Lajme Zone
Nga Pakti i Detit me Greqinë te hartat e Ushtrisë/ Anduel Cauli, eksperti i marrëveshjes së rrëzuar nga Kushtetuesja, sërish në post kyç
PolitikëPamfleti

Nga Pakti i Detit me Greqinë te hartat e Ushtrisë/ Anduel Cauli, eksperti i marrëveshjes së rrëzuar nga Kushtetuesja, sërish në post kyç

Marrëveshja detare Shqipëri–Greqi e vitit 2009 mbetet një nga episodet më të debatueshme të diplomacisë shqiptare të dekadave të fundit.

Anduel Cauli / I përfshirë në grupin teknik të procesit Shqipëri–Greqi të vitit 2009, Anduel Cauli rezulton sot në një funksion drejtues në sektorin e hartografisë. Marrëveshja u shpall antikushtetuese në vitin 2010, ndërsa hetimi penal ndaj negociatorëve u pushua më vonë pa konstatim të veprës penale. Mbetet për t’u sqaruar nga Ministria e Mbrojtjes mbi çfarë kriteresh profesionale është bërë vlerësimi dhe besimi i këtij funksioni strategjik... Anduel Cauli rezulton në dokumentimin mediatik të kohës si pjesë e strukturës teknike të përfshirë në procesin e marrëveshjes detare të vitit 2009. Sot ai figuron sërish në një funksion drejtues në sektorin e hartografisë ushtarake. Historia e marrëveshjes së rrëzuar nga Gjykata Kushtetuese ngre një pyetje institucionale: si është vlerësuar përgjegjësia profesionale e ekspertëve që morën pjesë në proces?

Marrëveshja detare Shqipëri–Greqi e vitit 2009 mbetet një nga episodet më të debatueshme të diplomacisë shqiptare të dekadave të fundit.

Ajo u nënshkrua më 29 prill 2009 nga ministrat e Jashtëm të atëhershëm, Lulzim Basha dhe Dora Bakoyannis, por nuk arriti të prodhonte efektet juridike të synuara.

Më 15 prill 2010, Gjykata Kushtetuese, me vendimin nr.15, e shpalli marrëveshjen të papajtueshme me Kushtetutën.

Regjistri zyrtar i Gjykatës konfirmon vendimin nr.15 të datës 15.04.2010, ndërsa teksti i publikuar i vendimit tregon se çështja ishte shumë më komplekse sesa një përplasje politike mes mazhorancës dhe opozitës.

Problemi nuk ishte vetëm politik

Vendimi i Kushtetueses hyri drejtpërdrejt në mënyrën se si ishte konceptuar delimitimi.

Mes çështjeve të analizuara ishin plotfuqia për negociatat, përcaktimi i hapësirave detare, vijat bazë, konfigurimi gjeografik i brigjeve dhe metodologjia e përdorur për ndarjen.

Një prej pikave kryesore të debatit ishte përdorimi i parimit të barazlargësisë.

Gjykata analizoi nëse aplikimi, duke pasur parasysh konfigurimin konkret gjeografik, çonte në një rezultat të drejtë. Në vendim trajtohen gjithashtu rëndësia e vijave bazë dhe dallimet juridike ndërmjet detit territorial, shelfit kontinental dhe zonave të tjera detare.

Kjo është thelbësore për të kuptuar edhe përgjegjësinë institucionale të ekspertëve.

Sepse një marrëveshje delimitimi nuk ndërtohet vetëm nga diplomatët që ulen në tavolinën e negociatave.

Pas vijës së hedhur në hartë qëndrojnë koordinata, sisteme gjeodezike, pika bazë, përllogaritje distancash, konfigurimi i brigjeve dhe specialistët që prodhojnë ose interpretojnë materialin hartografik.

Dhe pikërisht këtu shfaqet emri i Anduel Caulit.

Kush ishte Anduel Cauli në procesin e vitit 2009?

Në raportimet e vitit 2014 për hetimin e marrëveshjes, Anduel Cauli identifikohej si përgjegjës i sektorit të hartave dixhitale në Ministrinë e Mbrojtjes.

Shqiptarja.com e përfshinte emrin e tij në listën e personave të grupit që kishte asistuar procesin e negociimit. Edhe Top Channel, duke raportuar mbi hetimin penal, e rendiste Caulin mes specialistëve që pritej të pyeteshin, duke e lidhur me sektorin e hartave dixhitale.

Në të njëjtin grup përmendeshin diplomatë, juristë dhe specialistë ushtarakë, mes tyre Ferit Hoxha, Gazmend Turdiu, Ilir Tepelena, Ledia Hysi, Kristaq Gërveni, Miranda Zeka, Ferdinand Berberi dhe përfaqësues të strukturave të kufirit.

Pra, nuk bëhej fjalë për një proces të zhvilluar vetëm nga Ministria e Jashtme.

Në të ishin përfshirë edhe struktura teknike të Ministrisë së Mbrojtjes dhe Institutit Gjeografik Ushtarak.

Kjo ka rëndësi sepse pikërisht të dhënat hartografike dhe gjeodezike janë baza teknike mbi të cilën ndërtohet një vijë delimitimi.

Nga vendimi i Kushtetueses te Prokuroria

Historia nuk përfi me vendimin e vitit 2010.

Në vitin 2014, Ministria e Jashtme i përcolli Prokurorisë materiale lidhur me procesin e negociimit dhe u regjistrua një hetim për marrëveshjen.

Raportimet e kohës tregojnë se hetimi përfshiu zyrtarët dhe ekspertët që kishin marrë pjesë në përgatitjen e saj. Edhe Anduel Cauli ishte ndër emrat e përmendur në listën e personave që do të pyeteshin për rolin e tyre në proces.

Por këtu duhet bërë një ndarje e rëndësishme.

Përfshirja në hetim nuk do të thotë fajësi.

Sipas raportimeve të marsit 2017, Prokuroria e Tiranës e kishte pushuar çështjen që në tetor 2016. Arsyeja e raportuar ishte mungesa e elementeve të veprës penale nga zyrtarët e përfshirë në hartimin dhe nënshkrimin e marrëveshjes.

Pra, nga pikëpamja penale, nuk rezulton një konstatim fajësie ndaj Caulit apo negociatorëve të tjerë.

Por kjo nuk e mbyll një pyetje tjetër: atë të përgjegjësisë dhe vlerësimit profesional.

Sot Cauli është sërish në hartografinë ushtarake

Këtu historia bëhet aktuale.

Një publikim i Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë të Universitetit të Tiranës e prezanton Anduel Caulin si “Përgjegjës i Sektorit të Hartografisë dhe GIS në Institutin Gjeografik Ushtarak” dhe si person me angazhim në procese të përcaktimit të kufijve detarë.

Edhe literatura profesionale e vitit 2025 e identifikon Caulin si drejtues të sektorit të hartografisë në strukturën gjeografike ushtarake shqiptare. Në një punim shkencor të vitit 2025 mbi rolin e koordinatave në diplomacinë e kufijve, ai figuron si autor dhe si “Head of Cartographic Section” në strukturën ushtarake gjeografike të Shqipërisë.

Kjo dëshmon vazhdimësinë e tij profesionale në një fushë jashtëzakonisht sensitive për shtetin: hartografinë, koordinatat dhe kufijtë.

Dhe pikërisht këtu lind pyetja që Ministria e Mbrojtjes duhet ta sqarojë publikisht.

Çfarë vlerësimi është bërë pas vitit 2010?

Pyetja nuk mund të shtrohet në formën “pse është ende në detyrë një person fajtor”, sepse një konkluzion i tillë nuk mbështetet nga faktet: hetimi penal u pushua dhe nuk rezulton dënim penal.

Por mund dhe duhet të shtrohet ndryshe:

A është kryer ndonjëherë një analizë profesionale individuale e rolit të ekspertëve teknikë në marrëveshjen e vitit 2009?

* Kush përcaktoi koordinatat?

* Kush përgatiti hartat?

* Kush kontrolloi sistemet referuese dhe vijat bazë?

* Kush analizoi efektet që prodhonte metodologjia e zgjedhur?

* A pati kundërshtime teknike brenda grupit shqiptar?

* A ekzistojnë procesverbale ku ekspertët kanë paralajmëruar për probleme?

Dhe, për rastin konkret, cili ishte saktësisht kontributi teknik i Anduel Caulit?

Këto pyetje janë të rëndësishme sepse përgjegjësia penale dhe përgjegjësia profesionale janë dy gjëra krejt të ndryshme.

Fakti që Prokuroria nuk konstatoi elemente të veprës penale nuk do të thotë automatikisht se çdo vendimmarrje teknike e procesit ishte optimale.

Po aq e rëndësishme është edhe e kundërta: fakti që marrëveshja u rrëzua nga Gjykata Kushtetuese nuk mund të përdoret për t'i atribuar automatikisht një eksperti të vetëm përgjegjësinë për rezultatin e të gjithë procesit.

Pikërisht për këtë nevojiten dokumentet.

Dosja teknike është çelësi

Nëse Ministria e Mbrojtjes dëshiron ta mbyllë këtë debat me transparencë, përgjigjja nuk duhet të jetë politike.

Duhet të jetë dokumentare.

Duhet të bëhet e qartë se çfarë detyre kishte secili specialist i Institutit Gjeografik Ushtarak gjatë negociatave të vitit 2009; cilat harta dhe koordinata prodhoi; kush i miratoi; cilat rekomandime teknike iu përcollën grupit negociator dhe nëse ekziston një vlerësim institucional i punës së kryer pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese.

Kjo merr edhe më shumë rëndësi për shkak se vetë vendimi nr.15/2010 vazhdoi të shërbente si pikë reference për përpjekjet e mëvonshme shqiptare për negociimin e kufirit detar me Greqinë.

Në vitin 2018, gjatë debatit për plotfuqinë e negociatave të reja, Presidenca kërkonte pikërisht përcaktimin e qartë të objektit, metodologjisë dhe mënyrës së përdorimit të barazlargësisë dhe korrigjimeve të saj, duke iu referuar drejtpërdrejt pikave të vendimit të Kushtetueses.

Pra, gabimet apo problematikat e konstatuara në procesin e parë nuk janë thjesht histori.

Ato janë pjesë e standardit juridik dhe teknik mbi të cilin duhet të ndërtohet çdo proces i ardhshëm.

Pyetjet që Ministria e Mbrojtjes duhet të sqarojë

Për këtë arsye, Ministrisë së Mbrojtjes mund t'i drejtohen publikisht disa pyetje konkrete:

1. Cili ishte roli dhe detyra konkrete e Anduel Caulit në grupin që punoi për marrëveshjen detare të vitit 2009?

2. A mori pjesë ai në përgatitjen, përpunimin ose verifikimin e koordinatave dhe hartave mbi të cilat u ndërtua delimitimi?

3. A ekzistojnë procesverbale, raporte teknike ose opinione të hartuara prej tij gjatë negociatave?

4. Pas vendimit nr.15/2010 të Gjykatës Kushtetuese, a zhvilloi Ministria e Mbrojtjes një analizë të brendshme mbi punën e specialistëve të saj?

5. A është bërë ndonjë vlerësim individual profesional për problematikat e evidentuara nga Gjykata?

6. Mbi çfarë procedure, kriteresh dhe vlerësimi profesional është emëruar ose konfirmuar Anduel Cauli në funksionin aktual drejtues në sektorin e Hartografisë dhe GIS?

7. A ka pasur kandidatë të tjerë dhe a është zhvilluar procedurë konkurrimi për këtë funksion?

Përgjigjet ndaj këtyre pyetjeve nuk duhet të paragjykojnë askënd.

Por në çështjet që lidhen me kufijtë shtetërorë, koordinatat gjeografike dhe sovranitetin territorial, standardi i transparencës duhet të jetë shumë më i lartë se në një emërim të zakonshëm administrativ.

Sepse në diplomacinë e kufijve, një koordinatë nuk është thjesht një numër në hartë.

Ajo mund të përcaktojë se ku mbarojnë të drejtat e një shteti dhe ku fillojnë ato të një shteti tjetër.

Dhe kur një marrëveshje e tillë është rrëzuar një herë nga Gjykata Kushtetuese, publiku ka të drejtë të dijë jo vetëm kush e firmosi, por edhe kush e projektoi teknikisht vijën ndarëse./Pamfletipakti i detit me greqinë anduel cauli Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Anti-Mafia Sistemi i Burgjeve në Shqipëri është jashtë kontrollit: Vrasje, plagosje armë, telefonë dhe takime jashtë protokollit. Të gjitha nën hundën e shtetit 10 Gusht 2026, 17:2817:28Anti-Mafia Makthi nga SPAK: Ministri Ermal Nufi heq nga vetja përgjegjësitë për pazaret; ua ngec 3 zv/ministrave; Blerina Abrazhda, Enkelejd Joti dhe Pranvera Skana 10 Gusht 2026, 11:2711:27Anti-Mafia 'Ndrangheta’ feston 10 vjetorin e koncesionit të pastrimit të Tiranës: libër propagandistik me 10 mijë kopje, ndërsa SPAK hesht 8 Gusht 2026, 20:1620:16Anti-Mafia Arrestimi i Beqirit në Francë fut në panik Ergys Agasin: Bisedat në celular rrezikojnë të groposin koordinatorin 8 Gusht 2026, 13:2813:28Anti-Mafia Eni Vasili shpërblen të besuarit e saj; “Taskë Forcë” me 17 punonjës, ndërkohë që kërkon dyfishimin e taksës për TVSH-në 7 Gusht 2026, 13:5313:53Anti-Mafia Endri Haxhiu, 'zari' i Blendi Gonxhes ka ndërhyrë në 114 monumente kulturore dhe ka firmosur 171 ndërtime në zona arkeologjike, në Shkodër e gjithë Shqipërinë 6 Gusht 2026, 19:0619:06Anti-Mafia