Kongresi amerikan Zgjedhjet e mesmandatit në SHBA ndryshuan përbërjen e Kongresit, duke larguar një grup ligjvënësish me ndikim që mbështetën për dekada aleancën transatlantike dhe ndihmën për Ukrainën. Megjithëse demokratët kanë siguruar shumicën në të dyja dhomat, largimi i disa prej republikanëve më të angazhuar në çështjet e sigurisë evropiane ngre pikëpyetje për të ardhmen e konsensusit dypartiak në Uashington… Zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara kanë përshpejtuar largimin nga Kongresi të një brezi politikanësh atlantistë, të cilët ndërtuan dhe mbrojtën bashkëpunimin ndërmjet SHBA-së dhe Evropës gjatë dekadave pas përfundimit të Luftës së Ftohtë.
Disa prej tyre vendosën të tërhiqen nga politika, ndërsa të tjerë humbën mandatet në zgjedhje. Si rezultat, koalicioni dypartiak që mbajti sigurinë evropiane dhe mbështetjen për Ukrainën ndër përparësitë e Kongresit është dobësuar ndjeshëm.
Mes figurave që nuk kandiduan për një mandat të ri janë senatorët Jeanne Shaheen, Thom Tillis, Mitch McConnell dhe John Cornyn, si dhe anëtarët e Dhomës së Përfaqësuesve Mike McCaul dhe Don Bacon. Listës i shtohet edhe ish-kryetarja e Dhomës së Përfaqësuesve, Nancy Pelosi.
Me largimin e tyre në janar, Kongresi do të humbasë një pjesë të përvojës politike, lidhjeve ndërkombëtare dhe aftësive negociuese që këta ligjvënës ndërtuan gjatë karrierave të gjata.
Një brez që e konsideronte NATO-n pjesë të sigurisë amerikane
Ndryshimi pasqyron pjesërisht kalimin nga një brez politik te tjetri. Shumë prej ligjvënësve që hynë në Kongres gjatë dekadave të mëparshme e konsideronin NATO-n dhe sigurinë e Ukrainës elemente themelore të interesave strategjike amerikane.
Senatorët Shaheen dhe Tillis ringritën Grupin e Vëzhgimit të NATO-s në Senat dhe mbështetën ndihmën për Ukrainën, duke kërkuar një qëndrim më të vendosur ndaj Rusisë.
Mitch McConnell luajti rol të rëndësishëm në financimin e mbrojtjes së Ukrainës dhe kundërshtoi publikisht ndërprerjen e ndihmës amerikane. Don Bacon bashkëpunoi me demokratët për të mbrojtur angazhimet e Uashingtonit ndaj NATO-s dhe për të zgjeruar bashkëpunimin ushtarak me Kievin.
Ndërkohë, senatorit Lindsey Graham i atribuohet një rol i rëndësishëm në nismën për sanksione të reja ndaj Rusisë, megjithëse Shtëpia e Bardhë ka pezulluar përkohësisht zbatimin e dispozitave më të ashpra të legjislacionit.
Humbjet zgjedhore dobësojnë krahun proevropian të republikanëve
Një grup tjetër ligjvënësish u largua pas humbjeve në zgjedhje.
Mike Turner, ish-kryetar i Komisionit të Inteligjencës në Dhomën e Përfaqësuesve dhe një nga zërat kryesorë republikanë për politikën e mbrojtjes, humbi mandatin që mbante prej më shumë se dy dekadash në zonën e Daytonit, në Ohio.
Brian Fitzpatrick, bashkëkryetar i grupit parlamentar për Ukrainën, gjithashtu humbi zgjedhjet. Mike Lawler, i njohur për angazhimin e tij në mbështetje të Moldavisë, pranoi humbjen në Nju Jork. Senatorja Susan Collins, nga Maine, nuk arriti të siguronte mandatin e gjashtë.
Këto largime kanë rëndësi të veçantë sepse shumë prej këtyre republikanëve ishin të gatshëm të kundërshtonin drejtimin e partisë së tyre kur bëhej fjalë për sigurinë evropiane.
Demokratët tashmë kontrollojnë të dyja dhomat e Kongresit, çka u jep më shumë ndikim në përcaktimin e agjendës legjislative dhe në negociatat me Shtëpinë e Bardhë.
A përfiton Ukraina nga shumica demokrate?
Sipas analizës së Daniel Gaffin dhe Alina Kreynovich, ndryshimi i shumicës në Kongres mund të krijojë kushte më të favorshme për Ukrainën.
Gjatë dy viteve të fundit, Kongresi i kontrolluar nga republikanët ia la kryesisht Shtëpisë së Bardhë drejtimin e politikës ndaj Ukrainës. Kryetari në largim i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, e mbajti për më shumë se një vit jashtë votimit projektligjin për mbështetjen e Ukrainës.
Vetëm gjatë verës, një shumicë dypartiake përdori një procedurë parlamentare për të detyruar votimin, duke miratuar më shumë se 1.3 miliardë dollarë ndihmë shtesë. Më pas, projektligji për sanksionet ndaj Rusisë mori 86 vota pro dhe 12 kundër në Senat, ndërsa Dhoma e Përfaqësuesve e miratoi me 262 vota pro dhe 159 kundër.
Autorët argumentojnë se këto rezultate tregojnë një mbështetje më të gjerë në Kongres për një politikë më të vendosur ndaj Moskës sesa qasja e administratës amerikane. Me Hakeem Jeffries që pritet të marrë drejtimin e Dhomës së Përfaqësuesve, projektligjet për Ukrainën nuk do të kenë më nevojë për manovra të jashtëzakonshme procedurale që të arrijnë në votim.
Megjithatë, mbetet e paqartë sa lart do të renditen Ukraina dhe NATO-ja në përparësitë e ligjvënësve të rinj demokratë. Shumë prej tyre përfaqësojnë krahun e moderuar të partisë dhe pritet të përqendrohen fillimisht te çështjet e brendshme.
Mbështetja dypartiake mbetet vendimtare
Pavarësisht shumicës demokrate, miratimi i disa nismave do të kërkojë ende votat e republikanëve në Senat. Nëse presidenti vendos veton ndaj një projektligji, Kongresit do t'i duhen dy të tretat e votave në secilën dhomë për ta rrëzuar atë.
Kjo e bën veçanërisht të rëndësishëm largimin e republikanëve që tradicionalisht mbështetën Ukrainën dhe NATO-n. Nuk ka garanci që pasardhësit e tyre do të ndjekin të njëjtën linjë politike. Zgjedhjet treguan gjithashtu se shqetësimet ekonomike dhe kostoja e jetesës ndikuan fuqishëm në vendimmarrjen e votuesve amerikanë.
Për këtë arsye, ligjvënësit e rinj mund t'u japin përparësi problemeve të brendshme përpara angazhimeve ndërkombëtare. Megjithatë, autorët theksojnë se kjo nuk nënkupton refuzim të rolit amerikan në Evropë.
Sipas të dhënave të sondazheve që ata citojnë, 63% e republikanëve dhe 60% e demokratëve besojnë se Shtetet e Bashkuara duhet të luajnë rol aktiv në çështjet ndërkombëtare. Kjo mbështetje u krijon hapësirë politikanëve të rinj që të angazhohen në sigurinë evropiane pa u përballur domosdoshmërisht me kosto të lartë elektorale.
Ukraina si partner strategjik dhe ekonomik
Analiza argumenton se mbështetja për Ukrainën nuk duhet parë vetëm si një angazhim financiar jashtë vendit, por edhe si investim në sigurinë dhe industrinë amerikane të mbrojtjes.
Forcat ukrainase kanë fituar përvojë të konsiderueshme në përdorimin e teknologjive ushtarake dhe përshtatjen e taktikave gjatë luftës me Rusinë. Këto përvoja po ndikojnë tashmë në zhvillimet e industrive të mbrojtjes në SHBA dhe Evropë. Sipas autorëve, mësimet nga fusha e betejës në Ukrainë mund t'i ndihmojnë forcat amerikane të përgatiten për konfliktet e ardhshme.
Për ligjvënësit amerikanë, bashkëpunimi me Ukrainën mund të sjellë edhe përfitime konkrete ekonomike, përfshirë vende pune në industrinë e mbrojtjes dhe investime në zonat që ata përfaqësojnë.
Një argument tjetër lidhet me rritjen e kontributit evropian në NATO. Pothuajse të gjitha vendet anëtare janë angazhuar të shpenzojnë deri në 5% të prodhimit të brendshëm bruto për mbrojtjen dhe infrastrukturën e sigurisë deri në vitin 2035. Gjermania, ndërkohë, ka krijuar një konsensus politik për investime të mëdha ushtarake.
Autorët vlerësojnë se kjo u ofron argumente të dyja partive amerikane: republikanët mund të theksojnë ndarjen më të drejtë të barrës financiare, ndërsa demokratët mund të mbështesin forcimin e aleancës transatlantike.
Kush do ta mbrojë NATO-n në Kongresin e ri?
Pavarësisht largimeve, Kongresi do të vazhdojë të ketë ligjvënës me përvojë dhe angazhim në çështjet e sigurisë evropiane.
Në Senat, Roger Wicker, i cili drejton Komisionin e Forcave të Armatosura deri në janar, është kthyer së fundmi nga Kievi. Senatorja Katie Britt është pozicionuar për të vijuar punën e Lindsey Graham në fushën e sanksioneve ndaj Rusisë.
Mike Rounds dhe Angus King përmenden si kandidatë të përshtatshëm për të drejtuar Grupin e Vëzhgimit të NATO-s në Kongresin e ri.
Në Dhomën e Përfaqësuesve, Marcy Kaptur ruajti mandatin e saj në Ohio, megjithëse ndryshimi i kufijve elektoralë favorizonte republikanët. Bashkëkryetari tjetër i grupit parlamentar për Ukrainën, Joe Wilson, siguroi rizgjedhjen me një diferencë të ngushtë.
Pas humbjes së Brian Fitzpatrick, posti i bashkëkryetarit republikan të këtij grupi mund t'i kalojë David Joyce ose Steve Womack.
Ndër demokratët, një grup ligjvënësish me përvojë në marrëdhëniet transatlantike përfshin Jim Costa, Bill Keating, Mike Quigley, Tom Suozzi, Deborah Ross dhe Brendan Boyle.
Këta politikanë mund të ndihmojnë anëtarët e rinj të Kongresit të orientohen në çështjet e politikës evropiane dhe mbështetjes për Ukrainën.
Marrëdhëniet transatlantike hyjnë në një fazë të re
Zgjedhjet e mesmandatit nuk përfaqësojnë vetëm një ndryshim të përbërjes së Kongresit. Ato shënojnë edhe largimin gradual të një brezi politikanësh që e ndërtoi botëkuptimin e tij strategjik mbi përvojën e Luftës së Ftohtë dhe periudhës që pasoi.
Për dekada, vendet evropiane mund të mbështeteshin te një grup ligjvënësish amerikanë që e konsideronin aleancën transatlantike pjesë të pandashme të politikës së jashtme të SHBA-së.
Sot, ky konsensus nuk ka më të njëjtën forcë.
Autorët theksojnë se ruajtja e rolit udhëheqës amerikan në marrëdhëniet ndërkombëtare mbetet në interes të vetë Shteteve të Bashkuara.
Sipas tyre, ndikimi i Uashingtonit në tregti dhe siguri i jep vendit mundësinë të përcaktojë drejtimin e agjendës globale, veçanërisht në kushtet e rivalitetit me Kinën dhe Rusinë.
Për Evropën, ndryshimi i shumicës në Kongres krijon mundësi të reja bashkëpunimi, por kërkon edhe një qasje më aktive diplomatike.
Qeveritë evropiane duhet ta shfrytëzojnë periudhën e tranzicionit deri në janar për të ndërtuar marrëdhënie me drejtuesit dhe ligjvënësit e rinj amerikanë. Mbështetja për NATO-n dhe Ukrainën nuk mund të mbështetet më vetëm te lidhjet historike, por duhet të forcohet përmes interesave të përbashkëta të sigurisë, bashkëpunimit ushtarak dhe përfitimeve ekonomike. /Përshtatur nga Cepa.org/ nato europa shba Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota SHBA-ja përballë epërsisë së Kinës dhe Rusisë, Uashingtoni nis investimet miliardëshe për armët hipersonike 6 Nëntor 2026, 22:0722:07Rajoni dhe Bota Tronditet skena politike në Serbi, studentët kërkojnë hetimin e Vuçiçit për lidhje të dyshuara me mafian 6 Nëntor 2026, 21:5421:54Rajoni dhe Bota Zgjedhjet e mesmandatit në SHBA, Papa: Jam krenar që jam amerikan! 6 Nëntor 2026, 21:4221:42Rajoni dhe Bota Irani përgatitet për luftë me SHBA, autoritetet shpërndajnë tableta jodi; shtohet frika e një katastrofe bërthamore 6 Nëntor 2026, 21:1421:14Rajoni dhe Bota Izrael, kreu i opozitës kërkon qeveri emergjence: Netanyahu ka humbur mbështetjen e shumicës në Knesset 6 Nëntor 2026, 20:4920:49Rajoni dhe Bota Mali i Zi mbyll edhe dy kapituj me BE-në, synon përfundimin e negociatave brenda vitit 2026 6 Nëntor 2026, 20:3220:32Rajoni dhe Bota