Fushata amerikane zhvillohet në sfondin e një përpjekjeje të SHBA-së, të quajtur “NATO 3.0”, për t'i bërë Evropën dhe Kanadanë të marrin më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e tyre, ndërsa Uashingtoni rishikon kontributin historikisht shumë të madh që ka dhënë në kapacitetet dhe shpenzimet e aleancës. SHBA-ja u bën presion aleatëve të NATO-s për të shkatërruar Gjykatën Penale Ndërkombëtare Shtetet e Bashkuara po nxisin aleatët e tyre në NATO në një fushatë për “çmontimin sistematik” të Gjykatës Penale Ndërkombëtare, duke thelluar tensionet tashmë të pranishme në marrëdhëniet transatlantike.
Gjatë një takimi me dyer të mbyllura të 32 ambasadorëve të NATO-s në Bruksel, në mesin e korrikut, i dërguari amerikan Matthew Whitaker u kërkoi vendeve anëtare të NATO-s të ndihmonin në shpërbërjen e këtij institucioni ndërkombëtar dhe i nxiti ato të tërhiqeshin nga dokumenti themelues i gjykatës, Statuti i Romës, sipas tre diplomatëve të NATO-s, të cilët folën në kushte anonimiteti për shkak të natyrës konfidenciale të diskutimit.
Në përfundim të ndërhyrjes së tij, Whitaker u tha aleatëve se “Ne do të vëzhgojmë nga afër se kush qëndron në krah të Amerikës”, sipas diplomatëve.
Në të njëjtën kohë me komentet e Whitaker, misioni amerikan u shpërndau delegacioneve të NATO-s një dokument ku thuhej se “Shtetet e Bashkuara do t'i çmontojnë sistematikisht kapacitetet e Gjykatës Penale Ndërkombëtare... Ne kërkojmë me vendosmëri që ju të ndërmerrni menjëherë hapa për t'u tërhequr”, sipas përmbajtjes së dokumentit të bërë të ditur për POLITICO.
Në dokument, aleatëve u kërkohej gjithashtu të “shqyrtonin kërcënimin” që përbën gjykata për vendet e tyre, të “dënonin publikisht” atë që SHBA-ja e konsideron “tejkalim të kompetencave” të saj dhe të “ndërprisnin menjëherë” çdo mbështetje materiale për gjykatën.
“Le t'i japim fund një herë e përgjithmonë kësaj farse të Gjykatës Penale Ndërkombëtare”, thuhej në dokument, raporton Politico.eu.
NATO-ja, si organizatë, nuk është nënshkruese e Statutit të Romës, por të gjitha vendet anëtare të aleancës, me përjashtim të Turqisë dhe SHBA-së, janë pjesë e këtij traktati ndërkombëtar.
Fushata kundër Gjykatës Penale Ndërkombëtare u nis këtë verë nga Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio, i cili e ka akuzuar gjykatën se po cenon sovranitetin e Shteteve të Bashkuara.
“Gjykata Penale Ndërkombëtare dhe miqtë e saj po zhvillojnë një luftë kundër vendit tonë, jo me plumba apo raketa, por me statute, marrëveshje dhe forcën e të ashtuquajturës e drejtë ndërkombëtare”, deklaroi Rubio më 13 korrik.
“Nëse ata besojnë se mund të na privojnë nga sovraniteti ynë, ne do t'u tregojmë kuptimin e plotë të vendosmërisë amerikane”, shtoi ai.
Gjykata Penale Ndërkombëtare u krijua në vitin 2002 për të ndjekur penalisht personat e dyshuar për kryerjen e krimeve më të rënda ndërkombëtare, përfshirë gjenocidin dhe krimet e luftës.
Gjykata hetoi për herë të fundit zyrtarë amerikanë në vitin 2020, kur nisi një hetim mbi pretendimet për krime lufte të kryera nga ushtarë amerikanë në Afganistan. Hetimi u vendos në plan të dytë një vit më vonë.
Megjithatë, që atëherë janë shtuar thirrjet që gjykata të hetojë sulmet amerikane ndaj anijeve të dyshuara për përfshirje në aktivitete të lidhura me drogën në Karaibe.
Kjo fushatë amerikane zhvillohet në një moment veçanërisht delikat për NATO-n. Aleanca është përballur me tensione të forta pasi një numër vendesh evropiane refuzuan t'i bashkoheshin luftës së SHBA-së në Iran, duke shkaktuar zemërimin e Presidentit Donald Trump.
Më herët këtë vit, Uashingtoni e çoi gjithashtu aleancën pranë një krize të rëndë për shkak të kërcënimeve të Trump për të aneksuar Grenlandën, një territor vetëqeverisës i Danimarkës, e cila është anëtare e NATO-s.
Aleanca arriti t'i mbulonte në masë të madhe këto përçarje gjatë takimit vjetor të liderëve në Ankara në korrik. Megjithatë, vetëm pak ditë më vonë, brenda NATO-s u shfaqën tensione të reja për shkak të kërkesës amerikane që aleatët të largoheshin nga Gjykata Penale Ndërkombëtare.
Komentet e Whitaker ishin “mjaft tronditëse”, tha njëri prej diplomatëve të NATO-s. Një diplomat i dytë i cilësoi ato si “zhgënjyese”.
Në përgjigje të deklaratave të Whitaker, të cilat u ngritën si një çështje anësore në një takim që kishte në qendër një diskutim tjetër, Franca dhe Holanda mbrojtën Gjykatën Penale Ndërkombëtare dhe sinjalizuan kundërshtimin e tyre ndaj nismës amerikane, thanë diplomatët.
Delegacioni amerikan në NATO nuk iu përgjigj një kërkese për koment. Delegacioni francez refuzoi të komentonte, por iu referua qëndrimit të Francës për “mbështetjen e saj të palëkundur ndaj Gjykatës Penale Ndërkombëtare”.
Delegacioni holandez iu referua deklaratave të ministrit të Jashtëm të vendit, Tom Berendsen, i cili tha se Holanda e mbështet “plotësisht” Gjykatën Penale Ndërkombëtare.
Dy prej diplomatëve thanë se të dërguarit amerikanë e kanë ngritur gjithashtu këtë çështje në mënyrë dypalëshe me vende të ndryshme evropiane.
Departamenti amerikan i Shtetit është zotuar për “një shqyrtim më të rreptë të vendeve që refuzojnë të hedhin poshtë autoritetin e rremë të Gjykatës Penale Ndërkombëtare, ndërkohë që mbështeten te ndihma e SHBA-së”.
Muajin e kaluar, Uashingtoni vendosi sanksione ndaj zyrtarëve të lartë të gjykatës, përfshirë presidenten e Gjykatës Penale Ndërkombëtare, Tomoko Akane.
Një zëdhënës i Gjykatës Penale Ndërkombëtare tha se institucioni “mbetet i përqendruar në përmbushjen e mandatit të tij në mënyrë të paanshme, të pavarur dhe në përputhje me Statutin e Romës, në emër të viktimave dhe në interes të drejtësisë”.
Përballë përpjekjeve për të penguar punën e saj, shtoi zëdhënësi, Gjykata Penale Ndërkombëtare “mbetet e vendosur dhe rezistente”.
Fushata amerikane zhvillohet në sfondin e një përpjekjeje të SHBA-së, të quajtur “NATO 3.0”, për t'i bërë Evropën dhe Kanadanë të marrin më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e tyre, ndërsa Uashingtoni rishikon kontributin historikisht shumë të madh që ka dhënë në kapacitetet dhe shpenzimet e aleancës.
Muajin e kaluar, një pyetësor i dërguar vendeve të NATO-s, ku kërkohej që ato të shprehnin qëndrimet e tyre ndaj politikës së jashtme amerikane, përfshirë politikën në Lindjen e Mesme, u perceptua nga disa vende si një përpjekje për t'i detyruar ato të përshtaten me qëndrimin e Uashingtonit në këmbim të mbrojtjes amerikane.
Megjithatë, sipas dy diplomatëve të NATO-s, nuk ka gjasa që Uashingtoni të ketë synuar të përdorte kërkesën për Gjykatën Penale Ndërkombëtare për t'i detyruar në mënyrë të ngjashme aleatët të rreshtoheshin me të.
Ata theksuan se çështja u ngrit vetëm si një pikë anësore gjatë një diskutimi më të gjerë. Megjithatë, diplomatët pranuan se ngritja e kësaj çështjeje brenda NATO-s është shumë më e ndjeshme sesa në forume të tjera diplomatike, për shkak të rolit të SHBA-së si lideri de facto i aleancës.trump kërcënon aleatët e nato-s Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Alarmi për Inteligjencën Artificiale/ Të Gjelbrit britanikë kërkojnë “frena” për AI-në, në tryezë edhe ndalimi i armëve autonome 10 Shtator 2026, 12:2012:20Rajoni dhe Bota Fiksimi i Osama bin Ladenit me Kullat Binjake: Sulmi i parë në '93, “pilotët” e trajnuar në SHBA dhe 15 ekzekutorët, si Al Qaeda arriti të godiste më 11 shtator 2001 10 Shtator 2026, 12:0712:07Rajoni dhe Bota BE kërkon “çelësin” për 200 miliardë eurot ruse, plani i ri që synon të financojë Ukrainën 10 Shtator 2026, 12:0812:08Rajoni dhe Bota SHBA shpall grupin ekuadorian Los Tiguerones organizatë terroriste, Rubio: Duhet të çmontohen financiarisht 10 Shtator 2026, 09:3709:37Rajoni dhe Bota NATO shkatërron operacionin sekret rus, në shënjestër kabllot strategjike që transmetojnë të dhënat e NASA-s! 10 Shtator 2026, 08:5908:59Rajoni dhe Bota Temperaturat në nivele rekord/ Gushti 2026 ndër muajt më të nxehtë në histori, El Niño pritet të përkeqësojë situatën 10 Shtator 2026, 08:5308:53Rajoni dhe Bota