Foto Pamfleti / Qeveria planifikon rreth 68 miliardë lekë deficit për vitin 2027, pothuajse sa shpenzimet e parashikuara për interesat e borxhit. Objektivi fiskal është zgjeruar krahasuar me janarin, ndërsa Banka Botërore parashikon rritje ekonomike më të ulët se qeveria... Qeveria e Edi Ramës ka prezantuar për vitin 2027 një buxhet që tejkalon për herë të parë 10 miliardë euro. Ministri i Financave, Petrit Malaj, e cilësoi këtë shifër si dëshmi të forcimit të ekonomisë shqiptare dhe të mundësive më të mëdha për financimin e politikave sociale, investimeve publike dhe shërbimeve ndaj qytetarëve.
Megjithatë, pas shumës prej 10 miliardë eurosh qëndron një tregues tjetër, të cilit qeveria i ka kushtuar shumë më pak vëmendje në komunikimin publik. Në vitin 2027, shteti shqiptar planifikon të shpenzojë rreth 68 miliardë lekë më shumë sesa do të mbledhë, ndërsa dokumentet fiskale parashikojnë një faturë pothuajse të barabartë vetëm për interesat e borxhit publik.
Sipas projektbuxhetit, të ardhurat do të arrijnë në rreth 907,9 miliardë lekë, ndërsa shpenzimet në rreth 976 miliardë lekë. Kjo diferencë krijon një deficit prej afro 2,3% të Prodhimit të Brendshëm Bruto.
Dokumenti i rishikuar i Kuadrit Makroekonomik dhe Fiskal, të cilin Këshilli i Ministrave e miratoi më 30 qershor 2026, parashikonte për vitin e ardhshëm 68,49 miliardë lekë shpenzime për interesat e borxhit. Shifra përfundimtare duhet kontrolluar në tabelat e projektbuxhetit të depozituar në Kuvend, por përllogaritja e qershorit tregon përmasat e detyrimit që rëndon mbi financat publike.
Në terma ekonomikë, kjo përputhje shpjegohet nga balanca primare neutrale që parashikon qeveria. Të ardhurat e buxhetit mbulojnë pothuajse shpenzimet e tjera, ndërsa fatura e interesave krijon një deficit me përmasa të ngjashme. Kjo nuk do të thotë se shteti merr një kredi të veçantë për të paguar interesat, por tregon sa shumë hapësirë financiare konsumojnë detyrimet e borxhit të akumuluar.
Dhe këtu lind pyetja që duhet t'i interesojë çdo taksapaguesi: sa nga rritja e buxhetit përmirëson shërbimet publike dhe sa shërben për të mbuluar koston e financimit të shtetit?
Për ta kuptuar këtë marrëdhënie, mjafton një krahasim. Qeveria ka parashikuar 20 miliardë lekë për politikën e dyfishimit të bonusit mujor të pensionistëve gjatë vitit 2027. Ndërkohë, vetëm interesat e borxhit, sipas kuadrit të qershorit, arrijnë më shumë se trefishin e kësaj shume.
Krahasimi nuk e zhvlerëson politikën e pensioneve. Ai tregon peshën që ka shërbimi i borxhit në buxhetin e shtetit dhe kufizimet që kjo faturë krijon për financimin e nevojave të tjera.
Ekziston edhe një ndryshim tjetër që qeveria duhet ta shpjegojë.
Më 15 janar 2026, Këshilli i Ministrave miratoi Kuadrin Makroekonomik dhe Fiskal për periudhën 2027-2029, duke përcaktuar për vitin 2027 një deficit prej 1,6% të PBB-së. Në atë dokument, Ministria e Financave parashikonte uljen graduale të deficitit gjatë tri viteve të ardhshme, deri në 0,9% të PBB-së në vitin 2029.
Vetëm pesë muaj e gjysmë më vonë, qeveria e ndryshoi këtë trajektore. Vendimi nr. 516, datë 30 qershor 2026, e rriti objektivin e deficitit për vitin 2027 në 2,3% të PBB-së. Projektbuxheti që Petrit Malaj prezantoi më 30 tetor ruan të njëjtin nivel.
Nëse e llogarisim diferencën mbi PBB-në nominale prej rreth 2.934 miliardë lekësh, që Ministria e Financave parashikonte për vitin 2027 në dokumentin e qershorit, ndryshimi i objektivit përfaqëson rreth 20,5 miliardë lekë deficit shtesë.
Qeveria ka shtuar angazhimet financiare për mbrojtjen sociale, pensionet, investimet dhe mbrojtjen kombëtare. Një pjesë e këtyre shpenzimeve mund të mbështetet në nevoja reale. Megjithatë, Ministria e Financave duhet të tregojë se cilat politika e kanë ndryshuar objektivin fillestar fiskal dhe çfarë rezultatesh ekonomike pret prej tyre.
Në projektbuxhetin e vitit 2027, qeveria parashikon 201,5 miliardë lekë investime publike, ose 6,9% të PBB-së. Financimi për mbrojtjen sociale arrin në 279,7 miliardë lekë, ndërsa arsimi do të përfitojë 93,6 miliardë lekë. Këto janë fonde të planifikuara, jo shpenzime të realizuara apo rezultate të garantuara.
Për investimet publike, rëndësi kanë projektet që financohen, afatet e përfundimit, kostot përfundimtare dhe ndikimi i tyre në prodhim e punësim. Një rrugë që nuk përfn në kohë, një kontratë që pëson shtesa të përsëritura ose një investim që nuk sjell përfitimin e parashikuar, e rëndon buxhetin pa krijuar domosdoshmërisht vlerë të krahasueshme.
Kjo çështje bëhet edhe më e rëndësishme kur shqyrtojmë parashikimet e rritjes ekonomike.
Në kuadrin fiskal të qershorit, qeveria projektonte rritje reale prej 3,9% për vitin 2027. Banka Botërore, në raportin e publikuar më 27 tetor 2026, parashikon që ekonomia shqiptare të rritet me 3,6% vitin e ardhshëm.
Diferenca prej 0,3 pikësh përqindjeje nuk është dramatike, por tregon se dy institucionet përdorin pritshmëri të ndryshme. Nëse ekonomia rritet më ngadalë se parashikimi mbi të cilin mbështetet buxheti, qeveria mund të mbledhë më pak të ardhura nga tatimet dhe kontributet, duke krijuar presion mbi deficitin ose mbi realizimin e shpenzimeve.
Raporti i fundit i Bankës Botërore tërheq vëmendjen edhe te pengesat që kufizojnë konkurrueshmërinë e ekonomive të Ballkanit Perëndimor.
Sipas institucionit, masat jotarifore u shtojnë mesatarisht rreth 10% kostove të importit në rajon, ndërsa kufizimet për shërbimet ndërkufitare krijojnë kosto edhe më të larta. Banka Botërore vlerëson se heqja e gjysmës së pengesave të mbetura ndaj importeve mund ta rrisë PBB-në rajonale deri në 12,5% në periudhën afatmesme. Ky është rezultat i një simulimi ekonomik, jo parashikim i garantuar për Shqipërinë.
Mesazhi ka rëndësi të veçantë. Rritja e shpenzimeve publike nuk mund ta zëvendësojë zhvillimin e prodhimit, eksporteve dhe produktivitetit. Investimet shtetërore mund të ndihmojnë ekonominë, por përfitimi i tyre varet nga cilësia e projekteve dhe nga aftësia për të nxitur aktivitet privat.
Qeveria ka paraqitur si tregues pozitiv edhe parashikimin që borxhi publik të zbresë në 52,4% të PBB-së gjatë vitit 2027, nga 52,9% që raportoi për vitin 2025. Ulja e këtij raporti është një element i rëndësishëm për qëndrueshmërinë fiskale, edhe kur shteti vijon të ketë deficit.
Megjithatë, rënia e raportit të borxhit ndaj PBB-së nuk e eliminon faturën e interesave. Kjo varet nga madhësia e borxhit, normat e interesit, maturitetet dhe kushtet me të cilat shteti rifinancon detyrimet e tij.
Shqipëria ka nevojë për investime, mbështetje sociale dhe një administratë që ofron shërbime më të mira. Financimi i këtyre përparësive kërkon të ardhura të qëndrueshme dhe kontroll të kostove, veçanërisht në një mjedis ndërkombëtar ku çmimet e energjisë, normat e interesit dhe pasiguritë tregtare mund të ndikojnë mbi ekonominë vendase.
Projektbuxheti 2027 përmban shifra të rëndësishme për secilën nga këto fusha. Megjithatë, krahasimi i dokumenteve zyrtare nxjerr në pah dy çështje që kërkojnë shpjegim: zgjerimin e objektivit të deficitit krahasuar me janarin dhe faturën e interesave që i afrohet të gjithë deficitit vjetor.
Përtej rekordit prej 10 miliardë eurosh, këto dy shifra tregojnë sa hapësirë financiare ka realisht qeveria për të zhvilluar ekonominë dhe sa kushton mbajtja e detyrimeve të saj./Pamfletibuxheti rekord edi rama borxhi i ri interesat e borxhit të vjetër Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Ekonomi Rama rikthen koncesionin e naftës së dosjes McGonigal, kush do t’i marrë 284 puset e Gorisht-Koçulit? 2 Nëntor 2026, 13:5513:55Ekonomi Kursi i këmbimit 2 Nëntor 2026! Mësoni me sa shiten dhe blihen monedhat e huaja për ditën e sotme 2 Nëntor 2026, 07:4907:49Ekonomi Financat e Shqipërisë, borxh mbi borxh: interesat ia lëmë trashëgim brezave! 1 Nëntor 2026, 15:2515:25Ekonomi Euro në pikiatë: A do të bjerë nën 90 lekë? 1 Nëntor 2026, 10:5710:57Ekonomi Kostot e një pakete fiskale të hartuar me nxitim, sa goditet biznesi i vogël nga qeveria Rama? 1 Nëntor 2026, 08:5308:53Ekonomi Kursi i këmbimit 1 Nëntor 2026! Zbuloni me sa shiten dhe blihen monedhat e huaja ditën e sotme 1 Nëntor 2026, 07:4007:40Ekonomi