Një familje siriane në Skoci ngre shqetësime për vendimmarrjen e Zyrës së Brendshme britanike (Home Office), pasi iu ofruan 3,000 paund “për t’u kthyer në Shqipëri”, një vend që asnjëri prej tyre nuk e ka vizituar kurrë. Kështu shkruan gazeta më e madhe në Skoci The National të cilës i referohet Top Channel.
“Kjo ndihmë e konsiderueshme mund t’ju ndihmojë të formësoni të ardhmen tuaj afatgjatë / të ardhmen afatgjatë të familjes suaj në Shqipëri”, thuhet në letrën e Home Office drejtuar Fadi Alsakka-s, i cili, së bashku me familjen e tij, po kërkon azil në Mbretërinë e Bashkuar.
“Këto lloj gabimesh nuk mund të tolerohen kur kontrollon jetën dhe të ardhmen e njerëzve,” tha Alsakka për The National. “Mund të kishte qenë një gabim fatal.”
Alsakka dhe bashkëshortja e tij Lojain, e cila po kryen studimet e nivelit master për Inteligjencë Artificiale (AI) në Universitetin e Glasgout, shprehën besimin se përdorimi i kësaj teknologjie nga Home Office, në një përpjekje për të përshpejtuar shqyrtimin e mbetjeve të kërkesave për azil, ka çuar në këtë gabim.
Javën e kaluar, The Independent raportoi se sistemet e inteligjencës artificiale të përdorura nga Home Office për të përshpejtuar vendimmarrjen kishin dështuar të përmbushnin standardet e saktësisë në 22% të rasteve të rishqyrtuara. “Mbështetja te AI në të tilla raste është e papranueshme,” tha Alsakka, i cili po kryen masterin e tij të dytë në Universitetin e St Andreës.
The National mëson se inteligjenca artificiale nuk është përdorur drejtpërdrejt në hartimin e letrës që përmbante gabimin për Shqipërinë.
Fadi dhe Lojain me banim aktualisht në Glasgoë jetojnë së bashku me dy fëmijët e tyre: Ayman, 11 vjeç, dhe Ayla, 10 vjeç.
Më parë, ata kanë pasur probleme administrative me Home Office, të cilës iu desh t’u dërgonte kartat e tyre të ID-së në Britani gjashtë herë, pasi gabimisht kishin printuar fytyrën e djalit të tyre në pesë rastet e para.
Tani, ata pretendojnë se një “ngatërresë” ka çuar në një gabim me rëndësi kritike në arsyetimin e vendimit të Home Office për të refuzuar kërkesën e tyre për azil, vendim të cilin po e apelojnë në gjykatë, me një datë të caktuar për fillimin e vitit 2027.
“Së fundmi kam pasur një incident në Siri në vitin 2025,” tha Alsakka.
“Në letrën e refuzimit, ata thoshin: ‘Ky incident ka ndodhur në vitin 2023. Familja juaj vizitoi Sirinë në vitin 2023 [për të vizituar një të afërm në prag vdekjeje] dhe nuk pati asnjë rrezik për familjen tuaj’. Por ky incident ka ndodhur në vitin 2025. Nuk është logjike.”
Dokumenti i refuzimit, i cili i ofron familjes 3,000 paund për t’u shpërngulur në Shqipëri, i parë nga The National, sugjeron gjithashtu se ata mund të nisnin një jetë të re në një qytet sirian si Alepo.
Sidoqoftë, Alsakka tha se të dyja opsionet në thelb çojnë në të njëjtën gjë: Home Office që i kërkon familjes të braktisë jetën e saj në Skoci dhe të ndërtojë një të re në një vend ku nuk kanë qenë kurrë.
“Kam jetuar më shumë se gjysmën e jetës sime jashtë Sirisë,” tha Alsakka.
“Në Siri kam kaluar vetëm 10 vjet. Jam 39 vjeç. Nuk kam lidhje atje. Nuk kam të afërm. Fëmijët e mi kanë lindur jashtë Sirisë. Për mua, Siria është si Shqipëria.”
Ai shtoi: “Ata po paralajmërojnë të gjithë shtetasit britanikë se nuk është e pranueshme që të vizitojnë Sirinë, por nga ana tjetër mund të rikthejnë refugjatët dhe kërkuesit e azilit.”
Aktualisht, Qeveria britanike këshillon “kundër të gjitha udhëtimeve drejt Sirisë për shkak të kushteve të paparashikueshme të sigurisë dhe kërcënimit nga sulmet terroriste”.
Prindërit e Lojain jetojnë ende në Damask, kryeqytetin e Sirisë, por ajo tha se do të ishte e pamundur të jetonte me ta, dhe se anëtarët e tjerë të familjes së saj kanë kërkuar azil në të gjithë Evropën.
Vëllai i saj tashmë është shtetas gjerman, ndërsa motrës së saj i është dhënë azil në Turqi. Fadi ka një vëlla që ka kërkuar azil në Belgjikë, ku tashmë gëzon shtetësinë.
I pyetur nëse do të donin të kishin shkuar në një vend tjetër përveç Britanisë së Madhe, Alsakka tha: “E bëjmë gjithmonë këtë krahasim. [Familja jonë] thotë se jemi në një burg të madh e të bukur. Por ishim të detyruar ta bënim gjithë këtë që nga fillimi. Nuk ishte zgjedhje. Nuk ka zgjedhje.”
Lojain, e cila tani punon si përkthyese në komunitet për Glasgoë Life, tha se nëse refuzimi i azilit nga Home Office mbetet në fuqi, familja nuk ka një “plan B” dhe stresi po ndikon negativisht në shëndetin e saj.
“Vazhdoj të kem dhimbje në pjesë të ndryshme të trupit dhe sa herë që shkoja [tek doktori], më thoshnin: ‘Ju lutem, thjesht relaksohuni, gjeni kohë për veten, bëni diçka për veten’,” tha ajo.
“Nuk di çfarë të bëj, të jem i sinqertë, por nuk do të kthehem në Siri,” tha Alsakka. “Nuk mund të kthehem në Siri. Nuk do të sakrifikoj fëmijët e mi, familjen time.”
Ai shtoi se familja ishte “optimiste” se gjykata do të ofronte një dëgjim të drejtë dhe do të mbështeste kërkesën e tyre, pasi beson se një gjyqtar nuk do të jetë nën të njëjtin presion politik si Home Office.
“Ndjej se gjykata merr vendime bazuar në të drejtat e njeriut,” tha Alsakka. “Ata nuk përdorin politikën dhe debatet mbi këto çështje për të refuzuar raste azili.”
I kontaktuar nga gazetari i Top Channel Muhamed Veliu për këtë shkrim të The National, ambasadori i Shqipërisë në Londër, Uran Ferizi, tha se:
“Nuk ka ASNJË BAZË për pretendimet e publikuara nga The National “Zyra e Brendshme britanike i ofron 3 mijë paund familjes siriane në Skoci ‘për të shkuar në Shqipëri’”.
“Ambasada konfirmon se nuk ekziston asnjë marrëveshje e tillë mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Shqipërisë”.
“Shqipëria nuk ka rëne dakord të pranojë shtetas sirianë, apo ndonjë shtetas tjetër jo-shqiptar, nën asnjë skemë të këtij lloji për kthim vullnetar apo rialokim”. Top Channel