Lajme Zone
A po i vjen fundi formulës Rama-Berisha? Skenari që kërcënon monopolin politik në Shqipëri
PolitikëPamfleti

A po i vjen fundi formulës Rama-Berisha? Skenari që kërcënon monopolin politik në Shqipëri

Pyetja nuk vjen nga opozita shqiptare, por nga një organizatë që regjistron dhe analizon zhvillimet politike në terren, duke krahasuar dinamikën e protestave në vende të ndryshme.

Rama e Berisha përballë protestave Organizata ndërkombëtare ACLED, e specializuar në monitorimin e protestave dhe konflikteve politike, ngre pyetjen nëse Shqipëria mund të ndjekë rrugën e Serbisë, ku lëvizja studentore i dha fund pushtetit të Aleksandar Vuçiçit. Mbi 200 demonstrata në Shqipëri që nga fundi i majit dhe përfshirja e studentëve në protesta janë sinjale që, sipas analistes Magda Anastasijević, mund ta vështirësojnë qëndrimin e Edi Ramës në pushtet deri në vitin 2029... Një analizë e organizatës ndërkombëtare ACLED, e cila monitoron konfliktet politike dhe protestat në Botë, ka ngritur një pyetje që deri tani politika shqiptare e ka trajtuar kryesisht si çështje të përplasjes mes Edi Ramës dhe Sali Berishës: a mund të jetë Shqipëria vendi tjetër i Ballkanit që rrëzon udhëheqësin e saj pas Serbisë?

Pyetja nuk vjen nga opozita shqiptare, por nga një organizatë që regjistron dhe analizon zhvillimet politike në terren, duke krahasuar dinamikën e protestave në vende të ndryshme.

Magda Anastasijeviç, analiste e ACLED për Europën Lindore, shkruan se Shqipëria po përjeton periudhën më të gjatë të protestave që nga viti 2018, kur organizata nisi monitorimin e vendit.

Sipas të dhënave të ACLED, nga fundi i majit 2026 janë regjistruar mbi 200 demonstrata, pothuajse dyfishi i protestave të regjistruara gjatë gjithë vitit 2025.

Por pjesa më interesante e analizës nuk lidhet vetëm me numrin e protestave. Ajo ka të bëjë me karakterin e tyre dhe sidomos me distancimin e protestuesve nga partitë tradicionale.

ACLED evidenton se lëvizja në Shqipëri, ashtu si ajo që ndryshoi pushtetin në Serbi, nuk ka një drejtues të vetëm. Protestuesit janë distancuar jo vetëm nga qeveria, por edhe nga opozita tradicionale, e cila ka qeverisur më parë dhe ka humbur besimin e një pjese të qytetarëve.

Këtu qëndron edhe problemi më i madh politik për Edi Ramën, por njëkohësisht edhe për Sali Berishën.

Për vite me radhë, përplasja politike në Shqipëri është zhvilluar rreth dy poleve, ku Edi Rama ka përdorur Sali Berishën si kundërshtarin e tij kryesor, ndërsa Berisha ka tentuar ta kthejë pakënaqësinë ndaj qeverisë në mbështetje për rikthimin e vet në pushtet.

Analiza e ACLED sugjeron se kjo formulë mund të mos mjaftojë më, nëse protestat krijojnë një përfaqësim politik jashtë dy kampeve.

Në Serbi, sipas organizatës, dy vite protesta studentore përfunduan me zgjedhje të parakohshme, ku lëvizja e decentralizuar studentore i dha fund pushtetit të Aleksandar Vuçiçit. Pjesëmarrja në zgjedhje arriti pothuajse 70 për qind, niveli më i lartë që nga rrëzimi i Slobodan Milosheviçit në vitin 2000.

Natyrisht, Shqipëria nuk është Serbia dhe as Edi Rama nuk ndodhet automatikisht përpara të njëjtit përfundim politik.

Por krahasimi i ACLED ka rëndësi sepse e zhvendos diskutimin nga protesta e organizuar prej partive drejt një lëvizjeje që mund të lindë dhe të zhvillohet jashtë kontrollit të tyre.

Në Shqipëri, sipas analizës, protestat nisën në muajin maj kundër projektit të një resorti luksoz në një habitat të mbrojtur bregdetar, të lidhur me një kompani të themeluar nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump.

Më pas ato morën karakter më të gjerë kundër qeverisë, ndërsa në tetor iu bashkuan edhe studentët. ACLED evidenton se pas protestave paqësore të verës, përplasjet mes demonstruesve dhe policisë u përsëritën.

Pra, organizata përshkruan një proces ku një kundërshtim konkret ndaj një projekti zhvillimi kthehet në një lëvizje më të gjerë politike.

Kjo është një dinamikë që Edi Rama nuk mund ta trajtojë thjesht si një protestë të radhës të Partisë Demokratike.

Pikërisht sepse, sipas ACLED, lëvizja nuk identifikohet me opozitën tradicionale, qeveria nuk mund ta shpjegojë të gjithë pakënaqësinë me përplasjen e zakonshme Rama-Berisha.

Dhe këtu lind një pyetje tjetër: nëse pakënaqësia ndaj Edi Ramës nuk përkthehet më automatikisht në mbështetje për Sali Berishën, kush do ta përfaqësojë politikisht atë?

Kjo është çështja që e bën analizën e ACLED më të rëndësishme sesa një parashikim për jetëgjatësinë e qeverisë.

Edi Rama ka hyrë në vitin e 14 në pushtet, ndërsa zgjedhjet e ardhshme parlamentare janë planifikuar për vitin 2029. ACLED vlerëson se kryeministri mund ta ketë të vështirë të qëndrojë deri atëherë.

Por kjo nuk do të thotë se organizata parashikon me siguri rrëzimin e tij. Ajo evidenton një rrezik politik që lidhet me vazhdimësinë e protestave dhe aftësinë e tyre për të krijuar një alternativë.

Në fakt, edhe shembulli serb që sjell ACLED tregon se protestat nuk mjaftojnë vetëm me pjesëmarrjen në rrugë. Ato duhet të prodhojnë një mekanizëm përfaqësimi që e kthen pakënaqësinë në votë dhe në ndryshim pushteti. Në Shqipëri, kjo mbetet ende një çështje e hapur.

Sali Berisha vazhdon të drejtojë opozitën tradicionale, ndërsa Edi Rama kontrollon Partinë Socialiste dhe qeverinë. Megjithatë, asnjëri prej këtyre dy faktorëve nuk mund të pretendojë se përfaqëson automatikisht qytetarët që protestojnë jashtë strukturave partiake.

Nëse lëvizja e protestave arrin të ruajë pavarësinë dhe të ndërtojë një përfaqësim të vetin, atëherë përballja politike nuk do të jetë më vetëm mes Ramës dhe Berishës.

Kjo është edhe mundësia që nxjerr në pah krahasimi me Serbinë.

ACLED kujton se si Vuçiç, ashtu edhe Rama u kanë mbijetuar më parë protestave masive dhe kanë akuzuar për ndërhyrje të huaja, pa paraqitur prova bindëse për këto pretendime.

Megjithatë, rezultati i zgjedhjeve serbe tregoi se një lëvizje e organizuar jashtë partive tradicionale mund ta ndryshojë pushtetin edhe pas më shumë se një dekade qeverisjeje.

A do të ndodhë e njëjta gjë në Shqipëri?

Për këtë ende nuk ka një përgjigje. Mbi 200 demonstratat që regjistron ACLED tregojnë një intensitet të pazakontë të protestave, por nuk provojnë se ekziston një shumicë elektorale e gatshme të largojë Edi Ramën.

Ajo që analiza evidenton është se kundërshtimi ndaj qeverisë nuk kufizohet domosdoshmërisht te opozita e Sali Berishës.

Dhe nëse ky kundërshtim arrin të krijojë një alternativë të besueshme, atëherë Edi Rama mund të përballet me një kundërshtar që nuk e ka zgjedhur vetë dhe që nuk mund ta identifikojë me Berishën.

Për momentin, kjo mbetet mundësi politike dhe jo rezultat i paracaktuar. Por fakti që ACLED e vendos Shqipërinë në të njëjtën analizë me Serbinë, pas ndryshimit të pushtetit atje, tregon se zhvillimet shqiptare po shqyrtohen edhe përtej konfliktit të zakonshëm mes qeverisë dhe opozitës. /Përshtati Pamfleti/ rama berisha protesta Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike Agron Duka sfidon opozitën për Durrësin: Nëse nuk gjeni kandidat për fitore, hyj vetë në garë 8 Nëntor 2026, 11:5011:50Politike SPAK nis hetimet për “Albanian Files”, Zhupa: Libri që do ta çojë Edi Ramën në burg! 8 Nëntor 2026, 11:1611:16Politike Nga Bloomberg te Reuters dhe Al Jazeera, protesta e 7 nëntorit në Tiranë bën jehonë ndërkombëtare 8 Nëntor 2026, 09:4709:47Politike Studentë e qytetarë i kërkojnë dorëheqjen, Rama vijon lojën: Ju pres në dialog online 8 Nëntor 2026, 08:2008:20Politike Arbër Hajdari, kandidat për Bashkinë e Tiranës? Erion Braçe: E mirëpres nëse ka garë brenda PS 7 Nëntor 2026, 22:5522:55Politike Demokracia është një 'diktaturë'! 7 Nëntor 2026, 22:2322:23Politike