Një molekulë e prodhuar nga bakteret në sistemin tretës mund të rrisë rrezikun e sëmundjes së Alzheimerit dhe të përshpejtojë rënien njohëse te njerëzit me demencë, sipas një studimi të ri. Zbulimi mund t'u tregojë shkencëtarëve një strategji të mundshme trajtimi që synon uljen e rrezikut të Alzheimerit. Gati një dekadë më parë, një ekip kërkimor i udhëhequr nga profesorët e University of Wisconsin-Madison, Barbara Bendlin dhe Federico Rey, zbuloi se përzierja e mikroorganizmave që jetojnë në zorrë ndryshon midis njerëzve me sëmundjen e Alzheimerit dhe individëve të shëndetshëm.Lexo edhe:Më pak sheqer kur merrni antibiotikë ju mbronmikrobiomën e zorrëve “Që atëherë, jemi përpjekur të kuptojmë se si ky ndryshim në zorrë mund të çojë në ndryshime në tru”, thotë Bendlin, profesore e mjekësisë në UW School of Medicine and Public Health. Një molekulë e zorrëve me efekte përtej zorrëve Në një studim të fundit të botuar në revistën Nature Communications, Bendlin, Rey dhe bashkëpunëtorët e tyre u përqendruan te imidazole propionate (ImP), një përbërës i prodhuar nga disa baktere në zorrë. Gjetjet e tyre sugjerojnë se ImP mund të kontribuojë në ndryshimet në tru që lidhen me sëmundjen e Alzheimerit dhe format e lidhura të demencës. Prodhimi i ImP ndryshon ndjeshëm nga një person te tjetri. Disa njerëz duket se prodhojnë sasi relativisht të mëdha, ndërsa të tjerë prodhojnë shumë pak. “Bakteret që prodhojnë ImP gjenden te një pjesë e madhe e njerëzve, por te shumica e njerëzve nuk janë shumë të shumta”, thotë Rey, profesor i bakteriologjisë në UW-Madison. “Por diçka që kemi mësuar ndër vite është se një mikrob nuk ka pse të jetë i shumtë për të pasur ndikim te organizmi pritës.” Pasi prodhohet në zorrë, ImP mund të hyjë në qarkullimin e gjakut dhe të arrijë në pjesë të tjera të trupit. Hulumtimet e mëparshme e kanë lidhur këtë përbërës me diabetin e tipit 2 dhe sëmundjen e arterieve koronare. Studimi i ri sugjeron se efektet e tij mund të shtrihen edhe në tru. Te minjtë, studiuesit zbuluan se ImP që arrinte në tru rriti grumbullimin e proteinave jonormale beta-amiloide dhe tau, dy nga shenjat kryesore të lidhura me sëmundjen e Alzheimerit. “Ky proces përfundimisht çon në vdekjen e neuroneve dhe te njerëzit është një tipar kyç i sëmundjes së Alzheimerit”, thotë Rey. Nivelet më të larta të ImP lidhen me rënie më të shpejtë njohëse Studiuesit më pas analizuan mostra gjaku nga pothuajse 1,200 njerëz të përfshirë në Wisconsin Registry for Alzheimer's Prevention dhe në studimet e kryera përmes Wisconsin Alzheimer's Disease Research Center. Pjesëmarrësit me përqendrime më të larta të ImP në gjakun e tyre kishin shumë më tepër gjasa të shfaqnin shënues biologjikë të lidhur me proteinat jonormale dhe funksionin e dëmtuar të neuroneve në demencë. Meqenëse vullnetarët kishin kryer gjithashtu teste njohëse me kalimin e kohës, studiuesit ishin në gjendje të krahasonin nivelet e ImP me ndryshimet në të menduar dhe në kujtesë. “Dhe meqenëse kemi rezultatet e testeve njohëse që këta vullnetarë kryen me kalimin e kohës, mund të shohim se njerëzit me nivelet më të larta të ImP përjetuan gjithashtu një rënie njohëse shumë më të shpejtë”, thotë Rey. Ekipi zbuloi gjithashtu një variacion gjenetik të lidhur me nivele ndjeshëm më të larta të ImP në qarkullimin e gjakut. Rreth 43% e njerëzve në studim e mbartnin këtë variacion. Studiuesit dyshojnë se ndryshimi gjenetik mund të ndikojë në mënyrën se sa efektivisht veshkat e largojnë ImP nga gjaku, duke ndikuar në sasinë e përbërësit që mbetet në qarkullim. “Ky variacion gjenetik është lidhur më parë me rritjen e rrezikut për Alzheimer në studime të mëdha gjenetike dhe tani mund të kuptojmë pse është i lidhur me të”, thotë Rey. Një objektiv i ri i mundshëm për parandalimin e Alzheimerit Një nga mundësitë më të rëndësishme që ngrihen nga këto gjetje është se vetë ImP mund të bëhet një objektiv për parandalimin ose ngadalësimin e sëmundjes së Alzheimerit dhe demencave të lidhura me të. Megjithatë, ulja e ImP vetëm përmes dietës mund të mos jetë e thjeshtë. Bakteret e zorrëve e prodhojnë këtë përbërës ndërsa gjenerojnë energji nga histidina, një aminoacid që është thelbësor për shëndetin e njeriut dhe gjendet në shumë ushqime, veçanërisht në ushqimet e pasura me proteina. “Përmirësimi i përgjithshëm i dietës ndoshta do të ndihmonte”, thotë Bendlin. “Por nuk është aq e thjeshtë sa të thuash: ‘Mos hani vezë’ ose ‘Mos hani aq shumë mish të kuq’. Sepse keni nevojë për histidinën dhe ajo gjendet pothuajse kudo.” Në vend që të përpiqen ta eliminojnë histidinën nga dieta, studiuesit thonë se zbulimi përfundimisht mund të çojë në trajtime që ulin në mënyrë specifike nivelet e ImP në qarkullimin e gjakut. Identifikimi i një molekule të veçantë dhe i një variacioni gjenetik të lidhur me të u jep shkencëtarëve një objektiv më të saktë për t'u hetuar. “Mund të jetë njësoj si me kolesterolin, ku njerëzit me kolesterol të lartë marrin një ilaç, një statinë, që ul rrezikun e sëmundjeve të zemrës”, thotë Bendlin. “Nëse mund të gjejmë një inhibitor që mund të ndihmojë në uljen e niveleve të ImP në gjak, kjo shpresojmë se mund të zvogëlojë rrezikun e Alzheimerit dhe shpejtësinë e rënies njohëse për një numër të konsiderueshëm njerëzish.”/ScienceDaily
