Katedralja e Shën Vasilit në Moskë Rusia përfiton nga një rend botëror i fragmentuar dhe konfliktual, por avantazhet e Moskës mund të zbehen nëse bota rikthehet drejt stabilitetit, bashkëpunimit dhe globalizimit… Shtetet e Bashkuara prej dekadash e kanë parë Rusinë si një fuqi në rënie. Ky perceptim mori formë në vitet 1980, kur Bashkimi Sovjetik nisi të shfaqte shenja të qarta të mbingarkesës perandorake, dhe u forcua pas shpërbërjes së Traktatit të Varshavës dhe më pas të vetë Bashkimit Sovjetik. Uashingtoni ndoqi më pas politika, përfshirë zgjerimin e NATO-s, duke trajtuar fuqinë dhe interesat ruse si çështje dytësore. Konflikti i gjatë për Ukrainën e thelloi më tej këtë qasje.
Në mars 2014, presidenti amerikan Barack Obama e përshkroi Rusinë si një “fuqi rajonale”, e cila kërcënonte disa nga fqinjët e saj “jo nga pozita e forcës, por e dobësisë”. Presidenti Donald Trump ka treguar një qëndrim më miqësor ndaj Vladimir Putinit sesa paraardhësit e tij, por shumë analistë perëndimorë vazhdojnë të theksojnë prapambetjen teknologjike të Rusisë, humbjen e ndikimit ndaj aleatëve të saj në Siri, Venezuelë dhe Kubë, si dhe varësinë në rritje nga Kina.
Andrey Kortunov, në analizën e tij për Foreign Affairs, e kundërshton këtë tablo. Sipas tij, Rusia vazhdon të ketë një ndikim ndërkombëtar më të madh sesa do të sugjeronte pesha e saj ekonomike. Tridhjetë e pesë vjet pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, ajo mbetet një superfuqi bërthamore. NATO vazhdon ta trajtojë si kërcënimin kryesor mbi të cilin ndërton një pjesë të rëndësishme të planifikimit të saj ushtarak. Kortunov argumenton gjithashtu se sanksionet e gjera perëndimore nuk kanë shkaktuar kolapsin ekonomik apo destabilizimin politik dhe shoqëror që parashikonin mbështetësit e tyre.
Përpjekjet për izolimin ndërkombëtar të Moskës, sipas autorit, kanë pasur gjithashtu kufizime. Kremlini ka promovuar organizata joperëndimore si BRICS dhe Organizata e Bashkëpunimit të Shangait, duke zgjeruar ndikimin e tij në një rend ndërkombëtar gjithnjë e më pak të përqendruar te Perëndimi. Edhe pse ekonomia ruse është shumë më e vogël se ajo kineze, partneriteti mes Moskës dhe Pekinit i jep Rusisë peshë shtesë.
Megjithatë, Kortunov vendos një kusht të rëndësishëm mbi këtë vlerësim: fuqia aktuale e Rusisë mbështetet në një mjedis ndërkombëtar që favorizon pikat e saj të forta. Fragmentimi politik, konfliktet dhe garat e armatimeve, dobësimi i globalizimit, rritja e nacionalizmit dhe populizmit, si dhe përçarjet brenda Perëndimit i japin Moskës hapësirë për të ushtruar ndikim.
Rusia përfiton nga një botë e fragmentuar
Në një sistem ndërkombëtar ku fuqia ushtarake merr rëndësi më të madhe, arsenali rus mbetet një instrument qendror ndikimi. Rusia është ende e vetmja fuqi që mund të krahasohet me Shtetet e Bashkuara në armët strategjike bërthamore. Kina po e zgjeron dhe modernizon arsenalin e saj, por ende nuk ka arritur nivelin e dy fuqive të tjera.
Sipas Kortunovit, statusi bërthamor i Rusisë ka pasoja konkrete politike dhe ushtarake. Ai ka ndikuar në vendimin e vendeve të NATO-s për të mos dërguar trupa drejtpërdrejt në Ukrainë dhe i siguron Moskës peshë të konsiderueshme në negociatat për kontrollin e armëve, stabilitetin strategjik, mospërhapjen bërthamore dhe reduktimin e rrezikut.
Edhe kapacitetet konvencionale mbeten të rëndësishme. Autori pranon se faza fillestare e luftës në Ukrainë, në shkurt 2022, ekspozoi dobësi serioze të ushtrisë ruse. Megjithatë, ai vlerëson se forcat ruse janë përshtatur dhe kanë përmirësuar ndjeshëm efektivitetin e tyre. Përvoja e grumbulluar në luftimet tokësore dhe përdorimin e teknologjive të reja mund t'i shërbejë Moskës edhe në të ardhmen. Kortunov vëren se edhe Ukraina ka zhvilluar kapacitete të rëndësishme, por mbështetet në ndihmën perëndimore.
Burimet natyrore përbëjnë një tjetër avantazh. Rusia është një furnizuese e madhe e naftës, gazit natyror, qymyrit, grurit, plehrave kimike, uraniumit, metaleve kritike dhe mallrave të tjera. Në një botë ku siguria e furnizimit merr rëndësi më të madhe, këto burime i japin Moskës ndikim ekonomik dhe diplomatik.
Kortunov argumenton gjithashtu se sistemi shumë i centralizuar politik dhe ekonomik rus mund të ofrojë avantazhe në periudha të paqëndrueshme. Përqendrimi i pushtetit i mundëson Kremlinit të mobilizojë shpejt burimet dhe të ndjekë politika afatgjata pa kufizimet që krijojnë ciklet zgjedhore dhe ndarjet politike në demokracitë perëndimore. Ky është vlerësim i autorit dhe jo një fakt i pakontestueshëm: i njëjti centralizim, siç pranon ai më tej, mund të kufizojë inovacionin dhe përshtatjen ekonomike.
Çfarë ndodh nëse rikthehet stabiliteti
Problemi për Moskën mund të shfaqet nëse sistemi ndërkombëtar ndryshon drejtim. Kortunov parashtron mundësinë që globalizimi të rikthehet në një formë të re, konfliktet të zbuten, Shtetet e Bashkuara dhe Kina të arrijnë një kompromis më të qëndrueshëm dhe Bashkimi Evropian të rifitojë kohezionin.
Në një mjedis të tillë, disa prej avantazheve kryesore të Rusisë do të humbnin peshë. Fuqia ushtarake do të mbetej e rëndësishme, por aftësia teknologjike, kapitali privat, tregtia dhe integrimi në zinxhirët globalë të furnizimit do të fitonin rëndësi më të madhe.
Rusia do të përballej këtu me disa kufizime strukturore. Tregu i saj i brendshëm nuk ka përmasat e atij kinez apo indian dhe vendi përballet me rënie demografike afatgjatë. Nëse kërkesa globale për lëndët djegëse fosile bie, Moska gjithashtu nuk mund të mbështetet pafundësisht te eksportet e hidrokarbureve.
Tërheqja e investimeve të mëdha të huaja do të kërkonte një nivel më të lartë besimi mes shteteve, transparencë dhe një sistem ligjor të qëndrueshëm e të parashikueshëm.
Gjeografia i jep Rusisë disa mundësi. Me vijën më të gjatë bregdetare në Arktik, vendi mund të përfitojë nga burimet dhe rrugët e reja detare që hapen ndërsa klima ngrohet. Por për t'u shndërruar në një korridor të rëndësishëm transporti mes Azisë Lindore dhe Evropës Perëndimore, Rusia do të kishte nevojë për marrëdhënie afatgjata dhe të qëndrueshme jo vetëm me Kinën, por edhe me Bashkimin Evropian.
Sfida teknologjike
Një nga dobësitë më të mëdha që identifikon Kortunov është mungesa e një ekosistemi të fuqishëm civil të teknologjisë së lartë. Për më shumë se dy dekada, udhëheqja ruse ka forcuar kontrollin mbi sektorin privat.
Centralizimi i ka mundësuar Kremlinit të mobilizojë burime me shpejtësi, por njëkohësisht ka kufizuar energjinë sipërmarrëse që nevojitet për konkurrencën teknologjike. Infrastruktura ruse e inovacionit, sipas autorit, vazhdon të mbështetet në një model shtetëror të trashëguar nga periudha sovjetike.
Teknologjitë që po ndryshojnë ekonominë globale, inteligjenca artificiale, robotika, energjia e pastër, informatika kuantike dhe modifikimi gjenetik, kërkojnë një bashkëpunim shumë më dinamik mes shtetit, kompanive private, platformave globale dhe sipërmarrjeve të vogla inovative.
Përtej modelit të “kështjellës së rrethuar”
Në planin afatgjatë, Kortunov vlerëson se Rusia duhet të përgatitet për një tjetër ndryshim të rendit botëror. Modeli aktual i “kështjellës së rrethuar” e trajton mjedisin ndërkombëtar kryesisht si kërcënim dhe jo si mundësi.
Ky model mund të kufizojë rreziqet e menjëhershme, por njëkohësisht e pengon Rusinë të shfrytëzojë plotësisht gjeografinë, burimet natyrore dhe kapitalin njerëzor. Përballja e përhershme me Shtetet e Bashkuara dhe Evropën, sipas autorit, nuk i shërben zhvillimit afatgjatë rus.
Për këtë arsye, ai argumenton se bashkëjetesa paqësore dhe një nivel i kufizuar bashkëpunimi me Perëndimin do të ishin më të favorshme për Moskën. Në veçanti, ai e konsideron të rëndësishëm rindërtimin e marrëdhënieve me Bashkimin Evropian. Vendet e BE-së dikur përbënin partnerët kryesorë ekonomikë të Rusisë dhe një burim të rëndësishëm teknologjie dhe praktikash moderne biznesi.
Gjendja aktuale e marrëdhënieve ruso-evropiane e bën të vështirë një afrim të shpejtë. Megjithatë, Kortunov argumenton se pas përfundimit të konfliktit në Ukrainë, të dyja palët mund të nisin gradualisht rindërtimin e marrëdhënieve.
Autori gjithashtu e konsideron në interesin e vetë Rusisë respektimin e normave juridike ndërkombëtare, veçanërisht atyre që burojnë nga Kombet e Bashkuara dhe institucionet e tjera globale, edhe kur kjo kërkon kompromis. Një sistem ku “fuqia përcakton të drejtën” mund t'i krijojë Moskës mundësi afatshkurtra, por bëhet më i rrezikshëm ndërsa ekuilibri ndërkombëtar ndryshon dhe shfaqen fuqi të reja.
Përfundimi i Kortunovit është se Rusia po tregon qëndrueshmëri në kushtet aktuale, por ruajtja e pozitës së saj do të varet nga aftësia për t'u përshtatur. Burimet dhe kapacitetet i japin Moskës mundësi për të përcaktuar kursin e vet, por preferenca e fortë për stabilitetin mund të shndërrohet në pengesë nëse çon në refuzimin e ndryshimit.
Sipas autorit, kujtesa e krizës së viteve 1990 shpjegon një pjesë të këtij kujdesi rus ndaj transformimeve të mëdha. Por rreziku afatgjatë është që përpjekja për të ruajtur me çdo kusht strukturat ekzistuese ta bëjë Rusinë më pak të aftë për t'iu përgjigjur një bote që ndryshon. /Përshtati Pamfleti/ rusia lufta paqja Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Putini drejt përshkallëzimit? Si mund ta kuptojë NATO-ja se Rusia po përgatitet për sulm 10 Shtator 2026, 16:5016:50Rajoni dhe Bota Zgjedhjet në Serbi, “El País”: Për herë të parë, fituesi i zgjedhjeve nuk mund të parashikohet paraprakisht 10 Shtator 2026, 16:4916:49Rajoni dhe Bota Goditje për SHBA-në në Hormuz, Irani kap dronin sekret nënujor të Marinës amerikane 10 Shtator 2026, 16:3916:39Rajoni dhe Bota Von der Leyen emëroi kreun e ‘Siemens’ si të dërguar për inteligjencën artificiale, BE hap hetim ndaj tij! 10 Shtator 2026, 16:2916:29Rajoni dhe Bota Një çerek shekulli pas 11 shtatorit, a e humbi Amerika “Luftën kundër Terrorit”? 10 Shtator 2026, 16:1216:12Rajoni dhe Bota Publikimi i dosjeve të deklasifikuara të Ceutës kthehen në ‘autogol’ për kryeministrin Sanchez 10 Shtator 2026, 15:5715:57Rajoni dhe Bota