Financial Times shkruan se katër drejtues të lartë në bankën ruse që operonte në Evropë përfituan nga trazirat e shkaktuara nga sanksionet e Bashkimit Evropian në vitin 2022 për të kryer tregtime përmes llogarive personale që mund t’u kishin sjellë miliona euro fitime. Ndërsa Moska u përball me sanksionet perëndimore të vendosura pas pushtimit të Ukrainës, shumë prej obligacioneve në valutë të huaja të kompanisë shtetërore të energjisë Gazprom mbetën të bllokuara në Evropë dhe vlera e tyre ra ndjeshëm. Për të mbështetur investitorët dhe huamarrësit rusë, Vladimir Putin lëshoi një dekret që lejonte që këto obligacione të zëvendësoheshin me të reja me vlerë të plotë nominale në Rusi. Drejtuesit e lartë të Gazprombank në Luksemburg panë një mundësi. Sipas dokumenteve të cituara nga Financial Times, ata morën kredi personale prej miliona eurosh nga punëdhënësi i tyre dhe filluan të blinin me shumicë obligacionet e nënvlerësuara, të cilat më pas i shkëmbyen në Rusi me obligacione rubla me vlerë të plotë. Sipas provave në dispozicion, ata dyshohet se kryen më shumë se 50 transaksione, të cilat, sipas llogaritjeve, mund t’u kishin sjellë fitime prej më shumë se 9 milionë eurosh . Gazprombank Luksemburg është kanali kryesor përmes të cilit vendet evropiane bëjnë pagesa për Gazprom , i cili themeloi bankën, megjithëse të dyja janë kompani të ndara. Transaksionet kanë ngritur pyetje nëse katër bankierët mund të kenë anashkaluar sanksionet e BE-së dhe të kenë përdorur informacion të brendshëm, sipas ekspertëve ligjorë, ekonomikë dhe zyrtarëve evropianë të konsultuar nga Financial Times. Shkëmbimet e obligacioneve përfshinin një njësi të madhe ruse nën sanksionet e BE-së, Depozituesin Kombëtar të Zgjidhjeve (NSD), tha Gazprom.
“Tingëllon si anashkalim” i sanksioneve, tha një zyrtar evropian i informuar mbi gjetjet, i cili nuk ishte i autorizuar të fliste publikisht, duke shtuar: “Kjo duhet të jetë objekt i një hetimi penal në Luksemburg.”
Katër drejtorët duket se kanë koordinuar sistematikisht lëvizjet e tyre, duke blerë të njëjtën sasi të të njëjtave obligacione në të njëjtën ditë, shpesh para se të njoftohej se letrat me vlerë specifike ishin të pranueshme për zëvendësim përmes faqes së internetit të Gazprom.
Njerëz të njohur me transaksionet thonë se nuk dihej gjerësisht se cilat obligacione do të shkëmbeheshin ose kur, pasi Gazprom dha pak njoftim dhe hapi “dritare” shumë të shkurtra prej rreth dy javësh për të bërë shkëmbimet.
Gjetjet kanë tërhequr vëmendje të re ndaj kuadrit rregullator relativisht të dobët të Luksemburgut. Rregullatorët hetuan transaksionet pas një ankese, por, sipas një raporti auditimi, u kufizuan duke i kërkuar bankës të përditësonte manualin e punonjësve të saj.
Gazprombank Luxemburg mohoi çdo shkelje, duke i thënë FT se po i përmbahej “strikt” ” ligjeve, rregullave dhe rregulloreve si të BE-së ashtu edhe të Dukatit të Madh të Luksemburgut”. Banka gjithashtu pretendoi se “nuk është përfshirë kurrë në ndonjë shkelje të sanksioneve të BE-së, as në përgjithësi dhe as në lidhje me transaksionet e diskutueshme të kryera nga individët në cilësinë e tyre personale”.
Dmitry Derkach, një ish-drejtor i Gazprombank Luxembourg dhe njeriu që inicioi transaksionet, gjithashtu mohon kategorikisht çdo shkelje, duke vënë në dukje se Autoriteti Mbikëqyrës “nuk gjeti ndonjë parregullsi materiale”.
Gazprom, i cili më parë furnizonte pjesën më të madhe të Evropës me gaz natyror, u përjashtua nga sanksionet gjithëpërfshirëse të BE-së të vendosura ndaj Rusisë pas pushtimit të plotë të Ukrainës në shkurt 2022.
Megjithatë, vlera e obligacioneve të saj në valutë të huaj ra, me disa që u tregtuan me gjysmën e vlerës së tyre origjinale, pasi sanksionet perëndimore mbi pjesët kryesore të sistemit financiar rus e bënë të vështirë për Gazprom-in të paguante interesin ndaj kreditorëve të saj. Në fakt, këto obligacione u ngrinë.
Komunikimet e brendshme nga Gazprombank Luxembourg tregojnë se problemet lindën shpejt me zgjidhjen e transaksioneve të letrave me vlerë ruse. “Ekziston një probabilitet mjaft i lartë që zgjidhja (e transaksioneve) të mos ndodhë dhe fondet/letrat me vlerë do të ngrihen”, thuhej në një email të brendshëm nga marsi.
Zgjidhja e Kremlinit ishte t’u lejonte investitorëve të zëvendësonin obligacionet e tyre evropiane me letra me vlerë të reja në Rusi që mund të tregtoheshin në rubla me vlerën e tyre origjinale nominale.
Kërkesa për këto letra me vlerë ishte e lartë dhe ndryshimi i çmimit ishte “real dhe i rëndësishëm”, sipas Alexandra Prokopenko të Qendrës Carnegie Rusia Eurasia.
Lojtarët e sistemit financiar perëndimor e panë procesin me dyshim të madh. “I gjithë ky mjedis krijoi vërtet mundësi për abuzim ”, tha një person i njohur me funksionimin e Clearstream, depozitarit qendror të letrave me vlerë me seli në Luksemburg që merret me zgjidhjen e tregtimit të obligacioneve.
Mbi 17 milionë euro për dhjetëra blerje
Në shtator, tre anëtarët e tjerë të bordit të njësisë së Luksemburgut: Sergei Nekrasov, Sergei Belousov dhe Pavel Bolshakov, gjithashtu filluan të blinin obligacione të nënvlerësuara . Katër drejtorët dukeshin sikur po “kërkonin në treg” për obligacione të përshtatshme, të cilat ishin të vështira për t’u gjetur. Ata mund të mos kenë marrë pjesë në çdo raund shkëmbimesh në vitin 2022, por ata blenë katër obligacione specifike, të cilat u zëvendësuan të gjitha deri në fund të vitit. Në fakt, blerjet shpesh ndodhën pak para se Gazprom të njoftonte zyrtarisht se letra me vlerë specifike do të zëvendësohej. Në një rast, katër bankierët filluan të blinin një obligacion në dollar në fund të shtatorit. Zëvendësimi i tij u njoftua në faqen e internetit të Gazprom më 7 tetor dhe afati kohor për shkëmbimin skadoi më 24 tetor .
Obligacioni tregtohej me rreth 50% të vlerës së tij në Evropë, ndërsa letra me vlerë e re ruse e rikuperoi vlerën e tij të plotë dhe në dhjetor arriti madje në 120%.
Një burim pohoi se do të kishte qenë “e pamundur” të kryheshin transaksionet në një kohë kaq të shkurtër pa dijeni paraprake se cilat obligacione do të shkëmbeheshin. “Duhet t’i gjesh këto obligacione, ato nuk janë shumë likuide dhe duhet të dish se cila bankë ose cili ndërmjetës i ka ato”, tha ai.
Nuk është e qartë saktësisht se sa para kanë marrë hua të katër personat nga Gazprombank Moscow për të financuar transaksionet e tyre. Megjithatë, midis korrikut dhe nëntorit ata morën transferta prej më shumë se 17 milionë eurosh, pasi i konvertuan shumat nga rubla, dhe i përdorën paratë për dhjetëra blerje, sipas dokumenteve të para nga FT.
Fitimi i tyre potencial total tejkalonte 9 milionë euro, sipas llogaritjeve përkatëse bazuar në çmimet e tregut, vlerën nominale të obligacioneve dhe kurset historike të këmbimit. © BalkanWeb Për t’u bërë pjesë e grupit "Balkanweb" mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë. Grupi Balkanweb