Ylli Pata Ylli Pata nuk është thjesht një komentator i ditës dhe as një figurë që e ka fituar vendin në debatin publik nga zhurma e rrjeteve sociale. Ai i përket një brezi gazetarësh që e kanë nisur profesionin në terren, në një kohë kur informacioni kërkohej, verifikohej dhe ndiqej nga afër, jo kur merrej i gatshëm nga Facebook-u apo nga një deklaratë e shpërndarë në WhatsApp. Olsi Jazexhi ka ndërmarrë një “eksperiment antropologjik” për të provuar tezën se mirditorët qenkan me origjinë arabe. Për këtë ka marrë fotografitë e dy personave, i ka transformuar me inteligjencë artificiale duke u dhënë pamje që të kujton Jemenin apo botën osmane dhe më pas ka pyetur ndjekësit se nga u duken.
Njëri prej personazheve të zgjedhur është gazetari Ylli Pata, të cilin Jazexhi e prezanton si “katolik mirditor”.
Këtu nis edhe problemi i madh i gjithë historisë.
Ylli Pata nuk është nga Mirdita. Është dibran, i rritur dhe i shkolluar në Shkodër, qytet ku nisi edhe gazetarinë.
Pra, për të ngritur një teori mbi prejardhjen e mirditorëve, Jazexhi ka zgjedhur si “kampion” një njeri që nuk është mirditor.
Mund të diskutojmë gjatë për historinë e Mirditës, lëvizjet e popullsive në Ballkan, ndikimet osmane, kontaktet me botën arabe apo teoritë e historianëve të ndryshëm. Vetëm se, përpara gjithë këtyre, duhej bërë verifikimi më elementar: nga është personi që po përdoret si provë?
Në rastin e Ylli Patës, ky kontroll i thjeshtë do ta kishte kursyer gjithë konstruksionin që vjen më pas.
Ylli Pata, një jetë në gazetari dhe një emër i ndërtuar me punë
Ylli Pata nuk është thjesht një komentator i ditës dhe as një figurë që e ka fituar vendin në debatin publik nga zhurma e rrjeteve sociale. Ai i përket një brezi gazetarësh që e kanë nisur profesionin në terren, në një kohë kur informacioni kërkohej, verifikohej dhe ndiqej nga afër, jo kur merrej i gatshëm nga Facebook-u apo nga një deklaratë e shpërndarë në WhatsApp.
Karrierën e nisi në Shkodër në vitet ’90 dhe prej atëherë ka kaluar nëpër disa prej redaksive më të rëndësishme të medias shqiptare. Ka qenë reporter, drejtues, analist dhe komentator politik, duke ndjekur nga afër pothuajse të gjitha etapat e tranzicionit shqiptar.
Në një profesion ku emrat konsumohen shpejt dhe ku ciklet e medias ndryshojnë brenda pak vitesh, Ylli Pata ka arritur të mbetet për dekada pjesë e debatit publik. Kjo nuk është pak.
Ka raportuar politikën në periudha të vështira, ka ndjekur nga afër përplasjet mes partive, ndryshimet e pushtetit, krizën e institucioneve, konfliktet brenda së majtës dhe së djathtës dhe zhvillimet që kanë shenjuar jetën politike shqiptare. Përvoja e tij nuk është marrë nga librat; është ndërtuar duke parë politikën nga afër, për vite me radhë.
Pata ka edhe një cilësi që në gazetarinë shqiptare po bëhet gjithnjë e më e rrallë: kujtesën politike. Ai njeh personazhet, historinë e marrëdhënieve mes tyre, prapaskenat e vjetra dhe mënyrën se si kanë evoluar partitë dhe pushtetet. Edhe kur mund të mos pajtohesh me përfundimin e tij, analiza mbështetet në një bagazh profesional që është krijuar me kohë.
Kjo është arsyeja pse Ylli Pata meriton respekt për kontributin e tij në gazetari.
Jo sepse duhet konsideruar i pagabueshëm. Asnjë gazetar serioz nuk është i tillë. Vlera qëndron te fakti se ai ka krijuar një profil të vetin, ka mbajtur qëndrime, ka marrë përsipër koston e tyre dhe ka qenë i pranishëm vazhdimisht në një prej fushave më të vështira të gazetarisë shqiptare: raportimin dhe analizën politike.
Ka mbijetuar profesionalisht në një treg mediatik ku redaksitë janë hapur e mbyllur, pronësitë kanë ndryshuar, interesa të forta politike dhe ekonomike kanë hyrë e dalë nga media, ndërsa shumë emra janë zhdukur gjatë rrugës. Pata ka vazhduar të shkruajë, të raportojë dhe të debatojë.
Vetë ky fakt flet.
Mund ta kundërshtosh për Izraelin. Mund të mos pajtohesh me analizat e tij për Palestinën, Iranin, qeverinë apo opozitën. Mund të mendosh se ka gabuar rëndë në një çështje të caktuar.
Kjo është pjesë e profesionit.
Një gazetar që ka shkruar për dekada do të ketë patjetër qëndrime që irritojnë dikë, analiza që kundërshtohen dhe interpretime që nuk i qëndrojnë gjithmonë kohës. Kjo nuk e zhbën punën e bërë dhe as kontributin e një karriere të tërë.
Përkundrazi, një gazetar serioz matet edhe nga fakti se ka prodhuar mjaftueshëm punë që njerëzit të kenë çfarë të kundërshtojnë.
Ylli Pata e ka fituar prej kohësh këtë status.
Prandaj, kur ke përballë një gazetar me kaq vite në profesion, polemika bëhet me ato që ka shkruar. Merret një analizë, një deklaratë apo një qëndrim dhe i kundërvihesh me argument.
Nuk ka nevojë t’i shpikësh një krahinë tjetër.
Akoma më pak t’i transformosh fytyrën me inteligjencë artificiale dhe ta kthesh në material për teori racore.
E veshi me AI si arab dhe më pas u habit që njerëzit e panë si arab
Vetë Jazexhi shpjegon se fotografitë janë punuar me inteligjencë artificiale në mënyrë që personazhet të dukeshin sikur ndodheshin në Jemen apo në kohën e Turqisë.
Pastaj ka ardhur pyetja për ndjekësit: nga ju duken këta njerëz?
Disa janë përgjigjur: arabë.
Pikërisht këtë përgjigje Jazexhi e merr më pas si argument për tezën e vet mbi prejardhjen e mirditorëve.
Logjika është e habitshme.
I jep fotografisë pamje arabe, ua paraqet njerëzve dhe, kur ata dallojnë pikërisht elementet që janë vendosur artificialisht në fotografi, përfn se ke zbuluar origjinën e personit.
Inteligjenca artificiale nuk lexon ADN.
Ajo prodhon imazhin që i kërkon përdoruesi.
Nëse të njëjtën fotografi të Ylli Patës e transformon si një fisnik francez të shekullit XVIII, fotografia do të të kujtojë Francën. Nëse e vendos me veshje tradicionale japoneze, do të krijojë një tjetër perceptim. Asnjë prej këtyre ndërhyrjeve nuk ka lidhje me prejardhjen biologjike të njeriut në fotografi.
Në rastin konkret, absurdi shtohet edhe më shumë sepse personi i përdorur për të “provuar” fizionominë e mirditorëve nuk është mirditor.
Kur fytyra zë vendin e historisë
Postimi i Jazexhiut nuk mbetet vetëm te origjina krahinore. Ai fut në diskutim ngjyrën e lëkurës, “racën e bardhë”, mundësinë që garnizonet osmane të kenë ndryshuar fizionominë e banorëve të Mirditës apo idenë se mirditorët mund të jenë fise turke ose arabe të sjella në Shqipëri.
Të gjitha këto mund të tingëllojnë provokuese në Facebook. Historia dhe antropologjia kërkojnë një tjetër lloj pune.
Prejardhja e popullsive nuk përcaktohet duke parë se kush është më i errët në fytyrë dhe as duke krahasuar tiparet e një fotografie me imazhin që kemi në mendje për arabët, turqit apo popujt e tjerë.
Migrimet historike studiohen me dokumente, arkeologji, gjuhësi, antropologji dhe sot, gjithnjë e më shumë, me gjenetikë.
Ngjyra e fytyrës së një individi nuk është hartë migracionesh. Forma e hundës nuk është dokument arkivor. Një fotografi e transformuar me AI vlen edhe më pak si provë.
Jazexhiu madje përmend si alternativa mundësinë që garnizonet osmane të kenë “ndryshuar racën e bardhë” të Mirditës, që mirditorët të jenë turq apo që “dielli i Arabisë” t’i ketë nxirë.
Këtu debati historik i lë vendin stereotipit fizik.
Emrat e historianëve nuk mjaftojnë
Për t’i dhënë peshë tezës së tij, Jazexhi sjell në diskutim historianin britanik H. T. Norris dhe Vaso Pashën.
Emrat e mëdhenj nuk mund të përdoren si vulë për një tezë pa sjellë edhe tekstin që pretendohet se e mbështet atë.
Nëse H. T. Norris ka shkruar se mirditorët janë me origjinë arabe, duhet sjellë citati, libri, faqja dhe konteksti ku është bërë ky pohim.
E njëjta gjë vlen për Vaso Pashën.
Të thuash “e ka thënë filani” nuk e mbyll debatin. Pikërisht aty duhet të nisë verifikimi.
Ballkani ka pasur për shekuj kontakte me Perandorinë Osmane, me Lindjen e Mesme, me botën arabe dhe me dhjetëra popullsi të tjera. Askush nuk e mohon këtë. Nga këto kontakte deri te përfundimi se një krahinë e tërë shqiptare ka origjinë arabe ka një distancë që nuk kapërcehet me dy fotografi të punuara në AI.
Jazexhi mund ta sulmojë Patën për Izraelin, jo t’i shpikë origjinën
Në thelb, duket se përplasja e Jazexhiut me Ylli Patën buron nga qëndrimet e gazetarit për Izraelin dhe protestat pro-palestineze.
Këtu terreni është i hapur.
Nëse Ylli Pata ka shkruar diçka të pasaktë, publikohet ajo që ka shkruar dhe rrëzohet me fakte. Nëse ka përdorur etiketime të padrejta ndaj protestuesve, nxirren deklaratat dhe diskutohen. Nëse mbron një qëndrim politik që Jazexhi e konsideron të gabuar, debati zhvillohet mbi atë që është thënë.
Ylli Pata ka një histori profesionale mjaftueshëm të gjatë që çdo kritik i tij të ketë qindra shkrime e dalje publike ku mund të kërkojë argumente për t’u përballur me të.
Nuk kishte nevojë të shpikej një Ylli Pata tjetër.
Një “mirditor” që nuk është mirditor, një “arab” i prodhuar nga inteligjenca artificiale dhe një fotografi e përdorur si provë antropologjike.
Kur një tezë kërkon kaq shumë ndërhyrje për të qëndruar në këmbë, problemi është vetë teza.
Jazexhi mund të mos ndajë asnjë prej qëndrimeve të Ylli Patës dhe mund ta kritikojë publikisht sa herë që mendon se ka argumente.
Pata, nga ana tjetër, ka një kapital profesional që është ndërtuar për më shumë se tri dekada dhe që nuk zhduket nga një etiketim në Facebook. Në gazetari, koha është një filtër i pamëshirshëm. Shumë emra kalojnë. Pak mbeten.
Ylli Pata ka mbetur.
Ka mbetur sepse ka punuar, ka raportuar, ka analizuar dhe ka qenë pjesë e medias shqiptare në mënyrë të vazhdueshme, duke krijuar një identitet profesional që sot njihet edhe nga ata që nuk bien dakord me të.
Kjo është një vlerë që meriton të thuhet.
Gazetaria shqiptare ka nevojë për polemikë, për kritikë dhe për përplasje mendimesh. Ka nevojë edhe për respektin minimal ndaj biografisë dhe punës së njerëzve që e kanë ushtruar këtë profesion për dekada.
Ylli Pata është dibran, i rritur dhe i shkolluar në Shkodër. Nuk bëhet mirditor sepse Olsi Jazexhiut i duhet një mirditor për teorinë e tij.
As Mirdita nuk bëhet arabe sepse dy fotografi u kaluan nëpër një program AI.
Nëse teza e “origjinës arabe të mirditorëve” ka bazë historike, ajo duhet provuar me dokumente.
Kur prova nis me njeriun e gabuar, fotografinë e manipuluar dhe një identitet të sajuar, eksperimenti ka marrë fund ende pa filluar.
olsi jazexhi ylli pata Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Aktualitet Nga Italia drejt Shqipërisë në mbështetje të 'flamingove', tri anijet e Global Sumud mbërrijnë në Vlorë! 21 Gusht 2026, 16:5816:58Aktualitet Kush do të pasojë Sokol Sadushin? Hapet gara për kreun e ri të Gjykatës së Lartë! 21 Gusht 2026, 16:4116:41Aktualitet Agravon zjarri në Pukë, digjen 3 banesa në lagjen Pepaj; shpërthimet e municioneve vështirësojnë ndërhyrjen! 21 Gusht 2026, 16:2716:27Aktualitet Vrasja e turistit, ‘Principote’ në Mykonos: S’kemi asnjë lidhje me beach-barin në Ksamil, kanë përdorur në emrin tonë ilegalisht! 21 Gusht 2026, 16:2016:20Aktualitet Momente dramatike në Pukë/ Flakët jashtë kontrollit, shpërthejnë municione të vjetra pranë banesave; evakuohen banorët 21 Gusht 2026, 16:0516:05Aktualitet Përhapet zjarri në Rrëshen, evakuohen katër familje 21 Gusht 2026, 14:5514:55Aktualitet