Vladimir Putin Larg frontit të luftës në Ukrainë, incidentet e dyshuara me lidhje ruse janë shtuar ndjeshëm. Analiza e publikuar nga media zvicerane ngre pyetjen nëse Moska po përgatit një përshkallëzim apo po teston kufijtë e reagimit europian... Rusia po e shtrin gjithnjë e më shumë përplasjen me Perëndimin përtej fushëbetejës në Ukrainë. Që nga fillimi i luftës në vitin 2022, Europa ka regjistruar një numër në rritje incidentesh, për të cilat autoritetet ose ekspertët kanë dyshuar për përfshirje ruse.
Rastet përfshijnë sabotimin e kabllove nënujore, zjarre në impiante të industrisë së mbrojtjes, sulme kibernetike kundër infrastrukturës energjetike dhe incidente me dronë. Instituti për studimin e konflikteve ACLED kishte regjistruar deri në fillim të shtatorit më shumë se 200 incidente ku përfshirja ruse dyshohej ose ishte konfirmuar.
Megjithatë, autorët nuk identifikohen ose kapen në çdo rast dhe përgjegjësia nuk mund të përcaktohet gjithmonë me siguri.
Sipas analizës së publikuar në median zvicerane NZZ, incidentet shfaqin disa modele që përkojnë me interesa strategjike të Moskës. Vendet në krahun lindor të NATO-s, shtetet që mbështesin fuqishëm Ukrainën dhe objektet me rëndësi për kapacitetet ushtarake dhe parandaluese të Europës janë ndër më të ekspozuarat.
Vendet europiane theksojnë se nuk ndodhen në luftë të drejtpërdrejtë me Rusinë. Për këtë arsye, autoritetet i klasifikojnë shpesh veprimet e fshehta si sulme hibride: operacione që synojnë kundërshtarin pa kaluar në një konflikt të hapur ushtarak.
Përgjigjja europiane ka përfshirë hetime penale, masa diplomatike dhe sanksione ekonomike.
Një prej incidenteve të fundit ndodhi në Leipzig të Gjermanisë, ku një dron mbante një ngarkesë shpërthyese që nuk detonoi. Gjermania e bëri zyrtarisht Rusinë përgjegjëse për incidentin, mbylli konsullatën ruse dhe paralajmëroi masa të tjera sanksionuese.
Çfarë kërkon të mësojë Moska?
Gjatë 12 muajve të fundit, incidentet janë bërë më të shpeshta dhe më të dukshme. Dronë, avionë luftarakë dhe mjete të tjera fluturuese kanë hyrë pa autorizim në hapësirën ajrore të një numri vendesh europiane. Disa kanë fluturuar mbi infrastrukturë kritike dhe baza ushtarake, ndërsa raste të tjera kanë shkaktuar ndërprerjen e operacioneve në aeroporte.
Sipas Charlie Edwards, ekspert për sigurinë dhe strategjinë në International Institute for Strategic Studies (IISS), këto veprime nuk tregojnë domosdoshmërisht përgatitje për një sulm të hapur kundër vendeve të NATO-s. Ai argumenton se Moska po përpiqet të përcaktojë kufijtë e reagimit europian.
“Çdo reagim jep të dhëna për atë që Europa mund të bëjë ushtarakisht dhe politikisht – dhe për atë që është e gatshme të bëjë”, thotë Edwards. Eksperti e përshkruan këtë qasje si “reconnaissance by battle”, pra mbledhje informacioni duke testuar në mënyrë të drejtpërdrejtë kundërshtarin.
Më shumë se 100 shkelje të hapësirës ajrore gjatë 12 muajve të fundit, sipas analizës së cituar, mund t'i kenë dhënë Moskës informacion për mënyrën se si reagojnë vendet europiane: ku ndodhen boshllëqet në sistemet e zbulimit, sa shpejt ngrihen avionët luftarakë, cilat korridore përdorin për interceptim dhe në çfarë rrethanash ndërhyjnë.
Infrastrukturë dhe rrugë furnizimi në fokus
Aktivitete të pazakonta ajrore janë regjistruar edhe pranë korridoreve të rëndësishme të furnizimit të NATO-s brenda Europës dhe drejt Ukrainës. Në të njëjtat zona kanë ndodhur akte sabotimi kundër hekurudhave, impianteve të prodhimit të armëve dhe infrastrukturës energjetike e të komunikimit.
Fluturimet e dronëve kanë ndërprerë gjithashtu operacionet në disa aeroporte, duke shkaktuar dëme financiare. Përveç kostove materiale, incidentet mund të krijojnë pasiguri në opinionin publik. Fushatat ruse të dezinformimit, sipas analizës, përdorin më pas akuzat e ngritura nga vendet europiane për të ndërtuar narrativa propagandistike.
Edwards paralajmëron edhe për një efekt tjetër: normalizimin. Nëse incidente të tilla përsëriten shpesh, ato mund të perceptohen gradualisht si më pak të jashtëzakonshme. Ai vëren se qeveritë europiane nuk kanë reaguar në mënyrë të njëtrajtshme ndaj incidenteve me dronë, pjesërisht për shkak të dallimeve ligjore dhe institucionale, por edhe për mungesë të një mekanizmi të përbashkët operacional.
Dyshimet për “flotën hije” ruse
Një tjetër element lidhet me të ashtuquajturën “flotë hije” të Rusisë, anije që Moska i përdor për të shmangur sanksionet perëndimore.
Autoritetet dhe ekspertët po shqyrtojnë mundësinë që disa prej këtyre anijeve të shërbejnë edhe si platforma për operimin e dronëve.
Edwards shpjegon se anijet ofrojnë disa avantazhe: mund të transportojnë operatorë të specializuar, janë të lëvizshme dhe njëkohësisht mund të qëndrojnë për periudha të gjata në një zonë të caktuar.
IISS ka analizuar fluturimet e dronëve në Detin Baltik, Detin e Veriut dhe përgjatë brigjeve europiane. Instituti ka konstatuar se në disa raste, veçanërisht në fund të vitit të kaluar, dronët fluturuan mbi instalime të rëndësishme të NATO-s në periudha kur në afërsi ndodheshin anije të lidhura me flotën hije ruse.
Kjo përkon me zona me rëndësi të veçantë ushtarake. Baza Ramstein në Gjermani është një qendër e rëndësishme logjistike dhe ushtarake. Lakenheath në Britani lidhet me planet për një prani të mundshme të armëve bërthamore amerikane, ndërsa Île Longue në Francë strehon nëndetëset bërthamore franceze.
Në dhjetor 2025, pesë dronë u konstatuan pranë Île Longue. Në të njëjtën periudhë, tre anije të lidhura me flotën hije ruse ndodheshin pranë brigjeve.
Megjithatë, deri tani nuk ka prova publike përfundimtare që vërtetojnë se këto anije kanë shërbyer si platforma për nisjen e dronëve.
Franca ka ndaluar një anije të flotës hije dhe po heton nëse ajo është përdorur për këtë qëllim. Gjermania gjithashtu ka ndaluar një anije mallrash të lidhur me Rusinë, nën dyshimin se prej saj ishte ngritur një dron zbulimi. Autoritetet nuk kanë provuar deri tani një lidhje të drejtpërdrejtë.
Europa kërkon një përgjigje të përbashkët
Sipas Edwards, incidentet mund të vazhdojnë për sa kohë që vendet europiane nuk krijojnë një strategji të koordinuar parandaluese.
Bashkimi Europian po përpiqet të forcojë bashkëpunimin në këtë drejtim. Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, ka njoftuar një mekanizëm europian emergjence për sulmet hibride dhe synon të paraqesë propozime për krijimin e një këshilli europian të sigurisë.
Struktura dhe afati për ngritjen e këtij mekanizmi mbeten ende të paqarta. Ndërkohë, incidentet vazhdojnë. Avionë luftarakë të NATO-s rrëzuan mbi Lituani një dron me eksploziv, Polonia nxori nga Deti Baltik një dron që dyshohet se ishte rus, ndërsa në Bullgari u regjistrua një zjarr në një fabrikë municionesh. /Përshtati Pamfleti nga NZZ/putin europa nato Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota “Po vjen një vendim i madh”, Trump sinjalizon kthesën për Iranin 18 Shtator 2026, 07:2607:26Rajoni dhe Bota Arrihet marrëveshja 24 mld dollarëshe, Trump miraton shitjen e avionëve F-35 për Arabinë Saudite 17 Shtator 2026, 22:5822:58Rajoni dhe Bota SHBA drejt një baze të përhershme ushtarake në Poloni, Trump: Kemi bërë përparim të madh 17 Shtator 2026, 22:4822:48Rajoni dhe Bota Rusia përshkallëzon sulmet e saj ndaj Europës, rreziku i një hapi të gabuar po rritet çdo ditë! 17 Shtator 2026, 20:3920:39Rajoni dhe Bota 5 skenarë në lojë, Friedrich Merz rrezikon shkarkimin këtë fundjavë! 17 Shtator 2026, 20:4020:40Rajoni dhe Bota Tensionet në ngushticën Bab al-Mandeb, Meloni urdhëron Marinën për mbrojtjen e anijeve italiane 17 Shtator 2026, 20:2620:26Rajoni dhe Bota