Ushqimet ultra të përpunuara (UPF) tani sigurojnë gati 60% të kalorive të konsumuara nga të rriturit në Shtetet e Bashkuara dhe rreth 70% të atyre të konsumuara nga fëmijët. Këto ushqime të prodhuara në mënyrë industriale përfshijnë pijet e gazuara, drithërat e paketuara, ushqimet e lehta dhe mishrat e përpunuar. Ato zakonisht përgatiten me yndyra, vajra, sheqerna, niseshte, kripëra të rafinuara dhe aditivë të tjerë, të krijuar për të përmirësuar shijen, strukturën dhe jetëgjatësinë e produktit, shpesh duke ulur njëkohësisht cilësinë ushqyese.Lexo edhe:Nuk flini mirë natën e parë në një vend të ri - shkencëtarët shpjegojnë pse ndodh kjo Një numër në rritje kërkimesh e kanë lidhur konsumin më të madh të UPF-ve me një sërë problemesh shëndetësore. Shkencëtarët kanë propozuar disa mënyra se si këto ushqime mund të kontribuojnë potencialisht në shfaqjen e kancerit, përfshirë çrregullimet e metabolizmit, rritjen e inflamacionit dhe stresit oksidativ, si dhe ndryshimet në mikrobiomën e zorrëve. Megjithatë, deri tani, relativisht pak prova kanë shqyrtuar nëse konsumi i lartë i UPF-ve lidhet në mënyrë specifike me kancerin e prostatës te meshkujt. Konsumi më i lartë i UPF-ve lidhet me kancerin e prostatës Kërkimet e reja nga Kolegji i Mjekësisë Charles E. Schmidt i Universitetit Atlantik të Floridës sugjerojnë se meshkujt që konsumojnë më shumë UPF mund të kenë një rrezik më të lartë për zhvillimin e kancerit të prostatës. Në SHBA, kanceri i prostatës është kanceri më i diagnostikuar te meshkujt dhe renditet i dyti, pas kancerit të mushkërive, si shkak i vdekjeve nga kanceri te meshkujt. Studimi, i botuar në The American Journal of Medicine, analizoi të dhëna përfaqësuese në nivel kombëtar nga 17 024 meshkuj amerikanë të moshës 18 vjeç e lart, të cilët morën pjesë në Anketën Kombëtare të Ekzaminimit të Shëndetit dhe Ushqyerjes (NHANES) midis viteve 2003 dhe 2023. Për të vlerësuar konsumin e UPF-ve, studiuesit analizuan dy regjistrime 24-orëshe të ushqimit nga secili pjesëmarrës dhe llogaritën pjesën e kalorive ditore që vinte nga ushqimet ultra të përpunuara. Ushqimet u klasifikuan duke përdorur sistemin NOVA, të validuar dhe të përdorur gjerësisht. Më pas, pjesëmarrësit u ndanë në katër grupe, duke filluar nga ata që merrnin më pak se rreth 20% të kalorive të tyre nga UPF-të deri te ata që merrnin më shumë se 44%. Rreziku i kancerit të prostatës u rrit me rreth 30% Krahasuar me meshkujt në grupin me konsumin më të ulët të UPF-ve, ata në tre grupet me konsum më të lartë kishin një rrezik 29% më të madh për kancerin e prostatës. Meshkujt në dy grupet me konsumin më të lartë kishin një rrezik 30% më të madh. Lidhja mbeti statistikisht e rëndësishme pasi studiuesit morën parasysh moshën, racën dhe përkatësinë etnike, pirjen e duhanit dhe statusin ekonomik. Pas këtyre përshtatjeve, rritja e rrezikut varionte nga 24% në 31%. Meshkujt në grupin me konsumin më të lartë treguan një rritje të mundshme prej 34% të rrezikut për kancerin e prostatës. Megjithatë, ky rezultat nuk arriti rëndësinë statistikore, gjë që, sipas studiuesve, mund të lidhet me numrin më të vogël të rasteve të kancerit të prostatës në atë grup. “Mes meshkujve të rritur në këtë popullatë përfaqësuese kombëtare të SHBA-së, ata që konsumuan sasi më të mëdha të UPF-ve kishin rreziqe dukshëm më të larta për zhvillimin e mëvonshëm të kancerit të prostatës”, tha Charles H. Hennekens, M.D., FACPM, FACC, autor kryesor dhe Profesori i Parë Sir Richard Doll i Mjekësisë dhe Mjekësisë Parandaluese në Departamentin e Mjekësisë dhe Departamentin e Shëndetit të Popullsisë në Kolegjin e Mjekësisë të FAU-së. “Këto gjetje i shtohen provave në rritje se UPF-të kanë efekte të mëdha negative në shëndet dhe nënvizojnë nevojën për studime vëzhguese në shkallë të gjerë dhe prova të randomizuara për të testuar në mënyrë të përshtatshme këtë hipotezë.” Shqetësimet në rritje shëndetësore rreth ushqimeve ultra të përpunuara Kërkimet e mëparshme i kanë lidhur konsumin më të madh të UPF-ve me rreziqe më të larta për mbipeshën dhe obezitetin, sëmundjet metabolike, treguesit inflamatorë, sëmundjet kardiovaskulare, veçanërisht infarktet dhe goditjet në tru, si dhe vdekjen e parakohshme. Autorët i përshkruajnë gjetjet e reja si një tjetër pjesë të provave në një debat më të gjerë të shëndetit publik, në të cilin ata argumentojnë se prioritetet e industrisë ushqimore mund të bien ndesh me nevojat e popullsisë amerikane. Ata e krahasojnë situatën me duhanin, duke vënë në dukje se provat mbi rreziqet e cigareve filluan të grumbulloheshin në mesin e shekullit të kaluar, megjithatë kaluan dekada para se pesha e përgjithshme e provave dhe puna e zyrtarëve të shëndetit publik me vizion afatgjatë të çonin në politika që synonin uljen e pirjes së duhanit. Studiuesit besojnë se UPF-të mund të ndjekin një trajektore të ngjashme. “Ulja e konsumit të UPF-ve është një sfidë komplekse e shëndetit publik, veçanërisht duke pasur parasysh se sa të përhapura dhe të aksesueshme janë këto produkte”, tha bashkëautori Timothy De Ver Dye, Ph.D., profesor dhe drejtues i Departamentit të Shëndetit të Popullsisë në FAU. “Ofruesit e kujdesit shëndetësor duhet të kuptojnë se shumë pacientë përballen me pengesa për të pasur akses dhe për të përballuar financiarisht alternativa ushqimore më të shëndetshme. Përballimi i këtyre sfidave do të kërkojë përpjekje që shkojnë përtej zgjedhjeve individuale, për të mbështetur një akses më të madh në ushqime ushqyese dhe minimalisht të përpunuara.” Një barrë e madhe e kancerit në SHBA dhe në mbarë botën Kanceri i prostatës mbetet një shqetësim i madh shëndetësor si në Shtetet e Bashkuara, ashtu edhe në mbarë botën. Shoqata Amerikane e Kancerit vlerëson se më shumë se 333 000 meshkuj në SHBA do të diagnostikohen me kancer të prostatës në vitin 2026 dhe se më shumë se 36 000 do të vdesin nga kjo sëmundje. Në mbarë botën, gati 1.5 milionë meshkuj u diagnostikuan me kancer të prostatës në vitin 2022, sipas Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit. Gati 400 000 meshkuj vdiqën nga kjo sëmundje atë vit. “Të gjithë profesionistët e kujdesit shëndetësor duhet t’i inkurajojnë pacientët të adoptojnë praktika të shëndetshme të jetesës dhe terapi të bazuara në prova, duke i ndihmuar gjithashtu ata të reduktojnë konsumin e ushqimeve ultra të përpunuara”, tha Hennekens. “Pacientët dhe ofruesit e tyre të kujdesit shëndetësor duhet ta konsiderojnë këtë gjetje si pjesë të përpjekjeve më të gjera për të nxitur zgjedhje më të shëndetshme ushqimore.” Bashkëautorët e studimit përfshijnë studentët e mjekësisë në FAU, Hunter Scott dhe John Dunn, së bashku me Yanna Willett, studente doktorature në Universitetin e Oksfordit në Mbretërinë e Bashkuar./ScienceDaily
