Një raport i rrallë klinik përshkruan rastin e një burri që sheh sytë e maces së tij në fytyrat e njerëzve pas një operacioni në tru, duke treguar se si kujtesa mund të ndikojë në shtrembërimet e perceptimit të fytyrave. Në disa ditë, një burrë 28-vjeçar, i identifikuar si Karl, sheh sytë e maces së tij në çdo fytyrë njerëzore që shikon. Studiuesit që dokumentuan rastin e tij mendojnë se këto tipare mund të vijnë nga kujtesa pamore.Lexo edhe:Këngët që na rikthejnë kujtimet nuk janë aq personale sa mendojmë, ja çfarë zbulon studimi Rasti, i përshkruar në një raport të shkurtër në revistën shkencore Cortex, hedh dritë mbi mënyrën se si formohet perceptimi i fytyrave. Tiparet që sheh Karl nuk janë thjesht sy të zakonshëm maceje. Ai i njeh si sytë e maces së tij. Autorët e interpretojnë këtë si dëshmi se kujtesa mund të rikthejë tipare të veçanta të fytyrës dhe të ndikojë në atë që një person sheh. Raporti trajton një rast të vetëm, të dokumentuar në bazë të përshkrimeve të vetë Karlit, ndërsa imazhet janë rindërtime që ai ka ndihmuar të përmirësohen, dhe jo pamje të marra nga skanimet e trurit të tij. Brad Duchaine, nga Kolegji Dartmouth, drejtoi hartimin e raportit së bashku me Antônio Mello, student doktorature në Dartmouth, dhe Jennifer Nosker, neuropsikologe në Spitalin Brigham and Women’s në Boston. "Ky rast, ku Karl sheh tiparet e maces së tij në fytyrat e njerëzve dhe anasjelltas, tregon se tipare të veçanta mund të rikthehen nga kujtesa dhe të ndikojnë në perceptimin tonë të vazhdueshëm", tha Duchaine. Sytë e një maceje në çdo fytyrë Shtrembërimet e perceptimit të Karlit filluan dy vjet më parë, pasi kirurgët i hoqën një grumbull enësh gjaku nga pjesa e pasme e lobit të tij të djathtë temporal, një rajon që luan rol qendror në njohjen e fytyrave. Kjo gjendje quhet prosopometamorfopsi, ose PMO, dhe bën që fytyrat të duken të shtrembëruara. Në rastin e tij, ajo shoqërohet edhe me palinopsi, një gjendje në të cilën diçka e parë më parë vazhdon të shfaqet në perceptimin pamor edhe më vonë. Macja e tij gri me vija, Luna, është shpesh fytyra e parë që ai sheh në mëngjes. Në ato ditë, bebëzat e saj të zmadhuara, zgavrat karakteristike të syve të maces dhe hijëzimi përreth tyre mund të shfaqen në fytyrat e njerëzve për orë të tëra më pas, si kur i sheh drejtpërdrejt, ashtu edhe në ekran. Ky transferim ndodh edhe në drejtimin e kundërt. Nëse fytyra e parë që sheh është ajo e një personi të njohur, forma e syve dhe madhësia e bebëzave të atij personi mund të shfaqen në fytyrën e maces së tij. Episodet shpesh zgjasin disa orë dhe, herë pas here, vazhdojnë gjatë gjithë ditës. Tiparet i përkasin dikujt Ajo që e bën këtë rast të dobishëm për studiuesit është saktësia me të cilën ndodh ky shkëmbim. Transferohen vetëm pjesë të fytyrës, zakonisht zona e syve, ndonjëherë së bashku me ngjyrën dhe teksturën e saj, ndërsa pjesa tjetër e fytyrës që ai sheh duket normale. Tiparet e transferuara duken gjithashtu të natyrshme dhe të harmonizuara. Ato ndërthuren me fytyrën, në vend që të duken sikur janë vendosur mbi të, dhe ndryshojnë natyrshëm ndërsa Karl ndryshon këndin e shikimit ose distancën. Për më tepër, Karl mund të tregojë se kujt i përkasin ato. Ai i identifikon sytë e shfaqur si të njerëzve të caktuar që njeh ose të maces së tij. Kjo i shtyu autorët të sugjerojnë se këto tipare rikthehen nga kujtesa pamore afatgjatë. Ai ka përjetuar shpesh edhe transferime të tipareve nga një fytyrë njerëzore te një tjetër. Qenushi pudëll në autobus Raporti nis me një rast që e njëjta revistë e kishte publikuar në vitin 1986. Nëntë muaj pas një goditjeje në tru, një grua që udhëtonte me autobus pa një qen të racës pudëll në prehrin e një pasagjeri. Më pas, kur e largoi shikimin prej tij, ajo pa fytyrën e qenit në fytyrën e çdo pasagjeri. Fytyrat e qenit vazhduan t'i shfaqeshin për rreth 30 minuta pasi zbriti nga autobusi. Rasti i vitit 1986 sugjeronte se fytyrat përpunohen ndryshe nga objektet e tjera që njerëzit shohin, pasi fytyra e qenit shfaqej vetëm mbi fytyra të tjera. Përvoja e Karlit e përforcon më tej këtë ide: truri duket se ruan dhe riaktivizon jo vetëm fytyra të plota, por edhe pjesë të veçanta të tyre, të lidhura me identitetin e një individi. Autorët shkruan se zëvendësimet e fytyrave të plota, si në rastin e qenit pudëll, janë të rralla. Gjatë pesë viteve, rreth 275 persona që raportojnë shtrembërime të fytyrave kanë kontaktuar laboratorin përmes faqes së tij të internetit për PMO-në. Shumica përshkruajnë ndryshime në formën, pozicionin, ngjyrën ose teksturën e tipareve të fytyrës. Paraqitja përmes imazheve e asaj që sheh një pacient Rasti i vitit 1986 u shoqërua me një vizatim të thjeshtë me vija. Ndërsa rasti i Karlit u shoqërua me imazhe fotorealiste, të krijuara me një model të inteligjencës artificiale, bazuar në përshkrimet e tij me fjalë dhe në një skicë që ai kishte vizatuar. Më pas, imazhet u përmirësuan gjatë disa muajve, derisa ai vlerësoi se përputheshin me përvojën e tij. Karl i bëri vetë disa nga ndryshimet. "Inteligjenca artificiale u jep studiuesve si ne mundësinë të krijojnë paraqitje pamore më të sakta të asaj që përjetojnë njerëzit kur kanë perceptime pamore të shtrembëruara", tha Duchaine. "Nëse e dini se çfarë po përjeton një person, mund ta studioni shumë më mirë problemin me të cilin po përballet dhe të përpiqeni të gjeni mënyra për ta kontrolluar atë." Ai shtoi se imazhet i ndihmojnë gjithashtu pacientët t'ua shpjegojnë këtë gjendje familjarëve dhe miqve. Duchaine tha se laboratori i tij ka marrë dëshmi nga njerëz të cilëve u ishte thënë se kishin probleme psikiatrike dhe që, në disa raste, ishin trajtuar me barna antipsikotike, ndërkohë që problemi i tyre lidhej me perceptimin pamor. Një tru, një dëshmi Raporti mbështetet në dëshminë e një personi të vetëm për perceptimin e tij, të cilin askush tjetër nuk mund ta shohë drejtpërdrejt. Ai është një përshkrim klinik, jo një eksperiment, dhe nuk teston se çfarë e shkakton një episod. Ajo që raporti nuk mund të përcaktojë është se sa i zakonshëm është ky fenomen i huazimit të tipareve të veçanta të fytyrës. Autorët shkruan vetëm se disa persona të tjerë me PMO u kanë treguar se përjetojnë palinopsi të fytyrave, ndërsa një numër shumë më i madh raportojnë se i shohin fytyrat të shtrembëruara në formë ose në ngjyrë. Ekipi planifikon të vazhdojë punën me Karlin dhe autorët presin që rindërtimet fotorealiste të bëhen një mjet gjithnjë e më i vlefshëm për të dokumentuar atë që shohin realisht pacientët me çrregullime të perceptimit./Earth.com

