Donald Trump / Erdhi në Shtëpinë e Bardhë duke premtuar se Amerika do të fitonte shumë. Por pas muajsh lufte me Iranin, miliarda dollarësh të shpenzuar, tensioneve me aleatët, një borxhi që ka kaluar 40 trilionë dollarë dhe një ekonomie nën presionin e inflacionit e tarifave, situata nuk është aspak e mirë... Donald Trump e ndërtoi mitologjinë e tij politike mbi një fjalë: fitore!
Amerika do të fitonte në tregti. Do të fitonte përballë Kinës. Do t'i detyronte aleatët të paguanin. Do t'i ulte kundërshtarët në gjunjë. Luftërat do të mbylleshin të gjitha brenda 24 orëve, fuqia amerikane do të respektohej përsëri dhe qytetari amerikan do të ishte përfituesi i madh.
“America First”. Një slogan jashtëzakonisht i fuqishëm politik. Por politika nuk gjykohet nga sloganet. Gjykohet nga bilancet.
Në gushtin e vitit 2026, bilanci i Donald Trump është shumë më problematik se retorika triumfaliste që vazhdon dëgjohet nga Shtëpia e Bardhë.
Irani: gjashtë muaj luftë dhe Washingtoni rikthehet te sanksionet
Shembulli më brutal është Irani.
Pas afro gjashtë muajsh konflikt, administrata amerikane po shpall një ofensivë të re ekonomike kundër Teheranit.
Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, e paraqet atë si një goditje masive ekonomike: sanksione, presion mbi tregtinë iraniane, kriptovalutat, arin, teknologjinë, aviacionin, transportin detar dhe kërcënime me sanksione sekondare ndaj vendeve që vazhdojnë biznesin me Iranin. Reuters raporton se afro 60 individë, kompani dhe anije të lidhura me Iranin janë futur në paketën e re të sanksioneve.
Lind pyetja që Washingtoni nuk mund ta shmangë: Nëse fuqia ushtarake amerikane e kishte realizuar objektivin, përse pas gjashtë muajsh nevojitet një tjetër “ofensivë ekonomike” për ta detyruar Iranin të bëjë atë që nuk bëri në fushën e betejës?
Kjo nuk do të thotë se SHBA është mundur ushtarakisht. Një përfundim i tillë do të ishte propagandistik dhe jo analitik. Por do të thotë diçka tjetër, politikisht shumë serioze: superioriteti ushtarak nuk është përkthyer ende në rezultatin strategjik të premtuar.
Irani është dëmtuar rëndë. Ekonomia iraniane është në krizë të thellë. Por regjimi nuk ka kapitulluar dhe Teherani vazhdon të ketë aftësinë për të kërcënuar stabilitetin rajonal dhe qarkullimin energjetik. Madje Washingtoni po kërkon përsëri rrugën e diplomacisë. Reuters raporton se amerikanët kanë përcjellë përmes Pakistanit interes për ringjalljen e negociatave me Teheranin. Pra pas raketave, bombardimeve, bllokadës, humbjeve njerëzore dhe kostove marramendëse, diplomacia po rikthehet nga dera e pasme.
Kjo nuk është domosdoshmërisht dobësi. Diplomacia është instrument fuqie. Por është krejt tjetër nga premtimi se kundërshtari do të detyrohej shpejt të dorëzohej. Amerika ka paguar. Objektivi ende mungon Çmimi ndërkohë nuk është abstrakt.
Pentagoni ka bërë të ditur se më shumë se 750 ushtarakë amerikanë janë plagosur që prej fillimit të luftës me Iranin. Në të njëjtën kohë, borxhi kombëtar amerikan ka kaluar pragun historik të 40 trilionë dollarëve. Natyrisht, 40 trilionët nuk janë krijuar nga lufta e Trump me Iranin. Borxhi amerikan është rezultat i dekadave të politikave fiskale të administratave republikane dhe demokrate. Por Trump nuk erdhi në pushtet për të administruar problemin. Erdhi duke premtuar se do ta ndryshonte atë. Dhe ky është standardi me të cilin duhet gjykuar.
Problemi bëhet edhe më serioz kur kostoja e interesave të borxhit konkurron me prioritetet strategjike të vetë shtetit amerikan. AP raportonte në fillim të gushtit se kostoja e shërbimit të borxhit federal kishte arritur në 827 miliardë dollarë gjatë vitit fiskal, duke kaluar shpenzimet e mbrojtjes.
Ky nuk është tregues i një Amerike që mund të shpenzojë pafundësisht pa pasoja. Është paralajmërim.
Po ekonomia amerikane?
Duhet bërë kujdes me fjalën “rënie”. Të thuash thjesht se “ekonomia amerikane po bie” do të ishte tepër e lehtë. Realiteti është më kompleks. Amerika vazhdon të ketë një ekonomi të madhe, tregje financiare jashtëzakonisht të fuqishme, kompani teknologjike dominuese dhe një kapacitet inovativ që rivalët e saj ende e kanë të vështirë ta kopjojnë. Por poshtë këtyre shifrave ka sinjale shqetësuese.
Rezerva Federale po përballet përsëri me presione inflacioniste. Procesverbali i mbledhjes së korrikut tregoi se shqetësimi për inflacionin ishte shtuar dhe disa politikëbërës ishin të gatshëm të mbështesnin rritjen e normave të interesit nëse çmimet nuk afroheshin drejt objektivit 2%. Ndërkohë, pjesa e të ardhurave të punëtorëve amerikanë në prodhimin ekonomik ra në tremujorin e dytë të vitit 2026 në 52.9%, niveli më i ulët që prej fillimit të matjeve në vitin 1947. E gjitha kjo, krijon një paradoks politik të rrezikshëm.
Wall Street mund të jetë ende i fortë. Inteligjenca artificiale mund të prodhojë miliarda. Produktiviteti mund të rritet. Por “America First” nuk iu shit amerikanëve si program për të bërë më të pasur bilancin e korporatave. Iu shit si rikthimi ekonomik i punëtorit amerikan.
Nëse familja amerikane paguan më shumë për kredinë, makinën, shtëpinë, energjinë dhe mallrat e importuara, statistikat makroekonomike kanë gjithnjë e më pak fuqi politike.
Dhe tani Trump hap luftë tregtare me... Kanadanë.
Këtu politika “America First” fillon të marrë një dimension pothuajse paradoksal. Kanadaja nuk është Irani. Nuk është Kina. Nuk është Rusia. Është një nga aleatët më të afërt historikë të Shteteve të Bashkuara dhe ekonomia e saj është e integruar thellësisht me ekonominë amerikane.
Megjithatë, Trump ka kërcënuar me tarifa 50% ndaj automjeteve, kamionëve dhe pjesëve automobilistike të prodhuara në Kanada, duke filluar nga janari 2027, pasi negociatat tregtare dështuan. Ottawa është përgjigjur me kundërmasa.
Po kush paguan kur Amerika vendos tarifa mbi një zinxhir prodhimi që është ndërtuar prej dekadash në të dyja anët e kufirit? Nuk paguan vetëm Kanadaja. Paguajnë edhe kompanitë amerikane që përdorin komponentë kanadezë. Paguajnë fabrikat. Në fund paguan edhe konsumatori amerikan. Pikërisht industria paralajmëron se ndërprerja e zinxhirëve të integruar mund të dëmtojë edhe prodhimin amerikan. Atëherë çfarë do të thotë “America First”, nëse për ta ndëshkuar fqinjin duhet të rritësh kostot e industrisë tënde?
Problemi i presidentit amerikan nuk është thjesht Irani. Problemi i vërtetë është hendeku midis retorikës dhe rezultatit.
Trump është jashtëzakonisht efektiv në krijimin e përshtypjes së fuqisë. Ai kërcënon, vendos afate, shpall tarifa, sanksione, operacione dhe fitore. Por fuqia nuk matet me numrin e kërcënimeve. Matet me sa prej tyre prodhojnë rezultatin e kërkuar me një kosto të pranueshme.
Në Iran, Amerika ka përdorur forcën ushtarake, presionin ekonomik dhe izolimin diplomatik, por ende kërkon marrëveshje.
Me Kanadanë, administrata po rrezikon një nga marrëdhëniet ekonomike më të rëndësishme të kontinentit.
Në ekonominë e brendshme, inflacioni vazhdon të shqetësojë Rezervën Federale. Në financat publike, borxhi ka kaluar 40 trilionë dollarë. Në politikën monetare, ëndrra për interesa shumë më të ulëta është përplasur me frikën e inflacionit. Këto nuk janë prova se Amerika është e dobët. Janë prova se edhe Amerika ka kufij.
Dhe pikërisht këtu Trump duket se ka bërë gabimin e tij më të madh strategjik: ka ngatërruar forcën e fuqisë amerikane me pakufishmërinë e saj.
“America First”, - thotë Ai, por me çfarë çmimi?
Ka edhe rezultate që Trump mund t'i paraqesë me të drejtë si suksese. Aleatët e NATO-s kanë pranuar objektiva shumë më ambicioze për shpenzimet e mbrojtjes, një kërkesë që Trump e ka shtyrë prej vitesh.
India gjithashtu arriti marrëveshje tregtare me Washingtonin në shkurt, me uljen e tarifave amerikane dhe angazhime të rëndësishme nga Nju Delhi. Këto fakte duhen thënë. Por pikërisht këto suksese e bëjnë më të dukshëm kontrastin me Iranin dhe Kanadanë.
Një superfuqi nuk ka nevojë vetëm të tregojë se mund të godasë. Duhet të tregojë se di kur të godasë, çfarë kërkon të arrijë dhe kur duhet të ndalojë. Përndryshe kthehet në konsumim të fuqisë.
Donald Trump dhe ironia e madhe e “fitoreve”
Trump dikur premtoi një Amerikë që do të fitonte, aq sa do të lodhej duke fituar. Sot rreziku është i kundërt. Amerikanët mund të lodhen duke paguar për beteja që shpallen vendimtare, por që prodhojnë vetëm ultimatume, paketa sanksionesh, raunde negociatash dhe në fund fatura. Irani nuk është dorëzuar. Lufta nuk ka prodhuar ende zgjidhjen politike të premtuar.
Kanadaja nuk është gjunjëzuar. Inflacioni nuk është zhdukur. Borxhi nuk është ulur. Diplomacia, të cilën politika e forcës supozohej ta bënte të panevojshme, po rikthehet përsëri në skenë.
Prandaj pyetja që do t’i duhet të përgjigjet Donald Trumpi, nuk është nëse Amerika vazhdon të jetë fuqia më e madhe e botës. Natyrisht që është një superfuqi. Pyetja është krejt e pakëndshme dhe sfiduese për të:
A është Amerika më e fortë sot falë qeverisjes së Presidentit Trump?
Nëse përgjigjja matet me objektivat e arritura kundrejt parave të shpenzuara, ushtarëve të plagosur, aleatëve të acaruar, kostove të borxhit dhe konflikteve të pambyllura, slogani “America First” fillon të tingëllojë gjithnjë e më pak si një bilanc.
Donald Trump dëshiron të hyjë në histori me “Amerika First”.
Por historia është mizore me premtimet dhe të vërtetat. Dhe nëse kjo trajektore vazhdon, epiteti politik që Trump është përpjekur gjithë jetën t'ua atribojë kundërshtarëve mund të kthehet në bumerang ndaj vetë tij: Donald Trump, ky humbës i madh./Pamfletidonald trump ky humbës i madh gjergj zefi Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Editorial Vjeshta e Mbijetesës 24 Gusht 2026, 13:0313:03Editorial Kush po kërkon t’i rrëmbejë “Flamingot”? 23 Gusht 2026, 16:0016:00Editorial Katovica buzë liqenit të Ohrit 22 Gusht 2026, 16:4516:45Editorial Pse Edi Ramës do t’ia hanë kokën të vetët 21 Gusht 2026, 16:4416:44Editorial Piktori që retushon skandalet 20 Gusht 2026, 18:0818:08Editorial Këtu e ka marrë ferra uratën 19 Gusht 2026, 19:4119:41Editorial