Kur Mario Relig u dashurua me një burrë nga BerliniPerëndimor në moshën 17 vjeç, Muri i Berlinit qëndronte midis tyre. Mikut të tij iu lejua ta vizitonte në RDGJ. Por Ministria e Sigurisë së Shtetit - Stasi - i mbante nën vëzhgim të dy. Religut iu kërkua të spiunonte burrin në mënyrë që të shantazhohej. Kur presioni u bë shumë i madh, i riu nga Berlini Lindor u përpoq të arratisej nëpërmjet Bullgarisë. Ai u kap dhe përfi në një burg të Stasit. Viti ishte 1987. Relig e tregoi historinë e tij gjatë një vizite nga Presidentja e Bundestagut, Julia Kloeckner (CDU), në Qendrën Përkujtimore Hohenschonhausen, në prag të 65-vjetorit të ndërtimit të Murit më 13 gusht 1961. LEXO edhe...12.500 të vdekur në 4 muaj nga i nxehti në Gjermani, qeveria kërkon ndryshime në Kushtetutë për mbrojtjen e popullsisë Vetë Muri i Berlinit u zhduk pothuajse pa gjurmë pasi u rrëzua nga revolucioni paqësor në RDGJ në vitin 1989. Sot, vetëm fragmente të tij mund të shihen ende në qendër të qytetit, si dhe një galeri e pikturuar me ngjyra në lagjen Friedrichshain. Megjithatë, këtu, në hijen e kullave të vëzhgimit të këtij kompleksi burgu gri-kafe, RDGJ-ja duket ende shumë e prekshme. "Për qytetarët e RDGJ-së, Muri ishte një burg i bërë prej betoni", thotë Klöckner. "Askush nuk ka qëllim..." Udhëheqja e RDGJ-së nën Walter Ulbricht filloi vërtet ndërtimin e Murit për të ndaluar eksodin. Sipas Fondacionit të Murit të Berlinit, deri në katër milionë njerëz u larguan nga RDGJ-ja midis themelimit të shtetit në 1949 dhe gushtit 1961. Kufiri me Republikën Federale të Gjermanisë u mbyll që në vitin 1952. Por kalimet midis katër sektorëve të Berlinit të ndarë mbetën një boshllëk në sistem. Vetëm nga 1 gushti deri më 13 gusht 1961, rreth 47,000 gjermano-lindorë u larguan nga vendi në këtë mënyrë, duke kërkuar liri ose prosperitet në Perëndim. Deri në verën e vitit 1961, ishte tashmë e qartë se kjo nuk do të ishte e mundur për shumë kohë. Në qershor të atij viti, një gazetar nga Frankfurter Rundschau e pyeti Ulbrichtin nëse ishte planifikuar një "kufi shtetëror" në Portën e Brandenburgut. Ai e hodhi poshtë këtë ide: "Askush nuk ka ndërmend të ndërtojë një mur". Dy muaj më vonë, kjo ndodhi. Muri 155 kilometra Në orët e para të mëngjesit të 13 gushtit, ushtarët dhe njësitë e ndërtimit, me urdhër të udhëheqjes së SED-së, filluan të bllokonin kufirin e sektorit sovjetik me copa asfalti, tulla dhe shtylla betoni. Ishte fillimi i një muri që përfundimisht do të ishte 155 kilometra i gjatë. "Berlini Lindor u mbyll", shkruhej në titullin e një botimi emergjence të gazetës së Berlinit Perëndimor Morgenpost. Edhe Willy Brandt, kryetari i bashkisë së Berlinit Perëndimor, zgjodhi një krahasim drastik për strukturat kufitare: "Kjo do të thotë se jo vetëm një lloj kufiri shtetëror po vizatohet nëpër mes të Berlinit, por edhe një mur ndarës i kampit të përqendrimit." Partia e bashkuar socialiste e RDGJ-së, SED, foli për një "mur mbrojtës antifashist". Megjithatë, anëtari i Komitetit Qendror Horst Zinderman pranoi në vitin 1990 se qëllimi ishte mbajtja e njerëzve në vend: "Nuk donim t'i gjakosnim deri në vdekje, donim të ruanim rendin demokratik antifashist që ekzistonte në RDGJ.” Ndarja vazhdon Çfarë do të thotë kjo pikë kthese më shumë se gjashtë dekada më vonë, pothuajse 36 vjet pas përfundimit të RDGJ-së? Komisionerja e Qeverisë Federale për Gjermaninë Lindore, Elisabeth Kaiser, e lindur në Gera në vitin 1987, kujton diçka që është pothuajse e paimagjinueshme për shumë njerëz sot: rrezikimi i jetës për të lënë vendin e vet. "Çfarë do të thoshte vërtet - kjo më habit shumë", tha politikania e SPD-së për agjencinë gjermane të lajmeve. Tela me gjemba, poste vëzhgimi, skuadra me qen, të shtëna me armë: vetëm për Berlinin, Fondacioni i Murit të Berlinit liston 140 vdekje që lidhen me regjimin kufitar të RDGJ-së. Është vlerësuar se 915 njerëz vdiqën duke u përpjekur të arratiseshin nga RDGJ-ja. Një aspekt tjetër që Kaiser thekson është se ndarja ende ka pasoja sot, sepse dy pjesët e Gjermanisë u zhvilluan ndryshe për dekada. Të ardhurat, marrëveshjet kolektive, pensionet - të gjitha këto janë ende në një nivel më të ulët në Gjermaninë lindore, ndërsa papunësia është më e lartë. Gjithashtu mungon një shoqëri civile me një bazë të fortë financiare, si dhe struktura të mëdha të organizatave të mirëqenies sociale, kishave ose kompanive. "Këto janë të gjitha pasoja të ndarjes që Muri e bëri të dukshme dhe të përhershme", thotë Komisioneri për Gjermaninë Lindore. Lindja dhe Perëndimi, një kujtim i ndarë Reflektimet mbi RDGJ-në ndonjëherë duken ndryshe: në Lindje duket më komplekse dhe më pak kategorike. Kjo tregohet, për shembull, nga një sondazh i kryer nga agjencia Forsa midis rreth 1,643 berlinezëve në vitin 2025. Nga të anketuarit që jetuan në Perëndim deri në vitin 1990, 52 përqind e vlerësuan RDGJ-në si diktaturë. Midis atyre nga Lindja, vetëm 38 përqind e bënë këtë vlerësim. Plot 29 përqind e berlinezëve lindorë të anketuar e panë RDGJ-në si më "të orientuar drejt njerëzve" ose "të kujdesshme"; midis berlinezëve perëndimorë, vetëm katër përqind mendonin kështu. Artisti i kabaresë Uwe Steimle bëri së fundmi një shaka duke kënduar himnin e RDGJ-së në një tubim të AfD-së. Organizata rinore e krahut të majtë Solid vlerësoi ish-kreun e shtetit Erich Honecker. Në fjalimet e saj zgjedhore, themeluesja e BSW, Sarah Wagenknecht, pëlqen të theksojë se dita e sotme i kujton fazën e fundit të RDGJ-së. E gjithë kjo do të jetë e pranishme në diskursin politik të vitit 2026. "Lëvdimi i së kaluarës është i rrezikshëm" Kjo e zemëron Komisioneren për Viktimat e SED-së, Evelin Cupke. "Sa më larg që RDGJ-ja është pas nesh, aq më e bukur supozohet të bëhet", i thotë dpa-së ish-aktivistja e të drejtave civile në RDGJ. "Nostalgjia në jetën private mund të jetë e kuptueshme. Lëvdimi politik i diktaturës është i rrezikshëm". Anna Kaminsky, drejtoreshë e Fondacionit për Përballjen me Diktaturën e SED-së, i sheh gjërat në mënyrë të ngjashme. Për të, 13 gushti është një kujtesë për "pasojat katastrofike të asaj diktature për ekonominë, shoqërinë dhe kulturën politike, me të cilat Gjermania e bashkuar po lufton ende sot". Mario Relig, i cili kaloi katër muaj në izolim në burgun e Stasit në Hohenschenhausen pasi u përpoq të arratisej në vitin 1987, e mban këtë kujtim me vete çdo ditë. Në atë kohë, rojet atje kontrollonin natën përmes hapjes në derën e qelisë për të parë nëse të burgosurit flinin përmbys, siç ishte rregulli. Kthimi i kokës ishte rreptësisht i ndaluar. Edhe sot, ai ndonjëherë zgjohet i tmerruar kur shtrihet përmbys në shtratin e tij në shtëpi, thotë 58-vjeçari. "Kur dëgjon sot se tashmë kemi DDR 2.0, është një tallje me njerëzit që dikur ishin të persekutuar, thjesht duhet ta thuash kështu", thotë Relig. Ky relativizim i padrejtësisë e frikëson atë./DW Xh.K/ReportTv.al gjermani Muri i Berlinit Komento Komente Sondazhi i ditës: A mendoni se Shqipëria është e përgatitur për sezonin e zjarreve? Po 40.8% Jo 52.2% I/e dyzuar 7% Vota total: 4818 Sondazhi i ditës: A mendoni se Shqipëria është e përgatitur për sezonin e zjarreve?
