CIA Fantazma e programit të kontrollit të mendjes të CIA-s po e përndjek përsëri Kongresin Amerikan Më shumë se pesëdhjetë vjet pas përfundimit të tij, MKULTRA është rikthyer në qendër të debatit politik amerikan. Më 30 qershor, një nënkomision i Dhomës së Përfaqësuesve mbajti një seancë dëgjimore mbi projektin kontrovers të CIA-s, duke e ripërqendruar vëmendjen te përgjegjësitë e Agjencisë dhe deklasifikimi i mundshëm i dokumenteve të mbetura.
I nisur në vitet 1950, MKULTRA lindi nga frika se Bashkimi Sovjetik dhe Kina kishin zhvilluar teknika të përparuara të kontrollit të mendjes, por CIA më pas u magjeps me këtë temë dhe u përpoq të bënte pikërisht këtë. Gjatë zhvillimit të programit, CIA financoi të paktën 149 nënprojekte në më shumë se 80 institucione, duke përfshirë 185 studiues joqeveritarë dhe duke kryer eksperimente mbi subjekte njerëzore, shpesh të pavetëdijshme, duke përdorur LSD, substanca të tjera psikoaktive, hipnozë, elektroshok dhe privim shqisor. Para komisionit dëshmuan ish-zyrtarja e Institutit Kombëtar të Shëndetit, Elizabeth Ginexi, si dhe gazetarët Stephen Kinzer dhe Tom O'Neill.
Ne biseduam për këtë me David H. Price, profesor emeritus i antropologjisë në Universitetin Saint Martin, i cili prej vitesh studion marrëdhënien midis CIA-s dhe kërkimit akademik, dhe i cili së fundmi analizoi seancat e reja dëgjimore mbi rastin MKULTRA në një artikull të botuar në CounterPunch.
Profesor Price, pse Kongresi është rikthyer te MKULTRA?
Këta ligjvënës republikanë po e përqendrojnë vëmendjen te një nga rastet më të errëta të kërkimit joetik të financuar nga qeveria dhe po përpiqen të krijojnë përshtypjen se ky është lloji i shkencës që ata duan të ndalojnë, ndërkohë që shkurtojnë fondet në fusha si kërkimi për kancerin. MKULTRA ishte një program i tmerrshëm dhe meriton kritika, ashtu si edhe historia më e gjerë e CIA-s meriton shqyrtim. Por unë nuk besoj se këto seanca dëgjimore janë një përpjekje e sinqertë për të adresuar atë histori ose për të rritur transparencën. Përkundrazi, MKULTRA po përdoret si simbol politik për të minuar besimin e publikut te kërkimi akademik i financuar nga qeveria dhe për të hedhur dyshime mbi studiuesit, të cilët, në shumë raste, nuk ishin në dijeni se puna e tyre do të përdorej nga CIA. Ironia është se shumë prej atyre që tani e dënojnë MKULTRA-n kanë mbështetur metodat shtrënguese të marrjes në pyetje në kontekste të tjera, duke e bërë zemërimin e tyre më pak të besueshëm.
A ka ende dokumente që duhen deklasifikuar?
Është e mundur që disa dokumente të MKULTRA-s të publikohen në një formë me më pak redaktime, por dyshoj se ato do të ndryshojnë rrënjësisht atë që dimë për programin. Mbeten pyetje rreth asaj se kush dinte çfarë dhe kur. Shumica e dokumenteve origjinale të CIA-s u shkatërruan në vitet 1970, duke lënë boshllëqe të mëdha në të dhënat historike. Një çështje me interes të veçantë për mua është marrëdhënia midis kërkimit akademik dhe CIA-s. Disa nga antropologët që kam studiuar po kryenin kërkime standarde mbi mënyrën se si kulturat e ndryshme i përgjigjen stresit; ata nuk po studionin teknikat e marrjes në pyetje. Ajo që mungon është dokumentacioni që tregon se si ky kërkim u përshtat për qëllime të inteligjencës, si ato që më vonë u përfshinë në manualin e marrjes në pyetje KUBARK të CIA-s.
Operacioni Paperclip u diskutua gjithashtu gjatë seancës dëgjimore...
Operacioni Paperclip ishte jashtëzakonisht i rëndësishëm. Shtetet e Bashkuara rekrutuan shumë shkencëtarë dhe specialistë gjermanë pas Luftës së Dytë Botërore, përfshirë ish-anëtarë të Partisë Naziste. Disa, si Wernher von Braun, më vonë luajtën role kyçe në NASA. Mendoj se është e drejtë të krahasohen disa nga metodat e përdorura në MKULTRA me eksperimentet naziste. Njerëzit u droguan pa dijeninë dhe pa pëlqimin e tyre dhe u përdorën si subjekte eksperimentale njerëzore. Këto praktika ishin plotësisht joetike dhe meritojnë të dënohen. Fatkeqësisht, shumë nga dokumentet që mund të kishin hedhur dritë mbi atë që ndodhi, duke përfshirë më shumë informacion rreth viktimave dhe funksionimit të brendshëm të programit, pothuajse me siguri u shkatërruan para se hetuesit të mund t'i shqyrtonin.
A është MKULTRA vërtet një gjë e së kaluarës?
CIA vazhdoi të ndiqte programe të tjera që lidheshin me marrjen në pyetje dhe propagandën, dhe ne e dimë se ky lloj aktiviteti vazhdoi. Megjithatë, nuk ka prova që MKULTRA vazhdoi. Ka, megjithatë, prova se CIA vazhdoi të ishte e përfshirë në ndërhyrje të paligjshme kundër qeverive të zgjedhura në mënyrë demokratike dhe në operacione të tjera, për të cilat duhet të mbahet përgjegjëse. Unë jam kritik i CIA-s dhe besoj se historia e saj duhet të vazhdojë të shqyrtohet në mënyrë kritike. Një pikë tjetër e rëndësishme është se shumë nga ajo që MKULTRA kërkoi të arrinte bazohej në një ide të gabuar për atë që mund të bënte shkenca. Ideja e "kontrollit të plotë të mendjes" është më shumë fantashkencë sesa realitet. Shumë eksperimente ishin ekstreme dhe joetike, por shumica thjesht nuk funksionuan. Format e ndikimit që mbeten të rëndësishme sot janë të ndryshme: aftësia për të formësuar mjediset e informacionit përmes gazetave, televizionit dhe internetit.
Pse e konsideroni kaq të rëndësishme dëshminë e Elizabeth Ginexi-t?
"Mendoj se dëshmia e saj ishte jashtëzakonisht e rëndësishme, sepse zbuloi rrymën e vërtetë nëntokësore të seancës dëgjimore. Ndërsa diskutimi u përqendrua te abuzimet historike të MKULTRA-s, Dr. Ginexi tërhoqi vëmendjen te pasojat e sulmeve aktuale ndaj kërkimit publik shkencor dhe mjekësor. Ajo mbeti e qetë dhe e përqendruar, duke theksuar çështjet që komisioni dukej i painteresuar t'i trajtonte. Besoj se dëshmia e saj tregoi se fokusi i vërtetë i seancës dëgjimore nuk ishte vetëm MKULTRA, por edhe lufta politike që rrethon kërkimin shkencor."/ Përshtati "Pamfleti", nga InsideOvercia mkultra programi sekret Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Trump shtrin dorën për marrëveshje, si u minua armëpushimi SHBA-Iran? 2 Gusht 2026, 17:3717:37Rajoni dhe Bota Trupi i 38-vjeçares skoceze u gjet në një valixhe në Athinë, autori pranon krimin 2 Gusht 2026, 17:3217:32Rajoni dhe Bota Bilanc tragjik nga përplasja e dy helikopterëve në Greqi, 2 viktima dhe 2 të plagosur 2 Gusht 2026, 17:0017:00Rajoni dhe Bota Video/ Përplasja e dy helikopterëve në Greqi, publikohen pamjet dramatike; njëri shpërthen në flakë 2 Gusht 2026, 16:1516:15Rajoni dhe Bota Natyra i tregon 'dhëmbët' Evropës! 2 Gusht 2026, 15:5015:50Rajoni dhe Bota Dy helikopterë zjarrfikës përplasen gjatë operacionit në Greqi, një ekuipazh ende i pagjetur 2 Gusht 2026, 15:3515:35Rajoni dhe Bota