Një vlerësim i ndershëm i ligjit për median nuk mund të kufizohet vetëm te përmbajtja. Liria editoriale cenohet edhe kur publiku nuk e di kush e financon një media, kur pronari ka interesa të mëdha në tenderë publikë ose kur reklama shtetërore shpërndahet si shpërblim për bindje dhe si ndëshkim për kritikë.
Transparenca e pronësisë duhet të jetë rregull i panegociueshëm. Qytetari ka të drejtë të dijë nëse një lajm mbi një projekt ndërtimi, një koncesion apo një konflikt politik publikohet nga një media me lidhje ekonomike në atë histori. Transparenca nuk e ndalon median të ketë pronarë ose interesa biznesi. Ajo i jep publikut mundësinë të lexojë me sy hapur.
Po aq i rëndësishëm është rregulli për fondet publike. Reklama institucionale nuk duhet të jetë kasaforta e fshehtë e kontrollit editorial. Kriteret për shpërndarjen e saj duhet të jenë publike, të verifikueshme dhe të njëjta për të gjithë. Kur një redaksi humb të ardhura sepse ka publikuar një investigim të pakëndshëm, cenimi i lirisë nuk ndodh në sallë gjyqi. Ndodh në llogaritë e saj bankare. Vlerësimi i ligjit për median në provën e lirisë 8 Nëntor, 20:01 Mediat online nuk janë zonë pa ligj, por as territor për bllokim
Debati bëhet edhe më i ndërlikuar në hapësirën dixhitale. Shpejtësia e publikimit, anonimiteti i burimeve, rrjetet sociale dhe faqet pa identitet të qartë krijojnë probleme që nuk zgjidhen me nostalgji për median tradicionale. Ka faqe që shpërndajnë manipulime, fotografi të rreme dhe akuza pa asnjë provë. Publiku meriton mbrojtje prej tyre.
Por përgjigjja nuk mund të jetë bllokimi i përgjithshëm ose licencimi politik i çdo faqeje informative. Një portal i vogël, një gazetar i pavarur apo një grup qytetarësh nuk duhet të kalojnë nëpër porta burokratike për të publikuar informacion me interes publik. Regjistrimi bazë, identifikimi i përgjegjësisë editoriale dhe kanalet e qarta për ankesa mund të kenë kuptim. Leja për të folur, jo.
Ligji duhet të dallojë mes një gabimi të korrigjueshëm, një shkeljeje të përsëritur profesionale dhe një operacioni të qëllimshëm manipulimi. Një masë e vetme për të gjitha rastet është zgjidhje e dobët. Ajo ndëshkon gazetarinë e ndershme, ndërsa aktorët e errët zakonisht zhduken dhe rishfaqen me një emër tjetër.
Matja e vërtetë bëhet pas publikimit të lajmit
Testi final për një reformë nuk është konferenca për shtyp dhe as vota në Kuvend. Testi është dita kur një reporter publikon dokumente për një ministri, një bashki, një kompani të lidhur me pushtetin apo një grup kriminal. A ka mbrojtje për burimin? A mund të kërkohet sekuestrimi i pajisjeve? A përballet redaksia me një gjobë të menjëhershme? A ka gjykatë të shpejtë dhe të pavarur ku mund të kërkojë drejtësi?
Ligji i mirë nuk e shpëton gazetarin nga detyrimi për të verifikuar. Përkundrazi, e detyron median të jetë më e saktë, të ruajë provat, të dëgjojë palën tjetër dhe të korrigjojë gabimet. Por njëkohësisht e mbron gazetarin kur ai kryen punën e tij në interes të publikut. Kjo ekuilibër nuk krijohet me fraza të mëdha. Krijohet me nene të qarta, procedura të drejta dhe institucione që nuk marrin urdhra.
Qytetarët nuk kanë nevojë për media të bindura që u tregojnë vetëm atë që pushteti e quan të pranueshme. Kanë nevojë për redaksi që gabojnë, korrigjohen, hetojnë dhe nuk tërhiqen kur dera e institucionit mbyllet. Çdo ligj që e bën këtë punë më të vështirë duhet të trajtohet me dyshim - jo për hir të medias, por për hir të së drejtës së publikut për të ditur./ CNA Lajme ekskluzive nga CNA
Doni te informoheni te paret per lajme ekskluzive? Bashkohuni me grupin tone ne Facebook duke klikuar ketu.