Ursula von der Leyen Pa një propozim konkret për kapërcimin e unanimitetit, Këshilli ka pak gjasa të arrijë marrëveshjen e vështirë për reformimin e procesit… Vetëm pak ditë përpara prezantimit të rishikimeve të shumëpritura të politikave para zgjerimit, Komisioni Evropian ndodhet përballë një vendimi me rëndësi afatgjatë: nëse duhet të nisë një proces për ndryshimin e mënyrës se si Bashkimi Evropian merr vendime për zgjerimin, me synimin për të shmangur bllokimet dhe vetot mes 27 vendeve anëtare në Këshill.
“Ursula von der Leyen ka thënë gjithmonë se nuk është kundër ndryshimit të traktateve, por nuk e ka propozuar kurrë konkretisht dhe tani ka mundësinë ta bëjë”, deklaroi ish-eurodeputeti britanik Andrew Duff, president nderi i Unionit të Federalistëve Evropianë (UEF).
Duff, autor i një dokumenti të publikuar nga European Policy Centre (EPC) mbi përgatitjen e BE-së për zgjerimin, tha për The New Union Post se arritja e një marrëveshjeje për kapërcimin e unanimitetit në Këshill do të jetë “shumë e vështirë”. Megjithatë, sipas tij, pa një propozim konkret “nuk ka asnjë mundësi” që një marrëveshje e tillë të arrihet.
Ai kërkon nga Komisioni një propozim “praktik, formal dhe të zgjuar”, përmes të cilit institucioni të marrë përsipër atë që Duff e cilëson si përgjegjësinë historike që i buron nga traktatet.
Pas muajsh diskutimesh për kalimin drejt votimit me shumicë të cilësuar në politikën e jashtme, në Bruksel po shqyrtohen edhe mekanizma ekzistues juridikë.
Një prej ideve të përmendura është propozimi i Mario Draghit për aktivizimin e të ashtuquajturave klauzola “passerelle”, të cilat mundësojnë ndryshimin e disa procedurave vendimmarrëse të BE-së pa ndryshuar formalisht traktatet.
“Ne e parashikuam këtë si një mundësi në Traktatin e Lisbonës”, tha Duff, duke argumentuar se nevojitet një procedurë më e shpejtë për të kufizuar rrezikun e bllokimit të procesit të zgjerimit në Këshill.
Një tjetër çështje lidhet me madhësinë e Kolegjit të Komisionerëve, i cili do të zgjerohej nëse BE-së do t’i bashkoheshin vende të reja. Sipas Duff, zvogëlimi i numrit të komisionerëve në vitin 2029 mund të jetë një nga reformat më të lehta për t’u zbatuar, pasi Traktati i Lisbonës parashikon mundësinë që numri i tyre të jetë sa dy të tretat e numrit të shteteve anëtare.
Megjithatë, Duff argumenton se një reformë e tillë kërkon që vendet e BE-së, pavarësisht madhësisë së tyre, të pranojnë nevojën për “një Komision më të fortë”, me më shumë autoritet për administrimin e një Bashkimi me mbi 30 anëtarë.
Rreziku i dështimit të zgjerimit
Ndërsa institucionet evropiane e kanë cilësuar zgjerimin si një mundësi strategjike, Duff paralajmëron se mosgatishmëria e BE-së për të përmbushur perspektivën e anëtarësimit të Ukrainës, Moldavisë dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor mund të përbëjë, sipas vlerësimit të tij, një gabim të rëndësishëm strategjik.
“Ky ka qenë gjithmonë qëllimi i integrimit evropian që prej krijimit të Komunitetit”, tha ai, duke e përshkruar zgjerimin si pjesë të konceptit federal. Sipas Duff, federatat ndërtohen në mënyrë që të mund të zgjerohen dhe të pranojnë vende që ndajnë parimet dhe orientimin e tyre.
Ai e konsideron gjithashtu “për të ardhur keq” që vende të Evropës Perëndimore si Mbretëria e Bashkuar, Islanda dhe Norvegjia mbajnë një distancë më të madhe ndaj integrimit në BE. Në veçanti, Duff mendon se anëtarësimi i Ukrainës mund të “shkaktojë një reaksion zinxhir pozitiv”.
Sipas tij, BE-ja nuk duhet ta pengojë këtë proces, sidomos pasi kanë kaluar më shumë se 20 vjet nga zgjerimi i madh i Unionit.
Një prej pengesave kryesore mbetet kërkesa për unanimitet në Këshill. Pyetja kryesore është se si mund të binden shtetet anëtare të heqin dorë nga e drejta e vetos, të cilën e shohin edhe si instrument për mbrojtjen e interesave kombëtare.
“Po u kërkojmë të ndryshojnë proceset e qeverisjes së BE-së në emër të së mirës së përbashkët të të gjitha vendeve anëtare”, tha Duff. Sipas tij, ruajtja e vetos nga secili shtet mund të dëmtojë cilësinë dhe shpejtësinë e vendimmarrjes.
Në nivel kombëtar, Duff kritikon partitë politike që, sipas tij, kanë lënë pas dore konceptin e një interesi të përgjithshëm të përbashkët evropian. Ai paralajmëron se mungesa e gatishmërisë për të kërkuar këtë interes të përbashkët mund të ushqejë krizat, mosbesimin dhe stanjacionin.
Në këtë kontekst, ai kërkon që Komisioni të paraqesë “një strategji pozitive për të ardhmen” dhe që presidentja Ursula von der Leyen të ushtrojë më fuqishëm rolin drejtues të institucionit.
Integrim me ritme të ndryshme, por pa anëtarë të kategorisë së dytë
Një BE më e madhe do të duhet gjithashtu të gjejë një ekuilibër mes vendeve që duan të integrohen më shpejt dhe atyre që ecin me ritëm më të ngadaltë, pa krijuar zyrtarisht shtete anëtare të kategorisë së parë dhe të dytë.
Duff vëren se ky diferencim ekziston tashmë. Vendet e eurozonës ose të zonës Schengen janë më të integruara në fusha të caktuara se vendet jashtë tyre. Diferenca ekzistojnë edhe në politikën e mbrojtjes dhe në kapacitetet përkatëse të shteteve.
“Nuk është e habitshme që disa anëtarë janë më të interesuar për integrimin dhe mund të ecin më shpejt se të tjerët”, tha ai.
Megjithatë, Duff argumenton se BE-ja duhet të shmangë krijimin formal të anëtarëve të kategorisë së parë dhe të dytë. Sipas tij, përvoja britanike tregoi se një qasje e tillë mund të krijojë pasoja negative, pasi vendet që ecin më ngadalë në procesin e integrimit mund ta perceptojnë veten si të dëmtuara nga shtetet që kërkojnë të avancojnë më shpejt.
Duke folur për perspektivën e zgjerimit, Duff thekson gjithashtu se BE-ja nuk duhet t’i imponojë menjëherë ekonomisë ukrainase zbatimin e plotë të gjithë acquis-së së Unionit.
Sipas tij, Ukrainës do t’i duhet kohë për t’u përshtatur. Për këtë arsye, periudhat tranzitore duhet të përcaktohen qartë, ndërsa bashkëpunimi i përforcuar mund të përdoret në fusha ku mund të sjellë rezultate konkrete, përfshirë politikën për inteligjencën artificiale dhe atë klimatike.
Duff e sheh këtë si modelin e një diferencimi funksional: BE-ja mund të ruajë politika të përbashkëta, por të përshtatë mënyrën dhe ritmin e zbatimit të tyre sipas rrethanave.
“Nëse një federatë do të jetë historikisht e suksesshme, diferencimi brenda Unionit është një çmim i domosdoshëm”, u shpreh Duff.
Sipas tij, menaxhimi i këtij modeli do të jetë kompleks dhe pikërisht për këtë arsye ai argumenton se një Bashkim Evropian i zgjeruar do të kërkojë një autoritet ekzekutiv më të fortë në Bruksel dhe një rol më të fuqishëm të Komisionit Evropian. /Përshtati Pamfleti/ be zgjerimi shqiperia formula Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike Boçi për çështjen Agasi-Hyseni: E paraqesin si histori rozë për të spostuar vëmendjen 24 Shtator 2026, 14:4014:40Politike Sulmi i Vlora Hysenit ndaj Klodiana Lalës, Berisha akuza ish-kreut të SHISH: Përgjon gazetarët dhe shpif 24 Shtator 2026, 14:0714:07Politike “Hyseni, Agasi e Beqiri vepruan me urdhër të Ramës”, Berisha: Akti më i rëndë ndaj sigurisë kombëtare 24 Shtator 2026, 13:4913:49Politike Berisha akuza të rënda ministres Ismaili: Keni kaluar ju zonjë nga zyra e Ergysit, për tu bërë deputete? 24 Shtator 2026, 13:4813:48Politike Me 106 vota pro, Kuvendi i jep dritën jeshile dërgimit të ushtarakëve shqiptarë në Gaza 24 Shtator 2026, 13:3313:33Politike “Ç’lidhje ka e majta me dashuritë e Vlora Hysenit me krimin? Alizoti sfidon Peleshin: Thirre Ramën në Kuvend, nëse ke këllqe 24 Shtator 2026, 13:3313:33Politike