Foto Pamfleti / Musée d’Orsay hap sot ekspozitën e parë të madhe që një muze kombëtar francez i kushton artistes amerikane. Rreth 80 piktura, pastel dhe gravura e paraqesin Cassatt-in si figurë qendrore të impresionizmit, artiste të pavarur dhe mbështetëse të së drejtës së votës për gratë... Musée d’Orsay hap më 6 tetor ekspozitën “Mary Cassatt. L’indépendante”, në 100-vjetorin e vdekjes së artistes. Muzeu do ta mbajë ekspozitën të hapur deri më 31 janar 2027.
Institucioni ka mbledhur afro 80 vepra nga koleksione publike dhe private evropiane, si dhe nga muze amerikanë që rrallë i dërgojnë jashtë Shteteve të Bashkuara. Ekspozita përfshin piktura, pastel dhe gravura nga e gjithë karriera e Cassatt-it, si dhe letra të pabotuara e burime që studiuesit nuk i kishin shfrytëzuar më pare
Mary Cassatt lindi në Pensilvani më 1844, por jetoi dhe punoi në Francë për rreth gjashtë dekada. Edgar Degas e ftoi në ekspozitat impresioniste, ku ajo mori pjesë katër herë duke nisur nga viti 1879. Orsay e ndërton ekspozitën rreth pavarësisë së saj artistike, ekonomike dhe politike.
Ekspozita paraqet edhe rindërtimin digjital të “Modern Woman”, muralit monumental me përmasa 4 me 18 metra që Cassatt krijoi për Ekspozitën Botërore të Çikagos më 1893. Vepra origjinale ka humbur. Muzeu ekspozon gravura dhe pastel përgatitore që tregojnë procesin e krijimit të saj. Pjesa përfundimtare dokumenton angazhimin e artistes në lëvizjen për votën e grave. Në vitin 1915, Cassatt dhe koleksionistja Louisine Havemeyer organizuan në Nju Jork një ekspozitë që mblodhi fonde për kauzën e grave. Orsay paraqet disa nga pikturat që morën pjesë në atë veprimtari.
Personazhet dhe institucionet
Caroline Corbeau-Parsons dhe Anne Robbins nga Musée d’Orsay drejtojnë kurimin në Paris. Sarah Moulden përfaqëson National Portrait Gallery të Londrës, ndërsa Erica Hirshler përfaqëson Museum of Fine Arts të Bostonit. Kjo përbërje pasqyron edhe karakterin transatlantik të karrierës së Cassatt-it.
Orsay e ka përfshirë ekspozitën në programin e 40-vjetorit të muzeut. Institucioni pret rreth 3.7 milionë vizitorë në vit, por koleksioni i tij ruan vetëm tetë vepra të Cassatt-it. Gjatë vitit 2026, muzeu bleu pastelin “Jeune fille au banjo” përmes një fondi të ri kushtuar grave artiste.
***
Vlerësim redaksional: Zgjedhjen e përcaktojnë katër elemente konkrete. Franca organizon për herë të parë një retrospektivë të madhe kombëtare për Cassatt-in. Ekspozita bashkon vepra që publiku evropian i sheh rrallë. Orsay e hap atë pikërisht në 100-vjetorin e vdekjes së artistes. Projekti rishikon një histori të impresionizmit që për dekada vendosi Monet-n, Renoir-in dhe Degas-n në qendër, ndërsa Cassatt-in e kufizoi te skenat e nënës me fëmijën.
Ekspozita zgjeron edhe figurën e artistes. Cassatt nuk pikturoi vetëm jetën familjare. Ajo drejtoi studion e vet, pagoi modelet, këshilloi koleksionistë amerikanë, ndikoi në krijimin e koleksioneve impresioniste në SHBA dhe mbështeti politikisht gratë.
Reagimi kritik
Le Monde e cilëson ekspozitën një rehabilitim të merituar për një figurë kryesore të impresionizmit dhe të emancipimit të grave, të cilën institucionet franceze e lanë për një kohë të gjatë në plan të dytë. Gazeta thekson pavarësinë e Cassatt-it dhe statusin e saj si e barabartë artistike me Degas-n dhe Monet-n.
Debati kritik lidhet me interpretimin e skenave familjare. Leximi tradicional i trajtoi ato si pamje sentimentale. Studimet e viteve të fundit i lexojnë si vëzhgime mbi punën e grave, intimitetin, edukimin dhe kufijtë shoqërorë që gratë përballonin në fund të shekullit XIX. Ekspozita e Orsay e mbështet këtë rishikim me gravurat eksperimentale, dokumentet dhe angazhimin politik të artistes.
Dy ngjarje të tjera kulturore:
· Kurt Schwitters në Musée Picasso, Paris. Muzeu hap sot “Le chaos-monde. 1918–1948”, retrospektivën e parë të madhe franceze për artistin gjerman pas më shumë se 30 vjetësh. Ekspozita qëndron e hapur deri më 7 shkurt 2027 dhe shqyrton kolazhin, asamblazhin, arkitekturën dhe reagimin e Schwitters-it ndaj shkatërrimit të luftës. · British Art Show 10 në Coventry. Ekspozita më e madhe periodike e artit bashkëkohor britanik paraqet 37 artistë në tri hapësira. Ekow Eshun e ka kuruar rreth emigracionit, identitetit dhe frikës nga i huaji. Pas Coventry-, ekspozita udhëton në Swansea, Bristol, Sheffield dhe Newcastle Gateshead deri në qershor 2028./Pamfletimery cassatt muse d'orsay Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Kulture Kennedy Center mbyllet mes betejës për emrin e Trump, kriza kulturore kalon Atlantikun 5 Tetor 2026, 19:3419:34Kulture Nga Malësia e Veriut në pullën postare/ Xhubleta bëhet simbol i ri i filatelisë shqiptare 5 Tetor 2026, 14:4914:49Kulture “Kontrollojnë” trurin me dritë/ Tre shkencëtarë shpallen fitues të Nobelit në Mjekësi 2026 5 Tetor 2026, 12:4612:46Kulture Plauti, njeriu që i mësoi Evropës të qeshë 3 Tetor 2026, 21:5621:56Kulture Tish Daija, një shekull muzikë: kompozitori i madh shkodran që i dha Shqipërisë baletin e parë 3 Tetor 2026, 19:2419:24Kulture Amerika e dinte që në vitin 1980, Tom McCarthy kthen paralajmërimin klimatik në film 3 Tetor 2026, 17:4617:46Kulture