Foto Pamfleti / Banka Botërore shpall strategjinë e re për ekonominë digjitale, ndërsa Shqipëria mbetet në fazat e para të përdorimit të inteligjencës artificiale nga bizneset. Institucioni ka miratuar 145 milionë dollarë për modernizimin e shërbimeve publike, por sfida mbetet kthimi i teknologjisë në produktivitet, punësim dhe përfitime ekonomike. Banka Botërore ka shpallur sot, më 20 tetor 2026, një strategji të re globale që synon të ndihmojë vendet në zhvillim të përdorin teknologjinë digjitale dhe inteligjencën artificiale për të rritur produktivitetin, për të përmirësuar shërbimet dhe për të krijuar vende pune.
Nisma përfshin zgjerimin e rrjeteve të komunikimit, uljen e kostove të internetit, zhvillimin e aftësive teknologjike dhe mundësimin e përdorimit të inteligjencës artificiale nga bizneset dhe institucionet publike.
Presidenti i Bankës Botërore, Ajay Banga, theksoi se zhvillimi teknologjik duhet t'u japë vendeve mundësi të krijojnë vende pune dhe të përdorin më mirë burimet financiare. Institucioni vlerëson se gjatë 10 deri në 15 viteve të ardhshme, 1,2 miliardë të rinj do të arrijnë moshën e punës në vendet në zhvillim, ndërsa ekonomitë e tyre pritet të krijojnë vetëm rreth 420 milionë vende pune. World Bank
Për Shqipërinë, strategjia e re ndërkombëtare ngre një pyetje ekonomike: sa po përfiton vendi nga investimet në teknologji dhe sa po arrijnë bizneset shqiptare ta përdorin atë për të rritur prodhimin dhe konkurrueshmërinë?
INSTAT publikoi më 21 shtator rezultatet e anketës mbi përdorimin e teknologjisë në ndërmarrjet shqiptare për vitin 2026.
Sipas raportit, 99,5% e ndërmarrjeve me të paktën 10 të punësuar përdorin kompjuterë me akses në internet për qëllime pune. Megjithatë, vetëm 12,4% përdorin sisteme të inteligjencës artificiale.
Një vit më parë, këtë teknologji e përdornin 9% e ndërmarrjeve. Rritja me 3,4 pikë përqindjeje tregon përparim, por edhe hapësirën e konsiderueshme që mbetet për përhapjen e saj.
Dallimet shfaqen edhe ndërmjet kompanive sipas madhësisë. Ndërmarrjet me të paktën 250 të punësuar regjistrojnë një përdorim të inteligjencës artificiale prej 28,1%, ndërsa në të gjithë grupin e ndërmarrjeve, përfshirë ato më të vogla, treguesi arrin vetëm 12,4%.
Edhe përdorimi i shërbimeve kompjuterike në internet mbetet i kufizuar. Sipas INSTAT-it, 35,3% e ndërmarrjeve përdorin shërbime cloud, ndërsa 31,3% realizojnë shitje përmes faqeve ose platformave digjitale.
Anketa përfshiu 2.384 ndërmarrje me të paktën 10 të punësuar. Për pasojë, rezultatet nuk përfaqësojnë drejtpërdrejt bizneset më të vogla, të cilat përbëjnë një pjesë të rëndësishme të ekonomisë shqiptare.
Ndërkohë, Banka Botërore ka miratuar financime të konsiderueshme për modernizimin digjital të administratës shqiptare.
Në mars 2025, institucioni miratoi 80 milionë dollarë financim shtesë për programin GovTech, duke e çuar financimin e miratuar të programit në 145 milionë dollarë.
Programi përfshin përmirësimin e platformës e-Albania, modernizimin e shërbimeve të bashkive, zhvillimin e një sistemi të ri të prokurimit publik dhe përmirësimin e administrimit të financave shtetërore.
Banka Botërore synon të përdorë inteligjencën artificiale edhe në sistemin e prokurimeve publike, për të përmirësuar transparencën, kontrollin dhe efikasitetin e përdorimit të fondeve.
Këto janë objektiva të programit, jo rezultate që institucioni i ka konfirmuar si plotësisht të realizuara. Gjithashtu, 145 milionë dollarët përfaqësojnë financimin e miratuar për programin GovTech dhe jo një fond të posaçëm për inteligjencën artificiale. Shuma e miratuar nuk duhet ngatërruar me fondet që janë disbursuar apo shpenzuar deri tani. World Bank
Në gusht 2026, Banka Botërore raportoi se Shqipëria kishte ngritur 216 laboratorë teknologjikë në shkolla, ku mbi 70 mijë nxënës po zhvillonin aftësi digjitale. Institucioni raportoi gjithashtu trajnimin e më shumë se 800 mësuesve. World Bank
Këto investime krijojnë mundësi për zhvillimin e aftësive teknologjike. Ndikimi i tyre afatgjatë në tregun e punës dhe produktivitetin e ekonomisë kërkon matje të veçanta.
Nisma e sotme e Bankës Botërore përmban edhe një zhvillim me rëndësi për politikat e investimeve.
Institucioni ka propozuar një model ku shtetet dhe bizneset mund të sigurojnë kapacitete për përdorimin e inteligjencës artificiale përmes infrastrukturës së përbashkët kompjuterike, duke paguar sipas përdorimit.
Ky model mund të ofrojë një alternativë për vendet që nuk kanë kapital të mjaftueshëm për të ndërtuar qendra të mëdha të të dhënave. Megjithatë, zgjedhja ndërmjet infrastrukturës së përbashkët dhe qendrave të pavarura kërkon vlerësimin e kostove, sigurisë, kapaciteteve dhe nevojave konkrete.
Për Shqipërinë, çështja ka rëndësi në një kohë kur investimet në infrastrukturën digjitale dhe qendrat e të dhënave po marrin gjithnjë e më shumë vëmendje.
Qeveria duhet të shpjegojë se çfarë modeli ekonomik synon të zhvillojë, sa energji kërkojnë investimet e planifikuara, çfarë kostoje kanë dhe sa vende pune mund të krijojnë.
Interesi i kompanive teknologjike është të sigurojnë tregje, klientë dhe kthim financiar nga investimet. Bizneset shqiptare kërkojnë shërbime të përballueshme që ulin kostot dhe rrisin produktivitetin. Shteti ka interes të modernizojë administratën dhe të nxisë zhvillimin ekonomik.
Përputhja e këtyre interesave kërkon konkurrencë, transparencë në kontrata dhe vlerësim të rezultateve.
Banka Botërore nuk ka shpallur sot një financim të ri të posaçëm për Shqipërinë. Strategjia e saj krijon një kuadër të ri ndërkombëtar për investimet digjitale, ndërsa pjesëmarrja e mundshme shqiptare në nismat e ardhshme mbetet ende e papërcaktuar.
Shqipëria ka siguruar financime për modernizimin digjital të administratës dhe ka zgjeruar përdorimin e teknologjisë. Sfida ekonomike është që këto investime të sjellin shërbime më të mira, të ulin kostot dhe të ndihmojnë bizneset të krijojnë më shumë vlerë.
Për këtë arsye, qeveria duhet të publikojë ecurinë financiare dhe rezultatet e programit GovTech, ndërsa institucionet përgjegjëse për ekonominë duhet të paraqesin masa konkrete për përhapjen e inteligjencës artificiale te ndërmarrjet shqiptare.
Pa matjen e këtyre rezultateve, shumat e investuara dhe numri i sistemeve të instaluara nuk mjaftojnë për të vlerësuar përfitimin që merr ekonomia./Pamfletidigjitalizimi banka botërore inteligjenca artificiale Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Ekonomi Kursi i këmbimit 20 tetor, me sa shiten dhe blihen euro dhe dollari 20 Tetor 2026, 07:1907:19Ekonomi Shqipëria konsumon, por nuk prodhon: 410 miliardë lekë deficiti tregtar në 9 muaj! 19 Tetor 2026, 14:0414:04Ekonomi Sulmet ndaj bankave dhe bankomatëve në protesta, Banka e Shqipërisë mesazh qytetarëve 19 Tetor 2026, 13:2613:26Ekonomi Euro “ngrin” në tregun valutor, mësoni çfarë ndodh me dollarin dhe monedhat e tjera 19 Tetor 2026, 07:1407:14Ekonomi Kursi i këmbimit 18 tetor, me sa shiten dhe blihen euro dhe dollari 18 Tetor 2026, 07:1907:19Ekonomi Luhatje në kursin e këmbimit, me sa shiten dhe blihen euro dhe dollari sot 17 Tetor 2026, 07:4007:40Ekonomi