Lajme Zone
Si u bë Serbia një shtet i kapur
PolitikëPamfleti

Si u bë Serbia një shtet i kapur

Faza nr.1: Marrja e pushtetit politik (2012-2014)

Aleksandar Vuçiç / Udhërrëfyes për 14 vjet në pushtet të Aleksandar Vuçiç… Kur njerëzit flasin për një “shtet të kapur”, ky tingëllon shpesh si një term politik abstrakt. Në realitet, do të thotë që institucionet nuk punojnë më në interes të qytetarëve dhe të ligjit, por në interes të një grupi të vetëm politik dhe të udhëheqësit të tij. Ky proces nuk ndodhi brenda natës. U ndërtua hap pas hapi.

Faza nr.1: Marrja e pushtetit politik (2012-2014)

Vuçiç erdhi në pushtet mbi valën e anti-korrupsionit dhe premtimeve për të reformuar shtetin. Megjithatë, përqendrimi i pushtetit filloi shpejt.

Shembuj: Vuçiç bëhet Sekretar i Këshillit të Sigurisë Kombëtare dhe fiton akses në të gjithë informacionin kryesor të sigurisë; organet e partisë SNS fillojnë të marrin vendime që duhet të ishin marrë nga institucionet shtetërore; fillon zëvendësimi i profesionistëve dhe emërimi i personelit politikisht besnik në polici, shërbimet e sigurisë dhe administratën shtetërore.

Pasoja: Mesazhi i sistemit bëhet i qartë: “S’ka rëndësi çfarë di por kujt i je besnik”.

Faza nr.2: Dobësimi i mekanizmave të kontrollit (2014-2016)

Çdo demokraci ka institucione që kontrollojnë qeverinë. Në Serbi, ato janë të parat që sulmohen. Shembuj: konflikti me Avokatin e Popullit pas skandalit gjatë Paradës së Krenarisë; injorimi i rekomandimeve të institucioneve të pavarura; zbehja e transparencës përmes zgjerimit të kategorive të të dhënave të klasifikuara; miratimi masiv i ligjeve urgjente pa debat serioz.

Pasoja: Parlamenti pushon së qeni një vend kontrolli mbi qeverinë dhe bëhet shërbim i pushtetit ekzekutiv.

Faza nr3: Kapja e medieve dhe hapësirës publike (2014-2019)

Asnjë qeveri nuk mund të mbijetojë gjatë nëse qytetarët dëgjojnë kritika çdo ditë. Prandaj fillon pushtimi gradual i hapësirës mediatike.

Shembuj: ndryshimi i drejtuesve të RTV Vojvodina pas ndryshimit të qeverisë; mbyllja ose shtypja financiare e mediave të pavarura lokale; forcimi i tabloideve që prodhojnë fushata politike në baza ditore; blerja e mediave dhe sistemeve të telekomunikacionit nga aktorë afër qeverisë.

Pasoja: Qytetarët nuk jetojnë më në të njëjtën hapësirë informacioni. Disa e shohin Serbinë përmes propagandës, të tjerët përmes mediave të pavarura.

Faza nr.4: Shfuqizimi i konkurrencës politike (2014-2020)

Demokracia nuk zhduket kur nuk ka zgjedhje. Demokracia zhduket kur zgjedhjet ekzistojnë por nuk janë të barabarta.

Shembuj: zgjedhje të jashtëzakonshme të vazhdueshme; fushatë zyrtare; presion mbi punonjësit e sektorit publik; blerje votash; lista paralele të votuesve; dominimi i qeverisë në media gjatë fushatave.

Pasoja: Zgjedhjet mbeten formalisht të lira, por bëhen sistematikisht të padrejta.

Faza nr.5: Krijimi i atmosferës së frikës (2016-2022)

Pas pushtimit të institucioneve dhe mediave, është e nevojshme të ulet vullneti i njerëzve për të kritikuar publikisht qeverinë.

Shembuj: skandali i pazgjidhur i Savamalës; skandali i Jovanjicës; përgjimi i gazetarëve, aktivistëve dhe kundërshtarëve politikë; fushata kundër gazetarëve investigativë; kontrolle dhe hetime kundër organizatave të shoqërisë civile.

Pasoja: Mesazhi nuk është: “Do të arrestohesh”. Ai është shumë më efektiv: “Mund të të krijojmë probleme kur të duam ne”.

Faza nr.6: Personalizimi i shtetit (2020-2024)

Në këtë fazë, zhduket dallimi midis shtetit dhe udhëheqësit. Aleksandar Vuçiç nuk paraqitet më si president i shtetit. Ai paraqitet si vetë shteti.

Shembuj: seancat parlamentare kthehen në lavdërime të gjata për presidentin; tabloidet çdo ditë paraqesin Vuçiqin si mbrojtjen e vetme të Serbisë; çdo kritikë ndaj qeverisë paraqitet si sulm ndaj shtetit; çdo temë politike përfn me pyetjen e besnikërisë ndaj presidentit.

Pasoja: Institucionet bëhen dytësore. Institucioni qendror bëhet një njeri i vetëm.

Faza nr.7: Kriminalizimi dhe delegjitimizimi i rezistencës qytetare (2024-2026)

Kjo është faza që po dëshmojmë sot. Protestat studentore përfaqësojnë sfidën më të madhe për qeverinë që nga ardhja e SNS-së. Përgjigjja e regjimit nuk është dialog politik. Përgjigjja është propaganda.

Shembuj: Studentët quhen “mercenarë të huaj”; protestat paraqiten si një “revolucion me ngjyra”; aktivizmi qytetar lidhet me terrorizmin; Ana BrnabiÇ flet për plane për luftë civile dhe atentat ndaj presidentit; pas akuzave për përdorimin e pajisjeve LRAD kundër protestuesve, fokusi zhvendoset nga çështja e përgjegjësisë në pretendimin se studentët dyshohet se e kanë inskenuar të gjithë ngjarjen.

Pasoja: Qëllimi nuk është që qytetarët të besojnë çdo pretendim të veçantë, por që ata të mos dinë më se kujt t’i besojnë.

Cili është rezultati përfundimtar?

Një shtet i kapur nuk do të thotë se nuk ka zgjedhje, nuk ka parlament, nuk ka gjykata, nuk ka media. Ato ekzistojnë ende. Problemi është se ato nuk funksionojnë më si institucione të pavarura. Funksioni i tyre kryesor është të ruajnë strukturën ekzistuese të pushtetit.

Kjo është arsyeja pse lufta politike në Serbinë e sotme, nuk është më midis qeverisë dhe opozitës, por midis logjikës së institucioneve dhe logjikës së pushtetit personal. Kjo është tabloja më e gjerë që shpesh dështojmë ta shohim kur vëzhgojmë vetëm çështjet individuale./Pamfleti nga “Vijesti”si u bë serbia një shtet i kapur 2 Komente T Tony 31 Korrik 2026, 13:16 Serbia ka qene gjithnje e kapur. Qe kur erdhen ne trojet tona perdoren parimin e Lukes. Si ja con moj Luke? Ja pak me pune, pak vidh e pak me pidh po i rrit Lukja kalamajte. Erdhen ne trojet tona si Lukja njehere me Bizantin e rrembe dy pellembe, pastaj me Ottomane, qe u jepte "princeshat" sulltaneve e rrembe 10 pellembe, jepi dyfelefendiun Europes me Angli, France, Gjermani e natyrisht kodoshes Rusi e keshtu Lukja do te dala tani ne Adriatk e Jon. Ne luftuam e derdhem gjak qe me Romaket, Bizantet, Ottomanet , qe na merrnin vetem ne nje dore 20 mije femra neper hareme e zbardhen surratin e races, ndersa Serbi, pune e madhe se na shkerdhasi nje princeshe, por ne fituam troje te praruara. Nuk bej moral ta benim edhe ne kete pune, por fakti eshte qe keshtu jane krijuar "kombet" e shtetet e stermedhenj. Keni vene re qe keto super shtete drejtohen nga bije kurvash, kriminele te pashoq e ndyresira gjakatare? Historia thote qe diktatoret me te medhej ne bote jane te gjithe te ketij kallepi. Përgjigjjuni Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Krizë emigracioni në Spanjë/ 49 mijë emigrantë hyjnë brenda 24 orëve në Ceuta, 19 humbin jetën; Sánchez nxjerr ushtrinë në terren (VIDEO) 31 Korrik 2026, 10:3410:34Rajoni dhe Bota 10 vendet që dominojnë shërbimet sekrete evropiane, kush kryeson listën? 31 Korrik 2026, 10:3210:32Rajoni dhe Bota Sulm i madh me dronë brenda Rusisë, goditen rafineritë e naftës dhe "Amazoni rus" (Video) 31 Korrik 2026, 08:2708:27Rajoni dhe Bota Trump njoftoi marrëveshjen, zyrtari i Bordit të Paqes: Hamasi ra dakord pas negociatash intensive! 31 Korrik 2026, 08:1808:18Rajoni dhe Bota Ceuta ndez alarmin në Europë, Meloni apel BE: Imazhe tronditëse, të pezullohet marrëveshja e Shengenit për Spanjën 31 Korrik 2026, 08:1508:15Rajoni dhe Bota Trump: Kemi arritur një marrëveshje historike për çarmatosjen e Hamasit, Izraeli do të largohet nga Rripi i Gazës 31 Korrik 2026, 07:4707:47Rajoni dhe Bota