INSTAT zbulon se 39,4% e popullsisë mbetet në rrezik varfërie ose përjashtimi social, ndërsa 31,2% vuan privim të thelluar material dhe social. Megjithëse të ardhurat mesatare janë rritur me 10,5%, hendeku mes të pasurve dhe të varfërve është zgjeruar. Shqipëria regjistron një nivel rreziku pothuajse dyfish më të lartë se mesatarja e Bashkimit Evropian... Shqipëria po rrit të ardhurat, por vazhdon të ketë një pjesë të konsiderueshme të popullsisë në rrezik varfërie ose përjashtimi social. Instituti i Statistikave publikoi sot, më 15 tetor 2026, raportin e ri mbi të ardhurat dhe nivelin e jetesës, i cili tregon se përmirësimi i disa treguesve ekonomikë nuk ka sjellë një ngushtim të përgjithshëm të pabarazisë.
Sipas raportit, 39,4% e popullsisë shqiptare ndodhej në rrezik varfërie ose përjashtimi social gjatë vitit 2025, kundrejt 40,5% një vit më parë. Rënia prej 1,1 pikësh përqindjeje përbën një përmirësim statistikor, megjithëse niveli mbetet shumë i lartë.
INSTAT raporton gjithashtu se 19% e popullsisë ishte në rrezik varfërie monetare, nga 19,2% në vitin 2024. Ky tregues mat përqindjen e individëve që jetojnë në familje me të ardhura të disponueshme, të përshtatura sipas përbërjes familjare, nën 60% të medianës kombëtare.
Dallimi mes këtyre dy treguesve ka rëndësi. Shifra 39,4% përfshin edhe individët që përjetojnë privim të thelluar material e social ose jetojnë në familje me intensitet shumë të ulët pune. Ajo nuk do të thotë se 39,4% e shqiptarëve jetojnë nën kufirin monetar të varfërisë. Treguesi më shqetësues i raportit lidhet me privimin material dhe social. INSTAT vlerëson se 31,2% e popullsisë nuk arrin të përballojë të paktën shtatë nga trembëdhjetë nevojat dhe mundësitë që përfshin kjo matje.
Mes tyre janë pagesat e rregullta të detyrimeve, ngrohja e përshtatshme e banesës, përballimi i një shpenzimi të papritur prej 30 mijë lekësh, sigurimi i ushqimit të nevojshëm dhe pjesëmarrja në aktivitete të zakonshme shoqërore.
Shkalla e privimit të thelluar ka zbritur nga 32,8% në vitin 2024 në 31,2% gjatë vitit 2025. Përmirësimi prej 1,6 pikësh përqindjeje nuk e ndryshon faktin se gati një e treta e popullsisë vazhdon të përballet me kufizime të rënda ekonomike.
Një krahasim me Bashkimin Evropian tregon përmasat e problemit.
Sipas Eurostat, në vitin 2025, 20,9% e popullsisë së BE-së ishte në rrezik varfërie ose përjashtimi social. Në Shqipëri, ky tregues arriti në 39,4%, ose 18,5 pikë përqindjeje më shumë.
Madje, edhe Bullgaria, e cila regjistroi nivelin më të lartë mes vendeve anëtare të BE-së, kishte një tregues prej 29%.
Krahasimi përdor të njëjtin koncept statistikor evropian dhe tregon se Shqipëria mbetet larg standardit mesatar të jetesës në Bashkimin Evropian. Megjithatë, ai nuk mjafton për të përcaktuar renditjen e Shqipërisë mes të gjitha vendeve evropiane, pasi për këtë nevojiten të dhënat e vendeve jashtë BE-së. Një tjetër zhvillim që meriton vëmendje lidhet me shpërndarjen e të ardhurave.
INSTAT raporton se të ardhurat mesatare mujore të disponueshme, të ekuivalentuara për individ, u rritën nga 51.122 lekë në anketën e vitit 2024 në 56.487 lekë në anketën e vitit 2025. Rritja nominale prej 10,5% tregon një përmirësim të këtij treguesi. Megjithatë, shifra nuk përfaqëson pagën mesatare, ndërsa rritja nominale nuk mat vetvetiu ndryshimin e fuqisë blerëse.
Pikërisht këtu shfaqet një tjetër problem.
Koeficienti Gini, i cili mat pabarazinë në shpërndarjen e të ardhurave, u rrit nga 29,83 në 30,37. Sa më i lartë ky tregues, aq më e madhe është pabarazia.
Edhe raporti ndërmjet 20% të popullsisë me të ardhurat më të larta dhe 20% me të ardhurat më të ulëta u përkeqësua. Në vitin 2024, raporti ishte 4,79, ndërsa në vitin 2025 arriti në 4,83.
Këto shifra tregojnë se rritja e të ardhurave mesatare u shoqërua me një zgjerim të lehtë të pabarazisë relative. Megjithatë, të dhënat nuk provojnë se të ardhurat shtesë përfunduan kryesisht te një grup i caktuar. Për këtë përfundim do të duhej një analizë më e hollësishme e ndryshimeve të të ardhurave sipas grupeve të popullsisë. Raporti evidenton edhe një ndryshim të konsiderueshëm ndërmjet familjeve me fëmijë dhe atyre pa fëmijë në varësi.
Në familjet me fëmijë në varësi, 24,5% e individëve ndodheshin në rrezik varfërie. Në familjet pa fëmijë në varësi, ky tregues ishte vetëm 11%.
Diferenca tregon se familjet që rrisin fëmijë përballen me një rrezik mbi dy herë më të lartë. Ajo ngre pyetje për efektivitetin e mbështetjes sociale, shpenzimet për arsimin dhe kujdesin ndaj fëmijëve, si dhe mundësitë e prindërve për të siguruar të ardhura të mjaftueshme.
Një familje me dy të rritur dhe fëmijë ka nevoja të ndryshme nga një familje pa persona në varësi. Shpenzimet për ushqim, veshje, shkollim dhe kujdes ndikojnë në buxhetin e saj, ndërsa mungesa e shërbimeve publike të përballueshme mund t'ia rrisë barrën financiare.
Pikërisht për këtë arsye, politikat kundër varfërisë kërkojnë masa që marrin parasysh përbërjen e familjes, jo vetëm nivelin e përgjithshëm të të ardhurave.
Rëndësia e ndihmës sociale dhe pensioneve del edhe nga statistikat e INSTAT-it.
Instituti vlerëson se, përpara transfertave sociale, rreziku i varfërisë arrinte në 35,9%. Pas përfshirjes së pensioneve të pleqërisë dhe atyre familjare, treguesi zbriste në 21,9%. Kur llogaritja merr parasysh edhe transfertat e tjera sociale, niveli përfundimtar arrin në 19%.
Kjo diferencë tregon rolin që luajnë pensionet dhe mbështetja publike në të ardhurat e familjeve.
Qeveria ka arsye të evidentojë ndikimin pozitiv të transfertave sociale. Megjithatë, niveli i lartë i privimit material dhe social kërkon një vlerësim të mëtejshëm të shumave që përfitojnë kategoritë më të cenueshme dhe të mundësisë së tyre për të përballuar shpenzimet bazë.
Problemi bëhet më i rëndësishëm kur të dhënat për varfërinë krahasohen me buxhetin e përditshëm të familjeve.
Më 6 tetor 2026, INSTAT publikoi rezultatet e Anketës së Buxhetit të Njësive Ekonomike Familjare për vitin 2025. Sipas këtij raporti, një familje shqiptare, me mesatarisht 3,1 anëtarë, shpenzonte 95.227 lekë në muaj për konsum.
Nga kjo shumë, 37.859 lekë shkonin për ushqime dhe pije joalkoolike, ose 39,8% e buxhetit familjar.
Shpenzimet për banesën, ujin, energjinë elektrike dhe qiranë e paguar përbënin 9,7% të totalit. Transporti zinte 7,2%.
Këto të dhëna tregojnë peshën që kanë nevojat e përditshme në strukturën e konsumit. Për familjet me të ardhura të ulëta, shtrenjtimi i ushqimeve dhe energjisë mund të kufizojë më tej mundësinë për shpenzime të tjera, si arsimi, shëndetësia dhe aktivitetet shoqërore. Pikërisht në këtë periudhë, ekonomia botërore po përballet me rreziqe të reja inflacioniste.
Fondi Monetar Ndërkombëtar publikoi më 13 tetor, gjatë takimeve vjetore në Bangkok, parashikimin për një rritje ekonomike globale prej 3,1% gjatë vitit 2026. Institucioni pret që inflacioni botëror të arrijë në 4,7%, kryesisht për shkak të çmimeve më të larta të energjisë dhe ushqimeve.
FMN paralajmëron se vendet importuese të energjisë dhe ekonomitë me të ardhura më të ulëta përballen me kushte më të vështira se vendet që përfitojnë nga zhvillimet teknologjike dhe investimet e mëdha.
Për Shqipërinë, rreziku lidhet me mundësinë që shtrenjtimi i karburanteve, energjisë dhe transportit të ndikojë në çmimet e mallrave dhe shërbimeve.
INSTAT raportoi më 8 tetor se inflacioni vjetor në Shqipëri arriti në 2,9% gjatë shtatorit 2026, kundrejt 2,4% një vit më parë.
Duhet theksuar se anketa e publikuar sot nuk mat ndikimin e zhvillimeve ekonomike të tetorit 2026. Sipas metodologjisë së INSTAT-it, anketa e vitit 2025 përdor të ardhurat e vitit 2024, ndërsa privimin material dhe social e mat në kohën e intervistimit gjatë vitit 2025.
Për rrjedhojë, ndikimi i shtrenjtimeve të fundit mbi familjet shqiptare mbetet një çështje që kërkon të dhëna më të reja.
Qeveria shqiptare ka vendosur në qendër të politikave ekonomike rritjen e pagave, reformën e pensioneve dhe zgjerimin e investimeve publike. Rezultatet e sotme i japin mundësi të evidentojë uljen e treguesve të varfërisë dhe rritjen e të ardhurave mesatare.
Megjithatë, rritja e koeficientit Gini dhe niveli i lartë i privimit material tregojnë se rezultatet ekonomike kërkojnë një analizë edhe më të kujdesshme.
Politika ekonomike duhet të përcaktojë se cilat grupe përfitojnë nga rritja e të ardhurave, sa efektive janë transfertat sociale dhe sa ndikojnë shpenzimet për shërbimet publike në buxhetet e familjeve.
Ministria e Financave dhe institucionet përgjegjëse duhet të publikojnë analiza të hollësishme mbi efektivitetin e ndihmës ekonomike, mbështetjen për familjet me fëmijë dhe ndikimin e reformës së pensioneve në uljen e varfërisë.
Të dhënat e INSTAT-it ofrojnë një bazë për të vlerësuar rezultatet, ndërsa vendimet për përmirësimin e politikave kërkojnë edhe informacion mbi kostot dhe përfituesit e programeve përkatëse.
Shqipëria ka shënuar përmirësim në disa tregues të varfërisë, por 39,4% e popullsisë vazhdon të jetojë në rrezik varfërie ose përjashtimi social. Ndërkohë, pabarazia në shpërndarjen e të ardhurave është rritur. Këto dy rezultate duhet të peshojnë në hartimin e buxhetit të vitit 2027, sepse rritja ekonomike merr kuptim për qytetarët përmes të ardhurave dhe kushteve konkrete të jetesës./Pamfletishqipëria e dy realiteteve rreziku i varfërisë Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Ekonomi Thellohet kriza nga protesta, bankat mbyllin degët në Tiranë 15 Tetor 2026, 10:5610:56Ekonomi Kursi i këmbimit 15 tetor, me sa shiten dhe blihen euro dhe dollari 15 Tetor 2026, 07:4007:40Ekonomi Nafta 219 lekë, kriza kërcënon Shqipërinë edhe në vitin 2027! 14 Tetor 2026, 13:2113:21Ekonomi Bordi i Transparencës publikon çmimet e reja të karburanteve, ul me 6 lekë çmimin e naftës 14 Tetor 2026, 12:2112:21Ekonomi Rritja ekonomike penalizon të varfrit: numri i familjeve që marrin ndihmë ekonomike ra 21 përqind në 3 vjet 14 Tetor 2026, 07:4107:41Ekonomi Euro në greminë, mësoni me sa shiten e blihen monedhat e huaja sot 14 Tetor 2026, 07:1407:14Ekonomi