Lajme Zone
LIVE/ Dita e 68-të e protestës, qytetarët: Rama jep dorëheqjen
PolitikëSyri

LIVE/ Dita e 68-të e protestës, qytetarët: Rama jep dorëheqjen

Sipas një studimi të ri, ndotja e ajrit mund ta bëjë artritin reumatoid më aktiv dhe të rrisë gjasat për përkeqësime të dhimbshme të sëmundjes. Lidhja më e fortë u vu re me grimcat e imëta të ndotjes që gjenden në pluhur, blozë dhe tym (PM2.5).

Sipas një studimi të ri, ndotja e ajrit mund ta bëjë artritin reumatoid më aktiv dhe të rrisë gjasat për përkeqësime të dhimbshme të sëmundjes. Lidhja më e fortë u vu re me grimcat e imëta të ndotjes që gjenden në pluhur, blozë dhe tym (PM2.5). Të publikuara në revistën Annals of the Rheumatic Diseases (ARD), revista zyrtare e EULAR, nga Elsevier, gjetjet sugjerojnë se cilësia e ajrit mund të jetë një faktor i rëndësishëm si për profesionistët e kujdesit shëndetësor që trajtojnë artritin reumatoid, ashtu edhe për hartuesit e politikave që punojnë për mbrojtjen e shëndetit publik.Lexo edhe:Studimi konfirmon sigurinë e paracetamolit dhe ibuprofenit te foshnjat Faktorët mjedisorë në artritin reumatoid Artriti reumatoid, i njohur zakonisht si RA, është një sëmundje kronike autoimune që shkakton inflamacion dhe dëmtim të nyjeve. Ai mund të shkaktojë gjithashtu simptoma të përhapura që prekin edhe pjesë të tjera të trupit. Sëmundja prek rreth 0,5% deri në 1% të të rriturve në mbarë botën. Zhvillimi i saj ndikohet nga një kombinim faktorësh gjenetikë, ndryshimeve në funksionin e sistemit imunitar dhe ekspozimeve mjedisore. Disa nga këta faktorë mjedisorë mund të kontribuojnë jo vetëm në zhvillimin fillestar të RA-së, por edhe në përkeqësimin e simptomave pasi sëmundja është diagnostikuar. Është e rëndësishme të theksohet se disa faktorë mjedisorë të rrezikut mund të modifikohen. Pirja e duhanit tashmë njihet si një faktor madhor rreziku. Studiuesit kanë shqyrtuar gjithashtu efektet e mundshme të temperaturës, lagështisë, silicës dhe ndotësve të tjerë. Studimet e mëparshme në nivel popullate kishin treguar se ekspozimi ndaj ajrit të ndotur shoqërohej me një rrezik më të lartë për zhvillimin e artritit reumatoid. Studiuesit në Korenë e Jugut deshën të përcaktonin nëse ndotja e ajrit mund të ndikonte gjithashtu në aktivitetin e sëmundjes dhe të shkaktonte përkeqësime te personat që tashmë vuanin nga kjo sëmundje. Ata hetuan gjithashtu proceset biologjike që mund ta shpjegonin këtë lidhje. Në një editorial shoqërues, Jeffrey A. Sparks, MD, MMSc, nga Divizioni i Reumatologjisë, Inflamacionit dhe Imunitetit në Mass General Brigham / Brigham and Women's Hospital dhe Harvard Medical School, komenton: "Ky është një nga studimet më të mëdha që ka përdorur metoda të forta për të lidhur ndotësit e ajrit me aktivitetin e sëmundjes në artritin reumatoid. Duke marrë parasysh rritjen e niveleve të ndotjes së ajrit, këto rezultate kanë implikime të rëndësishme klinike, biologjike dhe për shëndetin publik. Ato përforcojnë gjithashtu idenë se substancat e thithura mund të kenë pasoja të gjera për rrezikun dhe përparimin e artritit reumatoid, si dhe ndoshta të sëmundjeve të tjera autoimune. Nga këndvështrimi klinik, kjo mund të ofrojë mundësi për të ulur rrezikun e përkeqësimeve të RA-së duke shmangur ajrin me cilësi të dobët, si edhe të japë një shpjegim të mundshëm për disa përkeqësime të papritura të sëmundjes." Monitorimi i ndotjes së ajrit dhe përkeqësimeve të artritit Studimi prospektiv i grupit ndoqi 1.070 persona me artrit reumatoid në një qendër të madhe mjekësore në Korenë e Jugut. Gjatë katër viteve (2021–2024), studiuesit mblodhën të dhëna nga 12.583 vizita ambulatore të kryera në kushte reale klinike. Për të vlerësuar ekspozimin e secilit pacient, ekipi analizoi nivelet mujore të gjashtë ndotësve të zakonshëm të ajrit: - dioksidi i squfurit (SO₂),

- dioksidi i azotit (NO₂),

- ozoni (O₃),

- monoksidi i karbonit (CO),

- grimcat me diametër 10 µm (PM10),

- grimcat me diametër 2,5 µm (PM2.5). Këto matje u krahasuan më pas me aktivitetin e sëmundjes dhe episodet e përkeqësimit të regjistruara gjatë çdo vizite. Analiza mori parasysh një gamë të gjerë faktorësh që mund të ndikonin në rezultatet. Këta përfshinin karakteristikat demografike të pacientëve, statusin serologjik (praninë e antitrupave specifikë tipikë për RA në gjak), përdorimin e barnave, kushtet socioekonomike dhe faktorët klimatikë. Studiuesit kryen gjithashtu një analizë ndjeshmërie për të zvogëluar ndikimin e faktorëve që mbeteshin të pandryshuar me kalimin e kohës dhe për të kufizuar mundësinë që vetë aktiviteti i sëmundjes të ndikonte në matjet mujore të ndotjes. Për këtë pjesë të studimit ata përdorën një dizajn case-crossover, të bazuar në përqendrimet ditore të ndotësve para çdo vizite. Regresioni logjistik i kushtëzuar u lejoi atyre të krahasonin ndryshimet brenda secilit pacient. PM2.5 shfaqet si faktori më i rëndësishëm "Studimi ynë zbuloi se përqendrimet më të larta të PM2.5 shoqëroheshin me rritje të aktivitetit të sëmundjes dhe të rrezikut për përkeqësime, veçanërisht pas ekspozimit të zgjatur ndaj niveleve të larta të PM2.5 për më shumë se dy javë," shpjegon drejtuesi i studimit, Eun Bong Lee, MD, PhD, nga Divizioni i Reumatologjisë, Departamenti i Mjekësisë së Brendshme, Fakulteti i Mjekësisë i Universitetit Kombëtar të Seulit dhe Departamenti i Mjekësisë Molekulare dhe Shkencave Biofarmaceutike, Shkolla Pasuniversitare e Shkencës dhe Teknologjisë së Konvergjencës, Universiteti Kombëtar i Seulit, Koreja e Jugut. Nga të gjithë ndotësit e studiuar, PM2.5 rezultoi të ishte faktori kryesor i lidhur me rritjen e aktivitetit të artritit reumatoid. Këto grimca janë jashtëzakonisht të vogla, madje më të vogla se qelizat e kuqe të gjakut. Pasi thithen, ato mund të kalojnë nga mushkëritë në qarkullimin e gjakut dhe të përhapen në organet e ndryshme të trupit. Sipas studiuesve, këto grimca mund të nxisin prodhimin e tepërt të specieve reaktive të oksigjenit, molekula të dëmshme që shkaktojnë stres qelizor. Ky proces mund të dëmtojë ADN-në dhe të aktivizojë përgjigje inflamatore në organe të ndryshme, duke kontribuar potencialisht në rritjen e aktivitetit të artritit reumatoid dhe në përkeqësime më të shpeshta. Cilësia e ajrit mund të ndikojë në menaxhimin e artritit reumatoid Dr. Lee përfn: "Studimi ynë ka implikime të rëndësishme për hartimin e politikave të shëndetit publik. Megjithëse nevojiten studime të mëtejshme për të përcaktuar nëse përmirësimi i cilësisë së ajrit mund të ulë aktivitetin e sëmundjes te pacientët me artrit reumatoid, ne do t'u rekomandonim këtyre pacientëve të shmangin ekspozimin e zgjatur ndaj ajrit me cilësi të dobët, veçanërisht kur nivelet e PM2.5 janë të larta." Studiuesit theksuan se nevojiten studime të tjera për të përcaktuar nëse ulja e ekspozimit ndaj ndotjes ose përmirësimi i cilësisë së ajrit mund të zvogëlojë drejtpërdrejt aktivitetin e sëmundjes te personat me artrit reumatoid. Megjithatë, rezultatet sugjerojnë se kufizimi i ekspozimit të zgjatur gjatë periudhave me cilësi të dobët të ajrit mund të jetë një masë praktike parandaluese. Kryeredaktori i ARD, Josef Smolen, MD, nga Universiteti Mjekësor i Vjenës, shton: "Si gjithmonë, ky punim iu nënshtrua një procesi të hollësishëm vlerësimi nga kolegët dhe ishte kënaqësi të shihnim se të gjithë recensentët ranë dakord për rëndësinë dhe interesin e këtyre gjetjeve. Megjithatë, duhet të kemi parasysh se këto vëzhgime i referohen popullatës koreane të studiuar, me një sfond të veçantë gjenetik dhe në rrethana specifike mjedisore. Nëse këto të dhëna vlejnë edhe për rajone të tjera të botës, duhet të jetë objekt i studimeve të ardhshme. Gjithsesi, ky është një pikënisje e shkëlqyer për të kuptuar më mirë faktorët që mund të ndikojnë në aktivitetin e sëmundjes dhe në përgjigjen ndaj trajtimit te pacientët me artrit reumatoid. Dhe është një sinjal i rëndësishëm alarmi: mjedisi ka shumë gjasa të jetë një kontribuues thelbësor në dhimbjen dhe inflamacionin e pacientëve për të cilët kujdesemi."/ScienceDaily