Pas dekadash studimi të lumturisë, disa shkencëtarë filluan të bënin zgjedhje të ndryshme në jetën e tyre. Ata kaluan më shumë kohë me familjen, u lidhën me miqtë dhe krijuan hapësirë për kënaqësitë e vogla që më parë mund t’i kishin anashkaluar.Lexo edhe:Pediatrit paralajmërojnë: Qumështi i papërpunuar rrezikon shëndetin e fëmijëve, jo vetëm nga gripi i shpendëve Shumë prej tyre e kishin nisur karrierën duke studiuar diçka tjetër, nga dhuna e turmave deri te vendimmarrja e rrezikshme. Të kuptuarit e asaj që e bën jetën të mirë, përfundimisht ndryshoi mënyrën se si disa prej tyre e jetuan atë. Në janar të vitit 2026, 13 studiues u mblodhën në një videotelefonatë treorëshe për të diskutuar përvojat e tyre dhe fushën që kishin ndihmuar të ndërtonin. Së bashku, ata sollën më shumë se 600 vjet kërkime dhe përvojë profesionale. Lara Aknin, profesoreshë e psikologjisë sociale në Universitetin Simon Fraser, bashkëshkroi një punim mbi këtë bisedë me Säde Stenlund, bashkëpunëtore kërkimore në Harvard, dhe ekonomistin Kelsey O’Connor. “Lumturia lind nga një simfoni faktorësh, por nëse do të më duhej të veçoja një sekret të lumturisë, marrëdhëniet me njerëzit e tjerë mund të ishin pikërisht ai”, tha Aknin. Punimi mbledh histori personale, në vend që të raportojë rezultatet e një eksperimenti. Studiuesit nuk matën zakonet apo gjendjen shëndetësore të askujt. Lumturia e pati të vështirë të fitonte respekt Në vitet 1970 dhe 1980, shumë studiues e hidhnin poshtë lumturinë, duke e konsideruar tepër të paqartë për t’u studiuar. Një koleg me përvojë i tha psikologut Ed Diener se shkencëtarët nuk do të mund ta studionin kurrë atë, ndaj ai kaloi njëfarë kohe duke punuar në fusha të tjera. Më vonë, Diener krijoi termin “mirëqenie subjektive”, i cili sot është termi standard i kësaj fushe, për t’i dhënë punës një bazë më të fortë shkencore. Edhe ekonomisti Richard Easterlin pati vështirësi për të botuar punën e tij mbi pyetjen nëse rritja ekonomike i bën njerëzit më të lumtur, pjesërisht sepse studiuesit dyshonin te vlera e të dhënave mbi lumturinë. Të dy kanë ndërruar jetë, ndaj në videotelefonatë u përfaqësuan nga të tjerë. Robert Biswas-Diener, djali i Diener, foli në emër të të atit, ndërsa O’Connor përfaqësoi Easterlinin, ish-mësuesin e tij. Një nga pionierët kujtoi se kishte bërtitur kur dikush e pyeti nëse dëshironte të ishte i lumtur: “Kjo është një pyetje qesharake. Nuk mund të matet, është e paqartë dhe ka një kuptim të ndryshëm për secilin.” Duke e parë situatën në retrospektivë, shkencëtari pranoi se personi që kishte bërë pyetjen kishte pasur të drejtë. Që atëherë, puna e grupit ka marrë më shumë se 1,6 milionë citime në punime shkencore. Sipas një vlerësimi, një profesor tipik i psikologjisë merr rreth 4.000 citime gjatë gjithë karrierës së tij. Marrëdhëniet u bënë përparësi Tema më e qartë ishte rëndësia e gjetjes së kohës për njerëzit e tjerë. Pjesëmarrësit përshkruan se si kishin filluar të investonin më shumë përpjekje në martesat, miqësitë, takimet e përditshme dhe kohën me fëmijët e nipërit e mbesat. Njëri prej tyre kishte rezervuar ditët e enjte për familjen. Easterlin kishte argumentuar se lidhjet familjare dhe shoqërore sjellin lumturi më të qëndrueshme, sepse njerëzit kanë më pak gjasa t’i krahasojnë ato me atë që kanë të tjerët ose thjesht të mësohen me to. “Ne e dimë se të kesh qoftë edhe vetëm një person tek i cili mund të mbështetesh ka një rëndësi jashtëzakonisht të madhe”, tha Aknin. “Të kesh më shumë marrëdhënie dhe më shumë komunitete ku ndihesh pjesë e tyre e forcon edhe më shumë këtë ndjenjë mirëqenieje.” Disa nga pionierët thanë gjithashtu se ndihma për t’i bërë të tjerët më të lumtur përmirësoi edhe lumturinë e tyre. Autorët e lidhën këtë me kërkimet mbi bujarinë dhe përhapjen e emocioneve përmes rrjeteve shoqërore. Aknin tha se njerëzit shpesh ua kthejnë të tjerëve mirësinë dhe e përcjellin atë më tej. “Bujaria nuk është një lojë me shumën zero.” Studiuesit ndryshuan rutinat e tyre Për psikiatrin Robert Waldinger, gjetjet sollën ndryshime në orarin e tij. Si drejtor i Studimit të Zhvillimit të të Rriturve në Harvard, një studim afatgjatë mbi lumturinë dhe plakjen, ai pa rëndësinë e marrëdhënieve dhe zëvendësoi disa orë pune me kohë të kaluar pranë njerëzve të tij të afërt. John Helliwell, redaktor prej shumë vitesh i Raportit Botëror të Lumturisë, e pa kërkimin të pasqyruar në mirësinë e përditshme të bashkëshortes së tij dhe në punën e saj në komunitet. “Kur mëson gjëra për njerëzit përmes kërkimeve, fillon t’i zbatosh ato”, tha Helliwell. Psikologia Sonja Lyubomirsky e nisi si skeptike, por filloi t’u dërgonte miqve mesazhe mirënjohjeje dhe ta nxiste veten të ishte më e hapur ndaj të tjerëve. Ajo gjithashtu filloi të kalonte më shumë kohë duke shijuar kënaqësitë e vogla, përfshirë aromën e luleve në një kopsht trëndafilash aty pranë. Lumturia mori forma të ndryshme Disa pjesëmarrës e përshkruan veten si njerëz që natyrshëm përjetonin gëzim, gjë që e bënte më të vështirë të përcaktohej se sa shumë i kishte ndryshuar kërkimi. Megjithatë, ata përvetësuan zakone që i ndihmonin të përballonin periudhat e vështira. Të tjerë i lidhnin zakonet e tyre me edukimin fetar, i cili u kishte mësuar praktika që shkenca më vonë i lidhi me mirëqenien. Një nga pionierët përshkroi një qasje veçanërisht të qëllimshme: “I marr seriozisht ndërhyrjet. Monitoroj veten. E mas veten.” Disa folën për mënyrën se si e përshtatnin jetën e përditshme me aftësitë, vlerat dhe rrethanat e tyre. “Nuk bëhet fjalë vetëm për lumturinë, por edhe për të jetuar në mënyra që ju përshtaten”, tha një pjesëmarrës. Kishte vend edhe për argëtim. Helliwell shpesh i nis seminaret duke e ftuar audiencën të këndojë këngën “If You’re Happy and You Know It” (“Nëse je i lumtur dhe e di këtë”). Kuptimi i jetës i mbajti në punë Pionierët e vlerësonin thellësisht punën e tyre dhe shumica vazhduan të punonin shumë përtej moshës së zakonshme të pensionit. Shumë prej tyre vazhduan edhe pasi nuk merrnin më pagë. Njëri tha se kishte punuar pa pagë për 30 vjet dhe se ende shkonte me biçikletë në zyrë përmes borës, edhe kur temperaturat ishin nën zero. Një tjetër dërgoi udhëzime për kërkimin shkencor në mëngjesin e ditës kur vdiq, ndërsa të katër pionierët e ndjerë patën punime të botuara pas vdekjes së tyre. Autorët sugjerojnë se gjetja e kuptimit në kërkimet e tyre i ndihmoi të vazhdonin të angazhoheshin. Disa përshkruan gjithashtu se si qëndronin fizikisht aktivë dhe u kushtonin vëmendje zakoneve të shëndetshme dhe menaxhimit të stresit. Është shumë më e vështirë të jepet një përgjigje nëse studimi i lumturisë i ndihmoi të jetonin më gjatë. Autorët e quajnë këtë mundësi “spekulative, por jo të pabazuar”. Të rinjtë ngritën shqetësime Biseda u përqendrua gjithashtu te rritja e problemeve të shëndetit mendor dhe rënia e mirëqenies mes të rinjve në Amerikën e Veriut dhe Evropën Perëndimore. Disa pionierë fajësuan pjesërisht kulturat e shkollave dhe vendeve të punës, të cilat nxisin gjithnjë e më shumë konkurrencën dhe arritjet individuale. Njëri prej tyre shprehu shqetësimin se renditja e të diplomuarve mund ta kthente të nxënit në një garë mes shokëve të klasës. Grupi ra dakord se ulja e varfërisë ka rëndësi të jashtëzakonshme dhe se njerëzit kanë nevojë për të ardhura bazë për të jetuar mirë. Përtej një niveli të caktuar, paratë shtesë mund të kontribuojnë më pak në lumturi, megjithëse studiuesit ende debatojnë për këtë çështje. Ata ranë dakord gjithashtu se ndihma për njerëzit që përballen me vështirësi duhet të ketë peshën më të madhe. Në një shkallë lumturie, ata mendonin se ngritja e dikujt nga niveli 2 në nivelin 3 duhet të vlerësohet më shumë sesa ngritja e dikujt nga niveli 7 në nivelin 8. Ndihmë pa stigmë Mbështetja e drejtuar vetëm për njerëzit në vështirësi mund të krijojë një problem tjetër. Në sistemet ku njerëzit duhet të provojnë se kanë të ardhura të ulëta, si në Shtetet e Bashkuara, disa persona që kanë të drejtë të përfitojnë ndihmë e shmangin atë për shkak të stigmës. Grupi parapëlqente programet universale, si kujdesi shëndetësor, nga të cilat mund të përfitojnë të gjithë. Aknin pranoi se ndjekja e lumturisë ndonjëherë mund të duket diçka e parëndësishme në një botë të mbushur me probleme. Ajo mbetet e përkushtuar ndaj kësaj fushe, pjesërisht sepse lumturia parashikon motivimin e njerëzve për të ndihmuar të tjerët. “Kur njerëzit ndihen mirë, ata kanë aftësinë, kapacitetin dhe motivimin për t’u përfshirë në çështjet e botës, për t’u kujdesur për njerëzit që duan dhe për komunitetet e tyre”, tha Aknin. Përfshirja e lumturisë në politikat publike Pionierët shpresonin që qeveritë t’i kushtonin më shumë vëmendje lumturisë. Thesari i Mbretërisë së Bashkuar tashmë merr parasysh ndikimin në kënaqësinë nga jeta kur vlerëson nëse politikat ofrojnë vlerë të mirë për paratë e shpenzuara. Richard Layard bashkëthemeloi organizatën Action for Happiness në vitin 2010 dhe që atëherë, rreth 750.000 anëtarë janë zotuar të krijojnë më shumë lumturi dhe më pak pakënaqësi. Në vitin 2011, Martin Seligman vendosi një objektiv: të paktën 51% e popullsisë së botës duhet të lulëzojë deri në vitin 2051. Studiuesit që po marrin drejtimin e kësaj fushe kanë tani 25 vjet kohë për të parë se sa pranë këtij objektivi mund të arrijë bota./Earth.com
