruajtjen e masës muskulore dhe krijojnë ndjesinë e ngopjes, duke kontribuuar në kontrollin e peshës trupore. Mbajtja e një peshe të shëndetshme është një nga faktorët që mund të ndihmojnë në uljen e tensionit të gjakut. Taylor rekomandon kufizimin e mishit të kuq dhe veçanërisht të mishit të përpunuar, duke zgjedhur alternativa më të shëndetshme. Ndër ushqimet që ajo sugjeron janë: Mishi i pulës dhe i gjelit të detit, mundësisht pa lëkurë.
Peshku.
Vezët.
Fasulet dhe bishtajoret e tjera. Këto ushqime mund të sigurojnë proteina cilësore, ndërsa disa prej tyre përmbajnë edhe fibra dhe lëndë ushqyese që mbështesin shëndetin e zemrës. 3. Drithërat integrale Drithërat integrale janë një tjetër element i rëndësishëm i dietës DASH. Ndryshe nga produktet e rafinuara, ato ruajnë më shumë nga përbërësit natyralë të kokrrës së drithit, duke përfshirë fibrat, vitaminat dhe mineralet. Taylor rekomandon zëvendësimin e karbohidrateve të rafinuara me alternativa integrale. Disa prej ushqimeve që mund të përfshihen në regjimin e përditshëm janë orizi kaf, buka integrale dhe tërshëra. Fibrat ushqimore ndihmojnë në funksionimin e sistemit tretës, mund të kontribuojnë në uljen e kolesterolit dhe mbështesin kontrollin e peshës trupore. Konsumimi i rregullt i drithërave integrale lidhet gjithashtu me një rrezik më të ulët të sëmundjeve kardiovaskulare. 4. Produktet e qumështit me pak yndyrë Grupi i katërt përfshin qumështin, kosin dhe produktet e tjera të qumështit me pak yndyrë. Sipas Taylor, këto ushqime përmbajnë një kombinim të rëndësishëm lëndësh ushqyese, përfshirë kalciumin, i cili luan rol në funksionimin e muskujve dhe në rregullimin e tensionit të gjakut. “Produktet e qumështit përmbajnë një kombinim kompleks lëndësh ushqyese, përfshirë kalciumin, i cili është lidhur me uljen e tensionit të gjakut”, shpjegon dietologia. Konsumimi i këtyre produkteve, si pjesë e një diete të ekuilibruar, mund të kontribuojë në përmirësimin e shëndetit kardiovaskular. Megjithatë, rekomandohet zgjedhja e varianteve pa shumë sheqer të shtuar dhe me përmbajtje më të ulët të yndyrave të ngopura. Ushqyerja është e rëndësishme, por nuk e zëvendëson trajtimin mjekësor Përveç ndryshimeve në ushqyerje, ekspertët rekomandojnë aktivitet të rregullt fizik, kontrollin e peshës trupore, kufizimin e konsumit të kripës dhe reduktimin e alkoolit. Të gjitha këto masa mund të ndihmojnë në uljen e tensionit të gjakut dhe zvogëlimin e rrezikut për sëmundje të zemrës. Megjithatë, personat që vuajnë nga hipertensioni duhet të vazhdojnë trajtimin e përshkruar nga mjeku dhe të mos i ndërpresin barnat vetëm për shkak të ndryshimeve në dietë. Po ashtu, çdo ndryshim i rëndësishëm ushqimor duhet të marrë parasysh alergjitë, sëmundjet ekzistuese dhe barnat që përdor personi. Sipas dietologes Victoria Taylor, kombinimi i frutave dhe perimeve, proteinave me pak yndyrë, drithërave integrale dhe produkteve të qumështit me pak yndyrë mund të jetë një mënyrë efektive për ta mbështetur kontrollin e tensionit të gjakut. Kur shoqërohet me kufizimin e kripës, aktivitetin fizik dhe kujdesin e duhur mjekësor, dieta DASH mund të ndihmojë në mbrojtjen afatgjatë të shëndetit të zemrës.