Nga suplementet te spërkatësit me solucion fiziologjik dhe kufizimi i përdorimit të ekraneve, imunologët zbulojnë mënyrat e mbështetura nga shkenca për t’u mbrojtur nga viruset sezonale. Është ajo periudhë e vitit kur organizmi ynë fillon të përballet me “spiralen virale”, siç e quajnë disa imunologë. Duke filluar nga shtatori, rinoviruset, një nga shkaktarët e ftohjes së zakonshme, fillojnë të qarkullojnë në sasi më të mëdha, të ndjekur së shpejti nga gripi, Covid-i, virusi sincicial respirator (RSV) dhe norovirusi gjatë muajve të dimrit.Lexo edhe:Sauna e thatë, me avull apo me infra të kuqe: Cila është më e mira për shëndetin tuaj? E gjitha është pjesë e një cikli të viruseve sezonale që vazhdon deri në mars. Infeksionet bëhen më të mundshme sepse i ftohti dobëson mbrojtjen imunitare të hundës, njerëzit priren të mblidhen në ambiente të mbyllura dhe pranë njëri-tjetrit, duke e bërë më të lehtë kalimin e patogjenëve nga një person te tjetri, ndërsa viruset mbijetojnë më gjatë në ajrin e thatë. “Ne shpesh mendojmë se kur sëmuremi, kjo ndodh sepse sistemi ynë imunitar ka dështuar, por mund të jetë thjesht sepse keni qenë të ekspozuar ndaj shumë mikrobeve, pasi të gjithë në zyrë po kolliteshin dhe askush nuk i kishte hapur dritaret”, thotë Dr Jenna Macciochi, imunologe në Universitetin e Sussex-it dhe autore e librit Immune to Age. Atëherë, çfarë mund të bëjmë për ta bërë sistemin tonë imunitar më rezistent në këtë periudhë të vitit? Daniel Davis, profesor i imunologjisë në Imperial College London dhe autor i Immune Health: A Myth-Busting Guide, këshillon të jemi të kujdesshëm ndaj asaj që dëgjojmë në rrjetet sociale. Prof Davis thotë se qarkullon shumë dezinformim, për shembull ideja se marrja e dozave të larta të vitaminës C mund të bëjë një ndryshim të madh. “Kjo është në fakt një mit i plotë”, thotë ai. “Nëse jeni një person që merr rregullisht suplemente me dozë të lartë të vitaminës C, e kaloni ftohjen rreth 8 për qind më shpejt. Pra, nëse jeni i sëmurë për disa ditë, mund të shëroheni disa orë më herët.” Por ka edhe gjëra të tjera që mund të bëni, të cilat mund të kenë një ndikim shumë më të madh. Le t’i shohim disa prej tyre. 1. Sigurohuni që të mos keni mungesë të vitaminës D Në kohën viktoriane, mjekët përpiqeshin të forconin sistemin imunitar duke përshkruar vajin e mëlçisë së merlucit dhe ekspozimin ndaj diellit, kura që tani e dimë se ishin mënyra për të marrë vitaminën D. Kërkimet moderne kanë treguar se vitamina D është në gjendje të stimulojë qelizat e bardha të gjakut të prodhojnë proteina të ndryshme natyrore që mund të çaktivizojnë viruset dhe bakteret. Si rezultat, Prof Davis thotë se një nga gjërat kryesore është të siguroheni që të mos keni mungesë të vitaminës D. Mund të merrni sasi të vogla të vitaminës D duke konsumuar të verdha vezësh dhe peshq të yndyrshëm, si salmoni, ushqime që përmbajnë këtë mikronutrient. Megjithatë, mund ta rrisni marrjen e saj edhe duke përdorur një suplement të përditshëm. Mendohet se 10 mikrogramë ose 400 njësi ndërkombëtare (IU) vitaminë D3 forma që përthithet më lehtë janë më të përshtatshmet. “Nivelet e ulëta të vitaminës D janë lidhur me infeksionet”, thotë Prof Davis. “Gjatë vjeshtës dhe dimrit, rrezet e diellit nuk kanë gjasa të sigurojnë të gjithë vitaminën D që ju nevojitet. Prandaj, duhet pasur kujdes që një pjesë e saj të merret përmes ushqimit ose një suplementi.” Megjithatë, shmangni mbidozimin. NHS këshillon që njerëzit të mos marrin më shumë se 100 mikrogramë ose 4,000 IU vitaminë D3 në ditë, pasi sasi më të mëdha mund të jenë të dëmshme. 2. Forcojeni hundën me një spërkatës me solucion fiziologjik Një mënyrë për të mbrojtur sistemin imunitar që të mos mbingarkohet nga viruset e dimrit është forcimi i hundës me një solucion me ujë dhe kripë. Kërkimet kanë treguar se përdorimi i një spërkatësi të thjeshtë me solucion fiziologjik tri deri në gjashtë herë në ditë, në shenjat e para të një infeksioni, e shkurton kohëzgjatjen e sëmundjes me 20 për qind. Mendohet se kjo ndodh sepse kripa stimulon një mekanizëm natyror antiviral brenda hundës, duke parandaluar shumimin e viruseve. Ajo gjithashtu rrit aktivitetin imunitar të një grupi qelizash të bardha të gjakut, të quajtura neutrofile, brenda hundës, të cilat ndihmojnë në luftimin e patogjenëve. “Hunda juaj është pika hyrëse për shumë mikrobe sezonale”, thotë Dr Macciochi. “Ka disa prova se të qenit mirë i hidratuar dhe gjëra të tilla si shpëlarja e hundës me solucion fiziologjik ndihmojnë barrierën e hundës, sepse kripa mund të përdoret për të larguar çdo gjë të padëshiruar që ndodhet aty.” 3. Hani më shumë mollë dhe tërshërë Dy të tretat e qelizave imunitare të trupit ndodhen në zorrë, së bashku me triliona mikroorganizma që përbëjnë mikrobiomën e zorrëve. Dr Macciochi thotë se kur konsumoni sasi të mjaftueshme të fibrave ushqimore, ato shpërbëhen nga bakteret e zorrëve në substanca kimike që mund të stimulojnë qelizat imunitare në mënyra të ndryshme të dobishme. Për shembull, kërkimet e kryera te minjtë kanë treguar më parë se një dietë e pasur me fibra mund të ndihmojë në stimulimin e qelizave imunitare të quajtura qeliza T për të luftuar virusin e gripit A, formën më të zakonshme dhe më agresive të gripit sezonal. Në veçanti, mendohet se më të dobishme janë format e fibrave të fermentueshme, të cilat mund të shndërrohen në substanca kimike që ndihmojnë sistemin imunitar, të njohura si acide yndyrore me zinxhir të shkurtër. Këto fibra mund t’i merrni duke konsumuar qull tërshëre, mollë, portokaj, fasule të zeza, thjerrëza, qiqra, shparg, presh, ndër ushqime të tjera. Dr Macciochi rekomandon gjithashtu marrjen e një probiotiku të caktuar, në formën e shtamit GG të Lactobacillus rhamnosus, i cili është lidhur me uljen e ashpërsisë dhe kohëzgjatjes së episodeve të ftohjes së zakonshme. “Ju po e ushqeni sistemin tuaj imunitar përmes zorrëve dhe më pas kjo shpërndahet në të gjithë trupin dhe prek edhe zona të tjera të infeksionit, si trakti respirator”, thotë ajo. 4. Humbni peshë Nëse jeni mbipeshë ose obez, sipas indeksit tuaj të masës trupore, atëherë humbja e disa kilogramëve mund të ndihmojë shumë në rritjen e rezistencës ndaj infeksioneve sezonale. “Qelizat dhjamore prodhojnë molekula që shkaktojnë një inflamacion të vazhdueshëm në sfond në trup, i cili ul ndjeshmërinë e sistemit imunitar ndaj kërcënimeve reale, si një infeksion i vërtetë viral”, thotë Davis. Prof Davis thekson se te njerëzit që janë mbipeshë ose obezë, trupi shpesh është i përqendruar në prodhimin e molekulave që përpiqen të kundërveprojnë ndaj inflamacionit të padëshiruar në sfond, duke shtypur sistemin imunitar gjatë këtij procesi. Kjo do të thotë se përgjigjja imunitare ndaj infeksioneve të ndryshme dobësohet, gjë që është një nga arsyet pse njerëzit me mbipeshë janë prekur më rëndë nga Covid-i dhe infeksione të tjera të rënda të rrugëve të frymëmarrjes. 5. Mos qëndroni ulur për shumë gjatë Për ta bërë sistemin e saj imunitar më të fortë në këtë periudhë të vitit, Dr Macciochi përpiqet të qëndrojë aktive dhe, në veçanti, të gjejë mënyra për të shmangur qëndrimin ulur për shumë orë rresht. “Kam një shufër për të bërë tërheqje në zyrën time”, thotë ajo. “Kam disa pesha kettlebell përreth dhe përpiqem të paktën të dal për një shëtitje, të bëj pazaret në këmbë, të shmang përdorimin e makinës kur mundem dhe, kur jam në zyrë, kam një tavolinë ku mund të qëndroj në këmbë. Ndonjëherë bëj takime ose telefonata ndërsa ec, nëse mundem. Sigurisht, kjo varet nga moti, por thjesht përpiqem të mendoj për të lëvizur pak çdo orë.” Ideja pas kësaj është se sistemi limfatik rrjeti i organeve, enëve dhe indeve që lëviz qelizat imunitare nëpër trup dhe u mundëson atyre të kryejnë mbikëqyrjen për patogjenë ndikohet shumë nga lëvizja. “Pra, nëse qëndroni ulur gjithë ditën në një tavolinë dhe më pas shkoni në shtëpi, ku është ftohtë, errët dhe nuk lëvizni shumë, nuk kemi atë qarkullim të mirë limfatik të qelizave imunitare nëpër trup”, thotë ajo. 6. Vendosni një orar kufizimi për përdorimin e ekraneve Kërkimet kanë treguar se rreziku i infeksionit rritet me 25 për qind te njerëzit që flenë më pak se gjashtë orë në natë. Dr Macciochi shpjegon se kjo ndodh sepse qelizat imunitare të trupit funksionojnë sipas një ritmi të caktuar cirkadian, ku aktivitete të veçanta janë të programuara për ditën dhe natën. Nëse nuk flini mjaftueshëm, ato janë më pak të afta të dallojnë se në cilën pjesë të ditës ndodhen dhe bëhen më të ngadalta në kërkimin e kërcënimeve në formën e mikrobeve. Dr Macciochi beson se një nga gjërat kryesore që ndikon në ritmet cirkadiane të trupit është ekspozimi i tepërt ndaj dritës artificiale në mbrëmje. Si rezultat, mund të jetë e dobishme të vendosni një kufizim të përdorimit të telefonit ose laptopit në orën 20:00. “Po mbizotëron mbi sinjalet e dritës dhe errësirës që paraardhësit tanë do të kishin pasur”, thotë ajo. “Dhe mendoj se kjo ndikon te gjumi. Pra, largimi nga ekranet në mbrëmje, pjesërisht për shkak të dritës që ato lëshojnë, por edhe për shkak të përmbajtjes që mund t’ju bëjë të ndiheni më të acaruar, është i rëndësishëm, pasi ju lejon të qetësoheni.”
