Foto Pamfleti / Dy ekonomistët amerikanë u vlerësuan për studimet që kanë ndryshuar mënyrën se si qeveritë dhe bankat qendrore ndërhyjnë për të kontrolluar inflacionin, papunësinë dhe luhatjet ekonomike. Akademia Mbretërore Suedeze e Shkencave ka shpallur këtë të hënë, më 12 tetor, fituesit e Çmimit Nobel për Ekonominë 2026. Çmimi prestigjioz u është akorduar dy ekonomistëve amerikanë, Robert E. Hall dhe Michael Woodford, për kontributin e tyre në ndërtimin e bazave mikroekonomike të stabilizimit makroekonomik.
Bëhet fjalë për kërkime që kanë ndikuar ndjeshëm në mënyrën se si shtetet dhe institucionet financiare përballojnë krizat, recesionet, rritjen e çmimeve dhe pasigurinë ekonomike.
Sipas Akademisë Suedeze, puna e dy studiuesve ka ndihmuar në zhvillimin e modeleve ekonomike që shpjegojnë më saktë lidhjen ndërmjet vendimeve të individëve, sjelljes së bizneseve dhe zhvillimeve të përgjithshme të ekonomisë.
Dy ekonomistët që ndryshuan mënyrën e menaxhimit të krizave
Robert Hall është i njohur për kontributin e tij në studimin e tregut të punës, papunësisë dhe cikleve ekonomike. Kërkimet e tij kanë ndihmuar ekonomistët të kuptojnë përse ekonomitë kalojnë periudha rritjeje dhe tkurrjeje, si dhe faktorët që ndikojnë në punësim dhe konsum.
Nga ana tjetër, Michael Woodford konsiderohet një prej figurave më me ndikim në teorinë moderne të politikës monetare.
Studimet e tij kanë luajtur një rol të rëndësishëm në zhvillimin e modeleve të reja kejnesiane, të cilat përdoren nga bankat qendrore për të analizuar inflacionin, normat e interesit dhe ndikimin e vendimeve monetare mbi ekonominë.
Një nga kontributet më të rëndësishme të Woodford lidhet me rolin e pritshmërive të qytetarëve dhe tregjeve financiare. Sipas kësaj qasjeje, bankat qendrore mund të ndikojnë në zhvillimet ekonomike jo vetëm duke ndryshuar normat e interesit, por edhe përmes komunikimit të besueshëm mbi politikat që synojnë të ndjekin në të ardhmen.
Pse ky Nobel ka rëndësi për ekonominë botërore?
Vlerësimi i dy ekonomistëve vjen në një periudhë kur politikat monetare dhe fiskale mbeten ndër instrumentet kryesore për përballimin e pasigurisë ekonomike ndërkombëtare.
Modelet e zhvilluara nga Hall dhe Woodford kanë ndihmuar në kuptimin e mënyrës se si ndërhyrjet e bankave qendrore dhe qeverive mund të zbusin luhatjet e forta të aktivitetit ekonomik.
Në praktikë, këto teori kanë rëndësi për vendime që prekin drejtpërdrejt qytetarët: koston e kredive, investimet e bizneseve, punësimin, konsumin dhe stabilitetin e çmimeve.
Ato kanë ndikuar gjithashtu në mënyrën se si institucionet ekonomike ndërtojnë parashikimet dhe vlerësojnë pasojat e vendimeve të tyre.
Një çmim prej 12 milionë koronash suedeze
Çmimi Nobel për Ekonominë, i njohur zyrtarisht si Çmimi i Bankës së Suedisë për Shkencat Ekonomike në Kujtim të Alfred Nobelit, u krijua në vitin 1968 nga banka qendrore suedeze.
Ndryshe nga pesë çmimet tradicionale Nobel, ai nuk ishte pjesë e testamentit origjinal të Alfred Nobelit, por jepet sipas një procedure të ngjashme me çmimet e tjera.
Për vitin 2026, shpërblimi financiar është 12 milionë korona suedeze, afërsisht 1.2 milionë dollarë, shumë që do të ndahet mes dy laureatëve.
Ceremonia zyrtare e dorëzimit të çmimeve do të zhvillohet më 10 dhjetor në Stokholm, në përvjetorin e vdekjes së Alfred Nobelit.
Me shpalljen e fituesve të Ekonomisë mbyllet edhe cikli i Çmimeve Nobel për vitin 2026./Pamfletinobel në ekonomi 2026 Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Ekonomi Leku thyen rekord global në kursin ndaj euros ne 10 vite, monedha më e fortë në listën e 40 vendeve 12 Tetor 2026, 07:3307:33Ekonomi Euro në greminë, mësoni me sa shiten e blihen monedhat e huaja sot 12 Tetor 2026, 07:2007:20Ekonomi Bota e errët e financave që ka vazhdimisht nevojë për luftëra! 11 Tetor 2026, 17:1317:13Ekonomi Kriza ndërkombëtare e energjisë dhe rreziku i një vale të re shtrenjtimesh në Shqipëri 11 Tetor 2026, 14:0014:00Ekonomi Pasuria nuk garanton siguri/ Cila superfuqi ekonomike po përballet me presionin më të madh financiar? 11 Tetor 2026, 08:0008:00Ekonomi Euro “ngrin” në tregun valutor, mësoni çfarë ndodh me dollarin dhe monedhat e tjera 11 Tetor 2026, 07:2007:20Ekonomi